Nghị quyết số 79-NQ/TW ngày 6/1/2026 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế nhà nước đặt ra lộ trình đến 2030, phấn đấu có 50 doanh nghiệp nhà nước vào nhóm 500 doanh nghiệp lớn nhất Đông Nam Á và từ 1 - 3 doanh nghiệp nhà nước vào nhóm 500 doanh nghiệp lớn nhất thế giới.
Nhận định tác động tới kinh tế vĩ mô và một số ngành nghề, doanh nghiệp, theo Chứng khoán KBSV, ở cấp độ vĩ mô, Kinh tế nhà nước giữ vai trò chủ đạo trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, bảo đảm ổn định vĩ mô, các cân đối lớn của nền kinh tế, định hướng chiến lược phát triển, giữ vững quốc phòng, an ninh.
Việc tăng cường đầu tư nội lực và nắm giữ các mảng chiến lược như năng lượng, khoáng sản và dữ liệu quốc gia giúp Chính phủ đảm bảo an ninh kinh tế trong bối cảnh địa chính trị toàn cầu có nhiều biến động.
Trần nợ công và bội chi ngân sách vẫn được quy định ở mức hợp lý (nợ công không quá 60% GDP). Tuy nhiên, điểm khác biệt lớn nhất là sự dịch chuyển trong cơ cấu chi tiêu: tăng tỷ trọng chi đầu tư phát triển lên mức 35-40% tổng chi ngân sách so với các năm gần đây ở mức 28-35%. Điều này sẽ tạo hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ hơn, kích thích đầu tư tư nhân và đẩy nhanh tốc độ hiện đại hóa hạ tầng quốc gia.
Cơ chế phân cấp "địa phương quyết, địa phương làm" sẽ tháo gỡ nút thắt về thủ tục hành chính, một mặt giúp các dự án hạ tầng quốc gia lớn như đường sắt tốc độ cao, cảng biển nước sâu và hạ tầng số được triển khai nhanh chóng, mặt khác cũng giúp các dự án của địa phương có thể sớm được khơi thông. Đây là yếu tố hỗ trợ để Việt Nam hướng tới mục tiêu tăng trưởng GDP hai con số từ năm 2026 và thoát bẫy thu nhập trung bình.
Tác động tới các ngành và cổ phiếu niêm yết, đối với nhóm ngân hàng, định hướng tăng trưởng quy mô tài sản nhóm ngân hàng quốc doanh, thúc đẩy quá trình tăng vốn: Trong Nghị quyết 79 – NQ/TW có đề cập về tổ chức tín dụng nhà nước phấn đấu có ít nhất 3 ngân hàng thương mại nhà nước thuộc nhóm 100 ngân hàng lớn nhất khu vực Châu Á về tổng tài sản.
Hiện tại VCB, CTG, BID có tổng tài sản tính đến quý 3/2025 lần lượt đạt 2,3 triệu tỷ VND, 2.7 triệu tỷ VND và 3 triệu VND. Quy mô tài sản của nhóm 100 ngân hàng lớn nhất khu vực châu Á có ngưỡng tối thiểu khoảng 150 tỷ - 200 tỷ USD và tốc độ tăng trưởng khoảng 5%/năm. Như vậy, với lộ trình 5 năm, để 3 ngân hàng trên lọt được vào top 100 đòi hỏi tăng trưởng tài sản trung bình mỗi năm đạt ~ 13-17% mỗi năm (tương đương giai đoạn 2020-2025).
Tốc độ tăng trưởng tài sản cao sẽ tạo áp lực đáng kể lên tỷ lệ CAR của ngân hàng, mở ra triển vọng thúc đẩy quá trình thoái vốn nhà nước, bán vốn cho nhà đầu tư chiến lược của các Ngân hàng trong thời gian tới.
