Nhìn chung giai đoạn đầu của việc nâng hạng sẽ thấy dòng vốn chảy ra mạnh hơn, sau đó ổn định dần và rồi quay lại thu hút mạnh, thực tế diễn biến cũng phù hợp với điều này khi vào tháng 12, khối ngoại đã có mua ròng trở lại sau khi bán ròng rã.
Nhận định về tác động tích cực của Nghị quyết 79 phát triển kinh tế Nhà nước đến thị trường chứng khoán, ông Nguyễn Kỳ Minh, Kinh tế trưởng, Công ty CP Chứng khoán Goutai Junan Việt Nam (IVS) nhấn mạnh sự tích cực này không kéo dài trong ngắn hạn, tuy nhiên về trung hạn 3-6 tháng hoặc dài hơn sẽ là động lực quan trọng cho phát triển kinh tế cũng như tăng trưởng của thị trường chứng khoán Việt Nam.
Lý do là hiện tại Việt Nam đang trong giai đoạn kiện toàn nhân sự cho nhiệm kỳ 5 năm 2026-2030 trong bối cảnh có một số biến động quốc tế và khu vực, ví dụ như kế hoạch 5 năm tiếp theo của Trung Quốc dự kiến được phê duyệt tháng 3 tới, hay các yêu cầu của Mỹ về vấn đề Greenland, căng thẳng Trung Đông…Đồng thời, trong nước cơ chế mới về hạn mức tín dụng cũng như sự khan nguồn ngắn hạn của các ngân hàng cũng cần một thời gian ngắn để giải quyết hoặc thích nghi một cách hiệu quả.
Kỳ vọng các vấn đề này sẽ sớm được giải quyết và thị trường bước vào giai đoạn khởi động cho một chu kỳ phát triển mới 5 năm. Tuy nhiên từ bây giờ đến lúc mọi thứ sẵn sàng cho tăng trưởng sẽ là một nhịp nghỉ kéo dài 1-3 tháng.
Ngoài ra còn 1 vấn đề mang tính kỹ thuật, là các cổ phiếu doanh nghiệp Nhà nước thường có tỷ lệ floating thấp, vì vậy việc tăng giá của các cổ phiếu này trong VN-Index đóng góp nhiều hơn, nhưng đóng góp trong VN30 hay các chỉ số phổ biến với nhà đầu tư ngoại vào các quỹ, hay các công cụ phái sinh.. là khá ít.
Do đó, gần đây chênh lệch VN30 và VN-Index đang bị co hẹp lại, nên thị trường sẽ mất thời gian để điều chỉnh quen với điều này, cho đến khi đó tâm lý thị trường mới sẵn sàng cho những đợt tăng trưởng mạnh và bền vững hơn.
Về mặt dòng tiền, dòng vốn vào Việt Nam dưới tác động của các yếu tố như FTSE trong ngắn hạn là không nhiều, trong khi nhiều chuyên gia cho là sẽ khá mạnh mẽ. Lý do là vì các quỹ đầu tư bị ràng buộc bởi "mandate" - người ủy quyền ủy thác.
Các quỹ mandate đầu tư thị trường cận biên sẽ chốt lãi, trong khi quỹ madate thị trường mới nổi đa số sẽ đợi sau khi chính thức nâng hạng là tháng 9/2026 theo dự kiến để giải ngân. Nhìn chung giai đoạn đầu của việc nâng hạng sẽ thấy dòng vốn chảy ra mạnh hơn, sau đó ổn định dần và rồi quay lại thu hút mạnh, thực tế diễn biến cũng phù hợp với điều này khi vào tháng 12, khối ngoại đã có mua ròng trở lại sau khi bán ròng rã.
Tổng hợp lại, từ nay dòng vốn ngoại sẽ dần ổn định, nhưng chưa có đột phá trong ngắn hạn. Nếu các yếu tố ta đã đề cập diễn biến như kỳ vọng, năm nay tốc độ tăng 15% - 20% của VN-Index là hoàn toàn có thể đạt được, phù hợp với việc tăng trưởng của cung tiền, GDP danh nghĩa, tín dụng và các dịch chuyển cấu trúc. Mốc 2.000 điểm gần như là chắc chắn với VN-Index năm nay, còn các mốc thách thức hơn là ở 2.200 - 2.300 điểm.
Có nhiều nhóm ngành tiềm năng nhưng hai ngành cần quan tâm ngành điện và năng lượng, nói chung là vấn đề rất quan trọng với phát triển một quốc gia. Dựa trên số liệu của World Bank và Our World in Data, ta có thể thấy không có quốc gia thu nhập cao nào mà lại có mức tiêu thụ năng lượng thấp. Chính vì vậy, nhóm ngành điện và điện than cần lưu ý.
Nền kinh tế Việt Nam để tiếp tục tăng trưởng trong những lĩnh vực công nghệ cao, hoặc mở rộng sản xuất, thì nhu cầu điện là hết sức thiết yếu. Mặc dù vậy, có ít dự án điện lớn được khởi công trong những năm gần đây. Chính phủ đã có định hướng rất đúng đắn là xem xét phát triển điện hạt nhân, tuy nhiên trong ngắn hạn nguồn này chưa thể đi vào cung ứng do 2 dự án chính thì phía Nhật Bản đã rút lui còn phía Nga vẫn đang trong giai đoạn đàm phán cuối, sau đó quá trình triển khai đào tạo, xây dựng vận hành sẽ mất một khoảng thời gian.
Như vậy, các nguồn hiện tại như thủy điện không còn dư địa và có những rủi ro nhất định về lũ, nguồn điện tái tạo như điện mặt trời thì chưa ổn định, điện khí sẽ phụ thuộc vào nguồn cung khí cũng có thể là một trở ngại với quy mô lớn.
Việt Nam khó mà không tăng cường nguồn cung điện từ nhiệt điện than trong một giai đoạn ngắn trước mắt, cho đến khi các dự án điện lớn đáp ứng được nhu cầu.
Bên cạnh đó, giá than nguyên liệu trên thế giới đang giảm sâu, trong khi điện than không được nhiều nhà đầu tư ngoại ưa chuộng trong thời gian vừa qua do một số cam kết về xanh hóa. Với việc nước Mỹ, quốc gia đi đầu với các cam kết xanh giai đoạn trước đang thay đổi chiến lược, điện than có thể sẽ nhận được nhiều chú ý hơn trong giai đoạn tới và chuyển mình phù hợp với giá trị nội tại vốn đang định giá thấp.
-Tuệ Lâm
