Dự thảo quy chế hoạt động ứng phó sự cố tràn dầu đang được lấy ý kiến có nhiều điểm mới trong đó có sửa quy định về xây dựng, thẩm định và phê duyệt Kế hoạch ứng phó sự cố tràn dầu các cấp; bổ sung quy định về thành lập Hội đồng thẩm định kế hoạch ứng phó sự cố tràn dầu; đồng thời đề xuất bổ sung quy định cụ thể về thời gian quây, chặn dầu tràn đối với sự cố ngoài khơi…
Bộ Quốc phòng đang dự thảo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ ban hành Quy chế hoạt động ứng phó sự cố tràn dầu, có một số điểm mới so với Quy chế hiện hành.
Cụ thể, dự thảo sửa quy định về xây dựng, thẩm định và phê duyệt Kế hoạch ứng phó sự cố tràn dầu các cấp. Theo dự thảo, UBND cấp tỉnh ban hành kế hoạch ứng phó sự cố tràn dầu cấp tỉnh; UBND cấp xã ban hành kế hoạch ứng phó sự cố tràn dầu cấp xã. Kế hoạch ứng phó sự cố tràn dầu của địa phương được cập nhật định kỳ hàng năm và ban hành lại 5 năm một lần.
Các cảng, cơ sở, dự án tại địa phương xây dựng kế hoạch ứng phó sự cố tràn dầu, trình cơ quan chuyên môn được UBND cấp tỉnh giao nhiệm vụ tổ chức thẩm định và phê duyệt. Khi có sự thay đổi các điều kiện dẫn đến thay đổi nội dung kế hoạch ứng phó sự cố tràn dầu thì phải cập nhật định kỳ hàng năm. Khi có thay đổi lớn làm tăng quy mô sức chứa vượt quá khả năng ứng phó so với phương án trong kế hoạch phải lập lại kế hoạch trình cấp có thẩm quyền tổ chức thẩm định và phê duyệt.
Các cơ sở, dự án dầu khí ngoài khơi xây dựng kế hoạch ứng phó sự cố tràn dầu, gửi Tập đoàn Công nghiệp- Năng lượng Quốc gia Việt Nam thẩm định, trình Văn phòng Ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự quốc gia phê duyệt. Sau khi được phê duyệt, Tập đoàn Công nghiệp- Năng lượng Quốc gia Việt Nam gửi kế hoạch đến UBND các tỉnh, thành phố có nguy cơ bị ảnh hưởng khi xảy ra sự cố để phối hợp thực hiện.
Đối với các Tổng kho xăng dầu, kho xăng dầu có tổng khối lượng dự trữ từ 50.000 m3 trở lên, các cảng xăng dầu có khả năng tiếp nhận tàu có tải trọng lớn hơn hoặc bằng 50.000 DWT, xây dựng kế hoạch ứng phó sự cố tràn dầu (các kho xăng dầu gắn liền với cảng xăng dầu thì xây dựng kế hoạch ứng phó sự cố tràn dầu chung cho kho, cảng), trình Văn phòng Ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự quốc gia tổ chức thẩm định và phê duyệt.
Đối với các Tổng kho xăng dầu, kho xăng dầu có tổng khối lượng dự trữ dưới 50.000 m3, các cảng xăng dầu có khả năng tiếp nhận tàu có tải trọng dưới 50.000 DWT, xây dựng kế hoạch ứng phó sự cố tràn dầu (các kho xăng dầu gắn liền với cảng xăng dầu thì xây dựng kế hoạch ứng phó sự cố tràn dầu chung cho kho, cảng), trình cơ quan chuyên môn được UBND cấp tỉnh giao nhiệm vụ tổ chức thẩm định và phê duyệt.
Theo tờ trình dự thảo của Bộ Quốc phòng, các sửa đổi trên nhằm phù hợp với Luật Tổ chức Chính quyền địa phương năm 2025 đồng thời thống nhất với quy định tại khoản 4 Điều 124 Luật Bảo vệ môi trường năm 2020, sửa đổi, bổ sung năm 2025 và Quyết định số 1896/QĐ-TTg ngày 04/9/2025 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt phương án cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính liên quan đến hoạt động sản xuất kinh doanh thuộc phạm vi quản lý của Bộ Quốc phòng năm 2025.
Ngoài ra, dự thảo Quy chế bổ sung khoản 10 Điều 7 quy định cụ thể việc xây dựng, thẩm định và phê duyệt Kế hoạch ứng phó sự cố tràn dầu đối với tàu có dung tích nhỏ nhằm tháo gỡ khó khăn cho địa phương trong quản lý và nâng cao trách nhiệm của chủ phương tiện trong công tác phòng ngừa, ứng phó sự cố tràn dầu.
Theo đó, các tàu chở dầu mang cờ quốc tịch Việt Nam có tổng dung tích dưới 150 GT, các tàu khác không phải tàu chở dầu có tổng dung tích dưới 400 GT, xây dựng kế hoạch ứng cứu ô nhiễm dầu của tàu; các tàu chở dầu mang cờ quốc tịch Việt Nam có tổng dung tích dưới 150 GT tham gia vào việc chuyển tải dầu giữa tàu với tàu trên biển, xây dựng kế hoạch chuyển tải dầu giữa tàu với tàu trên biển, trình cơ quan chức năng được UBND cấp tỉnh giao nhiệm vụ tổ chức thẩm định và phê duyệt.
Dự thảo Quy chế cũng bổ sung quy định về thành lập Hội đồng thẩm định để các địa phương có căn cứ triển khai, thực hiện nhiệm vụ thẩm định và phê duyệt kế hoạch ứng phó sự cố tràn dầu; đồng thời bổ sung trách nhiệm của UBND cấp xã trong công tác phòng ngừa, ứng phó sự cố tràn dầu.
Để phù hợp với thực tiễn, thuận lợi cho địa phương và cơ sở trong quá trình triển khai thực hiện công tác ứng phó sự cố tràn dầu, dự thảo Quy chế bổ sung quy định cụ thể về thời gian quây, chặn dầu tràn đối với sự cố ngoài khơi.
Theo dự thảo, các cơ sở, dự án ngoài khơi sẵn sàng ứng phó sự cố tràn dầu theo kế hoạch ứng phó sự cố tràn dầu đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt; huy động kịp thời lực lượng, phương tiện triển khai quây chặn, khống chế được dầu tràn trong thời gian 02 giờ đối với sự cố tràn dầu có khối lượng dầu tràn dưới 20 m3 (sử dụng lực lượng, phương tiện tại chỗ); trong thời gian tối đa 24 giờ đối với sự cố tràn dầu có khối lượng từ 20 m3 đến 500 m3 và trong thời gian tối đa 48 giờ đối với sự cố tràn dầu có khối lượng trên 500 m3 (sử dụng lực lượng phương tiện của đơn vị chuyên trách cùng tham gia ứng phó).
Dự thảo quy chế cũng sửa đổi bổ sung quy định cụ thể về thời gian quây, chặn dầu tràn đối với sự cố trên đất liền, ven bờ biển để phù hợp với thực tiễn, thuận lợi cho các địa phương và cơ sở trong quá trình triển khai thực hiện công tác ứng phó sự cố tràn dầu.
-Hằng Anh