Bên cạnh đó Nghị quyết 79 – NQ/TW còn đề cập đến việc cho phép sử dụng toàn bộ nguồn thu từ cổ phần hóa, thoái vốn nhà nước tại doanh nghiệp; tăng tỉ lệ lợi nhuận sau thuế để lại doanh nghiệp. Điều này tạo hành lang thuận lợi cho các ngân hàng quốc doanh có thể đẩy nhanh việc tăng vốn tự có từ nguồn lợi nhuận giữ lại, đáp ứng các tiêu chí để duy trì tăng trưởng bền vững.
Nhóm ngành Năng lượng và Dầu khí: Thúc đẩy quá trình lựa chọn nhà đầu tư và đảm bảo tiến độ các dự án lớn: Nghị quyết định hướng nhiệm vụ của các doanh nghiệp nhà nước (EVN, PVN) là đầu tư xây dựng và phát triển các dự án năng lượng trọng điểm (điện hạt nhân, điện gió ngoài khơi) nhằm bảo đảm an toàn, an ninh quốc gia.
Rút ngắn quy trình pháp lý dự án do doanh nghiệp nhà nước xây dựng. Quy trình đầu tư xây dựng hạ tầng năng lượng quan trọng do doanh nghiệp nhà nước vận hành được rút ngắn đáng kể khi dự án lưới điện trong quy hoạch điện lực được miễn trừ chấp thuận chủ trương đầu tư và kế hoạch sử dụng/giao đất.
Gia tăng cơ hội đầu tư vào các doanh nghiệp do nhà nước sở hữu: Để phục vụ đầu tư vào các doanh nghiệp mũi nhọn, doanh nghiệp nhà nước được khuyến khích huy động đa dạng các nguồn vốn đến từ toàn bộ nguồn thu từ cổ phần hóa, thoái vốn nhà nước; Lợi nhuận sau thuế giữ lại nhờ tăng tỷ lệ giữ lại và Đánh giá lại tài sản đã hết khấu hao nhưng còn sử dụng. Điều này sẽ mở ra cơ hội góp vốn đầu tư tư nhân tại các doanh nghiệp tiềm năng được nhà nước sở hữu.
Nhóm ngành Công nghệ: Đẩy mạnh nhu cầu sản phẩm công nghiệp số trong nước. Luật Công nghiệp số 2025 định hướng tích hợp phát triển dữ liệu số trong hoạt động sản xuất, đẩy mạnh triển khai trí tuệ nhân tạo trong đời sống kinh tế thông qua các cơ chế ưu đãi. Điều này tạo môi trường thuận lợi để các doanh nghiệp tích cực đẩy mạnh đầu tư nghiên cứu và phát triển bền vững trong tương lai.
Tích lũy nguồn vốn cho phát triển khoa học công nghệ quốc gia: Nghị quyết đặt mục tiêu phát triển kinh phí chi cho nghiên cứu phát triển (RD) đạt 2% GDP, trong đó kinh phí từ xã hội chiếm hơn 60%; bố trí ít nhất 3% tổng chi ngân sách hàng năm cho phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số quốc gia và tăng dần theo yêu cầu phát triển.
Nhóm ngành Hàng không: Nghị quyết 79 cho phép doanh nghiệp nhà nước giữ lại lợi nhuận để bổ sung vốn điều lệ và tái đầu tư, tạo điều kiện cho ACV và HVN cải thiện năng lực tài chính và chủ động hơn trong tài trợ các dự án lớn như sân bay, đội bay và hạ tầng kỹ thuật.
Nghị quyết nhấn mạnh việc tập trung nguồn lực cho các dự án hạ tầng trọng điểm quốc gia, quy mô lớn và hiện đại, trong đó hạ tầng hàng không là một cấu phần cốt lõi, qua đó hỗ trợ mở rộng năng lực khai thác sân bay và hệ thống quản lý bay.
Việc hiện đại hóa hạ tầng và hệ thống quản lý bay theo định hướng Nghị quyết 79 cũng sẽ giúp nâng cao trình độ công nghệ của toàn ngành, tăng khả năng cạnh tranh và hợp tác quốc tế cho các doanh nghiệp thuộc chuỗi giá trị logistics hàng không trong nước.
-Thu Minh
