Với một tỉnh miền núi còn nhiều thôn, bản vùng sâu, vùng xa, Tuyên Quang xác định giảm nghèo không chỉ là nâng thu nhập mà trước hết phải xóa “nghèo thông tin”. Chuyển đổi số, từ hạ tầng viễn thông đến truyền thanh thông minh và đào tạo kỹ năng, đang trở thành chìa khóa để người dân tiếp cận tri thức và tự vươn lên.
Ông Quang Nguyễn Văn Dưng, Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Tuyên Quang cho biết đối với một tỉnh miền núi như Tuyên Quang, thông tin chính xác, kịp thời có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Trước đây, tại nhiều địa bàn vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, người dân còn gặp không ít khó khăn trong việc tiếp cận chủ trương, chính sách cũng như các mô hình sản xuất mới do điều kiện hạ tầng hạn chế.
“Khi thiếu thông tin, người dân rất dễ rơi vào vòng nghèo đói kéo dài hoặc chưa thể áp dụng các mô hình kinh tế hiệu quả. Vì vậy, tỉnh xác định giảm nghèo thông tin chính là chìa khóa của giảm nghèo đa chiều”, ông Quang Nguyễn Văn Dưng nhấn mạnh.
HẠ TẦNG SỐ TẠO NỀN TẢNG CHO GIẢM NGHÈO ĐA CHIỀU
Trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ, Tuyên Quang càng coi trọng nhiệm vụ này, bởi công nghệ và Internet mở ra cơ hội lớn để rút ngắn khoảng cách tiếp cận thông tin giữa miền núi và miền xuôi, giữa các vùng, các nhóm dân cư.
Để thu hẹp khoảng cách tiếp cận thông tin, Tuyên Quang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, trong đó đầu tư hạ tầng số được xác định là nhiệm vụ đi trước một bước. Ông Quang Nguyễn Văn Dưng cho biết hiện toàn tỉnh có 1.332 trạm BTS, cơ bản phủ sóng rộng khắp các khu dân cư, tạo điều kiện để người dân thôn, bản tiếp cận Internet, dịch vụ công trực tuyến cũng như các nền tảng học tập và sản xuất.
Hạ tầng viễn thông được mở rộng đã tạo nền tảng quan trọng để thông tin đến được từng hộ dân, từng điểm dân cư. Cùng với đó, tỉnh tập trung hiện đại hóa hệ thống truyền thanh cơ sở. Nếu như trước đây chủ yếu dựa vào truyền thanh FM truyền thống, thì nay nhiều xã đã chuyển sang truyền thanh thông minh không dây, ứng dụng các phần mềm sản xuất nội dung hiện đại.
Ông Quang Nguyễn Văn Dưng khẳng định việc đổi mới phương thức truyền thông giúp công tác biên tập, phát tin trở nên linh hoạt, nhanh chóng, nội dung phong phú và sát với thực tiễn hơn. Các thông tin về chính sách giảm nghèo, hướng dẫn kỹ thuật sản xuất, phòng chống dịch bệnh trên cây trồng, vật nuôi hay cảnh báo thiên tai được truyền tải kịp thời, trực tiếp đến người dân, đặc biệt tại các địa bàn vùng sâu, vùng xa.
Song song với đầu tư hạ tầng, Tuyên Quang chú trọng đào tạo và nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ cơ sở. Trong 5 năm qua, tỉnh đã bố trí hơn 15,3 tỷ đồng triển khai Tiểu dự án giảm nghèo về thông tin; tổ chức 28 lớp tập huấn cho hơn 2.136 cán bộ xã và cán bộ phụ trách truyền thanh; biên soạn và phát hành hơn 99,6 nghìn tài liệu tuyên truyền về chương trình giảm nghèo và kỹ năng sản xuất.
