Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 288/2025/NĐ-CP quy định về quản lý tàu bay không người lái và phương tiện bay khác, nhằm hoàn thiện khung pháp lý cho hoạt động sản xuất, khai thác và sử dụng loại hình phương tiện bay đặc thù đang phát triển nhanh tại Việt Nam...
Nghị định gồm 8 chương, 35 điều, quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Phòng không nhân dân liên quan đến nhập khẩu, xuất khẩu, tạm nhập tái xuất, tạm xuất tái nhập, cũng như nghiên cứu, chế tạo, thử nghiệm, sản xuất, sửa chữa, bảo dưỡng và kinh doanh tàu bay, động cơ, cánh quạt, trang thiết bị của tàu bay không người lái và phương tiện bay khác.
Bên cạnh đó, Nghị định cũng quy định về điều kiện đăng ký, khai thác, sử dụng và cấp giấy phép điều khiển, cùng các yêu cầu bảo đảm an toàn, an ninh trong hoạt động bay.
Phạm vi áp dụng bao gồm cơ quan, tổ chức, cá nhân Việt Nam và nước ngoài có hoạt động liên quan đến tàu bay không người lái, phương tiện bay khác tại Việt Nam.
Theo Nghị định, để được đăng ký phương tiện bay, chủ sở hữu phải có giấy tờ chứng minh quyền sở hữu hợp pháp, bao gồm giấy phép nhập khẩu, tờ khai hải quan, hoặc hóa đơn, quyết định, văn bản chuyển nhượng hợp lệ theo quy định pháp luật. Phương tiện bay phải đáp ứng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật do Bộ Quốc phòng ban hành hoặc công nhận.
Trường hợp phương tiện bay tự lắp ráp hoặc chế tạo trước khi Nghị định có hiệu lực, phải được đơn vị có tư cách pháp nhân được cơ quan có thẩm quyền công nhận kiểm nghiệm, đánh giá và cấp Giấy xác nhận tình trạng kỹ thuật, kèm giấy tờ chứng minh sở hữu hoặc bản cam kết chịu trách nhiệm về tính hợp pháp của phương tiện bay để được xem xét đăng ký hoặc đăng ký tạm thời. Phương tiện bay đăng ký lần đầu tại Việt Nam phải có xác nhận của cơ quan hải quan hoặc đơn vị sản xuất được công nhận.
Quy định này không áp dụng đối với phương tiện bay của Bộ Quốc phòng và Bộ Công an.
Phương tiện bay chỉ được khai thác khi có Giấy chứng nhận đăng ký hoặc đăng ký tạm thời còn hiệu lực. Người điều khiển phải đủ 18 tuổi, có sức khỏe phù hợp, không có nồng độ cồn, ma túy hoặc chất bị cấm trong máu hoặc hơi thở.
Đáng chú ý, người điều khiển phương tiện có trọng lượng cất cánh tối đa từ 0,25 kg trở lên phải có Giấy phép điều khiển bay quan sát bằng trực quan. Trường hợp điều khiển phương tiện bay có trọng lượng từ 2 kg trở lên, bay ngoài tầm nhìn trực quan hoặc theo chương trình cài đặt sẵn qua trung tâm điều khiển, phải có Giấy phép điều khiển bay quan sát bằng thiết bị do cơ quan có thẩm quyền cấp hoặc bằng, chứng chỉ quốc tế được Bộ Quốc phòng công nhận.
Người điều khiển đồng thời từ hai phương tiện bay trở lên phải chứng minh hệ thống công nghệ đảm bảo an toàn bay và khả năng vận hành ổn định, được ghi rõ trong thông số kỹ thuật thiết bị. Hoạt động biểu diễn ánh sáng, bay xếp hình, xếp chữ trên không phải được cơ quan có thẩm quyền đồng ý hoặc phê duyệt.
Đối với người nước ngoài điều khiển phương tiện bay tại Việt Nam, ngoài các điều kiện chung, phải có đơn vị, tổ chức hoặc cá nhân người Việt Nam bảo lãnh. Hoạt động bay trong khu vực cấm bay chỉ được cấp phép đối với nhiệm vụ công vụ, bảo đảm yêu cầu quốc phòng, an ninh, an toàn bay và trật tự xã hội.
Nghị định số 288/2025/NĐ-CP có hiệu lực thi hành từ ngày 5/11/2025.
-Tuấn Khang
