Các công cụ mua sắm tích hợp AI đã góp phần thúc đẩy làn sóng chi tiêu trực tuyến tại Mỹ, khi người tiêu dùng tránh xa các cửa hàng đông đúc và chuyển sang sử dụng chatbot AI để so sánh giá cả cũng như săn ưu đãi Black Friday...
Trong dịp siêu mua sắm Black Friday vừa qua, tâm lý chung là người tiêu dùng lo ngại giá hàng hóa tăng do thuế quan. Mùa mua sắm cuối năm nay diễn ra trong bối cảnh ngân sách tiêu dùng thắt chặt, tỷ lệ thất nghiệp tại Mỹ tiến gần mức cao nhất trong bốn năm, niềm tin tiêu dùng giảm xuống mức thấp nhất trong 7 tháng và giá hàng hóa khiến người mua phải cân nhắc từng đồng.
Dù vậy, theo Adobe Analytics - đơn vị theo dõi 1.000 tỷ lượt truy cập vào các trang web bán lẻ trực tuyến - người tiêu dùng Mỹ đã chi kỷ lục 11,8 tỷ USD mua sắm trực tuyến trong dịp Black Friday năm nay, tăng 9,1% so với năm 2024 trong ngày mua sắm lớn nhất của năm.
Ngược lại, “săn giảm giá” tại các cửa hàng truyền thống lại khá trầm lắng trong dịp Black Friday, khi một số người mua sắm cho biết họ lo ngại chi tiêu quá mức trong bối cảnh lạm phát kéo dài, những bất ổn do thương mại gây ra, và thị trường lao động ảm đạm.
Nhu cầu mua sắm trực tuyến tăng lên khi người tiêu dùng chi tiêu có kế hoạch hơn trong mùa lễ hội, theo Mastercard SpendingPulse. Báo cáo cho biết doanh số thương mại điện tử trong ngày Black Friday năm nay tăng 10,4%, trong khi doanh số bán tại cửa hàng chỉ tăng 1,7% so với năm 2024.
Lượng truy cập do AI dẫn dắt vào các trang bán lẻ tại Mỹ đã tăng vọt 805% so với năm ngoái, theo Adobe, thời điểm các công cụ trí tuệ nhân tạo như Sparky của Walmart hay Rufus của Amazon vẫn chưa được ra mắt.
“Người tiêu dùng đang sử dụng các công cụ mới để tìm thứ họ cần nhanh hơn,” Suzy Davidkhanian, nhà phân tích tại eMarketer, cho biết. “Việc suy nghĩ về món quà để mang tặng có thể gây căng thẳng, và các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) giúp quá trình tìm kiếm trở nên nhanh hơn và có định hướng hơn”.
Trên phạm vi toàn cầu, AI đã tác động đến 14,2 tỷ USD doanh số mua sắm trực tuyến trong ngày Black Friday, trong đó riêng thị trường Mỹ chiếm 3 tỷ USD, theo số liệu từ công ty phần mềm Salesforce. Nhưng dù người tiêu dùng Mỹ chi tiêu nhiều hơn trong dịp Black Friday năm nay so với năm ngoái, mức tăng giá đã kìm hãm nhu cầu mua sắm trực tuyến. Theo Salesforce, người mua đặt ít mặt hàng hơn trong mỗi đơn so với năm trước.
Tỷ lệ giảm giá cũng gần như không đổi so với năm 2024, trong bối cảnh AI hỗ trợ người tiêu dùng tìm ra các ưu đãi tốt nhất, còn giá niêm yết tăng khiến các nhà bán lẻ khó tung ra mức giảm sâu hơn.
Theo Davidkhanian, các chương trình khuyến mại và giảm giá năm nay có thể không mang lại cảm giác “mạnh” như năm ngoái do chi phí sản phẩm tăng bởi lạm phát và thuế quan, khiến mức giá cuối cùng trở nên kém hấp dẫn trong mắt người tiêu dùng.
“Sự kết hợp giữa giá cả tăng và mức giảm giá không đổi khiến giá trị thực của các ‘deal’ hời Black Friday giảm xuống đối với người tiêu dùng,” theo Michael Ashley Schulman, Giám đốc Đầu tư của Running Point.
Khối lượng đơn hàng giảm 1% trong khi giá bán trung bình tăng 7%. Người tiêu dùng cũng mua ít món hàng hơn trong mỗi lần thanh toán, với số lượng sản phẩm trên mỗi giao dịch giảm 2% so với cùng kỳ năm ngoái, theo Salesforce.
“Có hai yếu tố đang đẩy giá bán trung bình tại Mỹ tăng lên. Điều đầu tiên chắc chắn là tác động từ thuế quan, đặc biệt đối với nhóm hàng không thiết yếu – nhóm sản phẩm với giá bán đã tăng mạnh.
Yếu tố còn lại là việc nhóm người thu nhập cao đang chi tiêu mạnh hơn nhiều so với nhóm thu nhập trung bình, thể hiện rõ qua sức mua ở phân khúc hàng xa xỉ,” bà Caila Schwartz, Giám đốc bộ phận phân tích hành vi người tiêu dùng tại Salesforce, cho biết.
Đợt chi tiêu tăng mạnh này được xem là bước đệm cho một kỳ Cyber Monday còn “bùng nổ” hơn, với doanh số dự kiến đạt 14,2 tỷ USD, tăng 6,3% so với cùng kỳ năm trước và tiếp tục là ngày mua sắm trực tuyến lớn nhất trong năm, theo Adobe.
Dự báo, đồ điện tử sẽ là nhóm hàng giảm giá sâu nhất trong ngày Cyber Monday, với mức khuyến mãi lên tới 30% so với giá niêm yết, bên cạnh các ưu đãi mạnh cho thời trang và máy tính.
-Hoàng Anh