LẤY NGƯỜI DÂN LÀM TRUNG TÂM, PHỦ KÍN “VÙNG LÕM” THÔNG TIN
Theo ông Quang Nguyễn Văn Dưng, đây là nguồn lực quan trọng giúp cán bộ cơ sở làm chủ công nghệ mới, đồng thời trực tiếp hướng dẫn người dân tiếp nhận thông tin chính xác qua nhiều kênh, từng bước hình thành kỹ năng tiếp cận và khai thác thông tin số. Thực tiễn triển khai cho thấy chuyển đổi số đã mang lại hiệu quả rõ nét đối với công tác giảm nghèo của tỉnh. Trước hết, thông tin đến với người dân nhanh hơn, chính xác hơn và phù hợp hơn với nhu cầu thực tế. Thông qua các nền tảng số, hệ thống thông tin cơ sở và mạng xã hội, các chủ trương, chính sách giảm nghèo, hướng dẫn kỹ thuật sản xuất, thông tin thị trường được truyền tải trực tiếp đến từng hộ dân.
Quan trọng hơn, chuyển đổi số góp phần nâng cao tính chủ động của người dân trong phát triển sinh kế. Khi dễ dàng tiếp cận tiến bộ khoa học – kỹ thuật và các mô hình sản xuất hiệu quả, nhiều hộ nghèo, cận nghèo đã mạnh dạn thay đổi tư duy sản xuất nhỏ lẻ, manh mún, từng bước áp dụng khoa học công nghệ vào trồng trọt, chăn nuôi và chế biến nông sản. Một số hộ đã biết tận dụng nền tảng số để quảng bá, tiêu thụ sản phẩm, mở rộng thị trường, qua đó nâng cao thu nhập và giảm dần sự phụ thuộc vào hỗ trợ trực tiếp của Nhà nước.
Kết quả cho thấy chuyển đổi số đã tạo chuyển biến rõ nét trong giảm nghèo đa chiều tại Tuyên Quang. Tỷ lệ hộ nghèo theo chuẩn đa chiều giảm từ 23,45% xuống còn 10,19%, với tốc độ giảm bình quân 4,42%/năm, vượt kế hoạch đề ra. Riêng vùng đồng bào dân tộc thiểu số, tỷ lệ hộ nghèo giảm mạnh từ 37,31% xuống còn 16,04%.
Chuyển đổi số cũng giúp nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực giảm nghèo. Theo ông Quang Nguyễn Văn Dưng, việc số hóa dữ liệu hộ nghèo, hộ cận nghèo, theo dõi biến động thu nhập và nhu cầu hỗ trợ được thực hiện đồng bộ, minh bạch và chính xác hơn. Nhờ đó, các chính sách hỗ trợ được triển khai đúng đối tượng, đúng thời điểm, hạn chế trùng lặp, thất thoát và tăng cường khả năng giám sát, đánh giá hiệu quả.
Về định hướng thời gian tới, ông Quang Nguyễn Văn Dưng cho biết giai đoạn 2025–2030, Tuyên Quang đặt mục tiêu giảm 3–4% tỷ lệ hộ nghèo mỗi năm, tập trung mạnh ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số; tiếp tục phủ kín các “vùng lõm sóng”, mở rộng trạm BTS, nâng cao chất lượng 4G và từng bước triển khai 5G tại một số khu vực trung tâm.
Cùng với đó, tỉnh sẽ hoàn thiện hệ thống truyền thanh số, phấn đấu 100% đài truyền thanh cấp xã vận hành bằng công nghệ thông minh; mở rộng đào tạo kỹ năng số cho người dân, nhất là phụ nữ dân tộc thiểu số, thanh niên và hộ nghèo; thu hút doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp số, du lịch số và thương mại điện tử.
“Chuyển đổi số sẽ trở thành nền tảng quan trọng để rút ngắn khoảng cách giữa miền núi và thành thị, từ tiếp cận thông tin sản xuất đến quảng bá sản phẩm và kết nối thị trường”, ông Quang Nguyễn Văn Dưng khẳng định, đồng thời nhấn mạnh mục tiêu xuyên suốt là để mọi người dân Tuyên Quang đều có cơ hội tiếp cận tri thức, công nghệ và dịch vụ số, không ai bị bỏ lại phía sau.
-Tuấn Dũng
