Trong bối cảnh lãi suất tiền gửi giảm dần về quanh 1%, khối tiền gửi khổng lồ tại các ngân hàng Trung Quốc đang bắt đầu dịch chuyển để tìm kiếm các kênh đầu tư khác...
Theo hãng tin Bloomberg, các hộ gia đình Trung Quốc đang tìm kênh đầu tư sinh lời cao hơn khi khoảng 7 nghìn tỷ USD tiền gửi có kỳ hạn sẽ đáo hạn trong năm nay. Nguồn tiền khổng lồ này có thể chảy sang các tài sản khác và tiếp sức cho thị trường tài chính.
Khối tiền tiết kiệm khổng lồ nói trên hình thành sau nhiều năm bất động sản lao dốc và chứng khoán sinh lời kém khiến nhiều hộ gia đình ưu tiên gửi tiết kiệm ngân hàng để giữ an toàn. Tuy nhiên, khi lãi suất tiền gửi giảm dần về quanh 1%, dòng tiền này đang bắt đầu dịch chuyển để tìm kiếm các kênh đầu tư khác.
SỨC HÚT CỦA CỔ PHIẾU
Theo các nhà phân tích, người gửi tiền ở Trung Quốc đang tính chuyển một phần tiền sang các kênh như cổ phiếu, sản phẩm quản lý tài sản hoặc bảo hiểm. Xu hướng này cũng phù hợp với mục tiêu của Bắc Kinh là thúc đẩy thị trường ổn định hơn, qua đó hỗ trợ nền kinh tế.
“Tôi nóng lòng muốn kiếm tiền từ thị trường vốn”, Min Chen, một công chức ở Hàng Châu, chia sẻ với Bloomberg.
Min có 2 triệu nhân dân tệ, tương đương 287.000 USD, tiền gửi sẽ đáo hạn trong tháng này và dự định chuyển số tiền đó sang một quỹ tương hỗ, do công việc không cho phép cô mua cổ phiếu trực tiếp. Dù khoản tiền gửi đang cho mức sinh lời 3,1%, cô vẫn tiếc vì bỏ lỡ nhịp tăng gần đây của thị trường chứng khoán và tin rằng thị trường còn dư địa đi lên.
Theo báo cáo tháng 12/2025 của các nhà phân tích tại công ty chứng khoán Huatai Securities, khoảng 50 nghìn tỷ nhân dân tệ tiền gửi có kỳ hạn trên 1 năm sẽ đáo hạn trong năm 2026, tăng 10 nghìn tỷ nhân dân tệ so với năm ngoái. Trong đó, khoảng 30 nghìn tỷ nhân dân tệ đang nằm tại các ngân hàng quốc doanh lớn. Lượng tiền gửi đáo hạn tập trung nhiều hơn vào nửa đầu năm nay.
Theo các nguồn thạo tin, dòng tiền đang có dấu hiệu dịch chuyển khỏi tiền gửi khi một số doanh nghiệp bảo hiểm lớn ghi nhận nhu cầu tăng mạnh đối với hợp đồng bảo hiểm đầu tư. Xu hướng này phản ánh nhà đầu tư cá nhân đang tìm kiếm mức sinh lời ổn định hơn trong môi trường lãi suất thấp.
Chứng khoán Trung Quốc phục hồi mạnh - chỉ riêng trong tháng qua vốn hóa thị trường đã tăng thêm hơn 1 nghìn tỷ USD - đã khiến một bộ phận nhà đầu tư quay lại với cổ phiếu. Từ tháng 4/2025 đến nay, thị trường chứng khoán Trung Quốc duy trì xu hướng đi lên và vẫn giữ được đà tăng ngay cả trong những giai đoạn căng thẳng thuế quan toàn cầu.
Tâm lý lạc quan về sự phát triển của lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI) trong nước tiếp tục hút dòng tiền vào thị trường. Nhóm công nghệ tăng nổi bật khi chỉ số STAR 50 - theo dõi 50 cổ phiếu lớn trên sàn công nghệ STAR Market - tăng hơn 12% từ đầu năm nay.
Trong bối cảnh giá vàng liên tục lập kỷ lục, nhà đầu tư Trung Quốc nằm trong nhóm mua vào mạnh, góp phần đẩy giá tăng lên.
Diễn biến này trái ngược với vài năm trước, khi chứng khoán đi xuống khiến nhiều người chuyển sang gửi tiết kiệm để hưởng mức sinh lời an toàn hơn. Từ năm 2021 đến nay các ngân hàng Trung Quốc đã 7 lần hạ lãi suất tiền gửi để bảo vệ biên lợi nhuận, trong bối cảnh lợi nhuận bị bào mòn khi Bắc Kinh yêu cầu tăng cường cho vay lãi suất thấp để hỗ trợ nền kinh tế. Một số ngân hàng nhỏ thậm chí đưa lãi suất tiền gửi kỳ hạn xuống chỉ mức gần 1%.
DÒNG CHẢY GIÁN TIẾP VÀ TỪ TỐN
Bà Daisy Wu, từng là nhà nghiên cứu tại một công ty quản lý tài sản, cho biết bà không hài lòng với mức sinh lời 5% của một sản phẩm quản lý tài sản, nơi bà đang gửi 5 triệu nhân dân tệ đáo hạn vào tháng tới. Theo bà, cổ phiếu và quỹ đầu tư định lượng - quỹ giao dịch dựa trên thuật toán và mô hình dữ liệu – có thể mang lại kết quả khả quan hơn, với mức sinh lời năm ngoái là 25%.
“Hiện tôi ở nhà làm nội trợ nên có thời gian giao dịch cổ phiếu chủ động hơn. Tôi lạc quan về thị trường năm nay”, bà Wu, hiện sống ở Thượng Hải, nói.
Tuy nhiên, các nhà phân tích cho rằng dòng tiền tiết kiệm có thể sẽ chảy sang chứng khoán theo cách gián tiếp và từ tốn, thay vì rút ồ ạt khỏi hệ thống ngân hàng. Xu hướng này phù hợp với mục tiêu của Bắc Kinh là xây dựng một “thị trường bò tăng chậm” - tức thị trường tăng giá bền bỉ, giúp các hộ gia đình tăng tích lũy tài sản và qua đó thúc đẩy tiêu dùng.
“Việc một bộ phận người gửi tiền rút khỏi kênh tiền gửi ngân hàng là khó tránh khỏi. Tuy nhiên, dữ liệu lịch sử cho thấy hơn 90% trong số hàng chục nghìn tỷ nhân dân tệ tiền gửi đáo hạn mỗi năm vẫn được giữ lại trong hệ thống ngân hàng”, bà May Yan, Trưởng bộ phận nghiên cứu nhóm tài chính châu Á tại ngân hàng UBS, nhận xét.
Trên thực tế, sau khi các chỉ số chứng khoán chủ chốt lên mức cao nhất nhiều năm trong năm 2025, Bắc Kinh đang tìm cách tránh kịch bản thị trường tăng nóng rồi sụp mạnh như từng xảy ra trong thập kỷ qua. Chỉ số CSI 300 đã tăng 2 năm liên tiếp sau 3 năm giảm và từ đầu năm 2026 đến nay đã tăng gần 3%. Cho rằng đà tăng hiện tại là quá nóng, tuần trước, giới chức Trung Quốc đã siết hoạt động cho vay ký quỹ - tức cho nhà đầu tư vay tiền để mua thêm cổ phiếu.
Tháng 9 năm ngoái, Bloomberg dẫn nguồn tin thân cận cho biết Bắc Kinh cân nhắc một số biện pháp nhằm hạ nhiệt đà tăng, trong đó có khả năng nới lỏng một phần hạn chế với hoạt động bán khống - tức giao dịch đặt cược giá cổ phiếu giảm.
Hiện tại, một số nhà đầu tư dường như đã nắm bắt được thông điệp mà Bắc Kinh muốn gửi tới thị trường.
Bà Echo Huang, 41 tuổi, làm việc trong ngành xuất bản ở Hàng Châu, cho biết dù sẽ rút 200.000 nhân dân tệ tiền gửi đáo hạn vào tháng 2 tới, bà không định đưa số tiền này vào cổ phiếu. Bà vừa chuyển 700.000 nhân dân tệ từ khoản tiền gửi có kỳ hạn đáo hạn tháng trước sang một hợp đồng bảo hiểm niên kim để tìm mức sinh lời cao hơn. Đây là sản phẩm bảo hiểm chi trả định kỳ như một khoản “lương hưu”.
“Tôi đã có 1 triệu nhân dân tệ đầu tư vào cổ phiếu rồi, mua thêm có thể hơi quá tay. Nhưng nhìn sang các lựa chọn khác cũng thấy khó khăn vì thực sự không có nhiều kênh đầu tư tốt”, bà Huang chia sẻ với Bloomberg.
-Đức Anh
