Dự án Cải thiện nghề lưới kéo Bà Rịa - Vũng Tàu (FIP Vũng Tàu) là một minh chứng rõ ràng cho thấy sự hợp tác công tư có thể tạo ra những thay đổi tích cực và bền vững trong ngành thủy sản. Với sự cam kết và nỗ lực không ngừng từ các bên liên quan, dự án này hứa hẹn sẽ tiếp tục mang lại những thành tựu đáng kể, góp phần bảo vệ nguồn lợi thủy sản và phát triển kinh tế bền vững cho Việt Nam...
Ngành thủy sản Việt Nam đang đứng trước những thách thức lớn trong việc phát triển bền vững và có trách nhiệm. Trong bối cảnh đó, dự án Cải thiện nghề lưới kéo Bà Rịa - Vũng Tàu (FIP Vũng Tàu) nổi lên như một mô hình hợp tác công tư (PPP) tiêu biểu, nhằm thúc đẩy chuỗi sản phẩm lưới kéo theo hướng bền vững.
Khởi xướng từ năm 2015, dự án này đã thu hút sự tham gia của nhiều doanh nghiệp lớn và các cơ quan quản lý nhà nước, với mục tiêu cải thiện hoạt động đánh bắt và bảo vệ nguồn lợi thủy sản.
Dự án FIP Vũng Tàu được dẫn dắt bởi Chi hội chế biến Bột cá và Dầu cá tỉnh Bà Rịa Vũng Tàu, với sự đồng hành của 9 doanh nghiệp lớn trong ngành. Mục tiêu chính của dự án là cải thiện hoạt động đánh bắt bằng lưới kéo, tuân thủ các thực hành IUU (Đánh bắt cá bất hợp pháp, không báo cáo và không được kiểm soát) và bộ quy tắc nghề cá có trách nhiệm của Tổ chức Lương thực và nông nghiệp của Liên hợp quốc (FAO). Điều này không chỉ giúp bảo vệ các loài hoang dã quý hiếm, mà còn đảm bảo thực hành lao động có trách nhiệm, qua đó các công ty chế biến bột cá có thể tham gia vào chuỗi cung ứng thủy sản có trách nhiệm toàn cầu.
Ông Nguyễn Thành Lộc, Chủ tịch Hội Thủy sản TP. Hồ Chí Minh cho biết với tổng kinh phí lên tới 610.000 USD cho giai đoạn 2025-2035, dự án đã huy động được 470.000 USD từ cộng đồng doanh nghiệp, 102.000 USD từ chương trình nhà nước và 38.000 USD từ các tàu cá tham gia. Sự phân bổ kinh phí này cho thấy sự cam kết mạnh mẽ từ cả phía doanh nghiệp và nhà nước trong việc thúc đẩy ngành thủy sản bền vững.
Trong năm 2025, dự án đã đạt được những kết quả đáng khích lệ. Cụ thể, tạo ra 120.000 tấn/năm cá nguyên liệu bền vững, 25.000 tấn được kiểm soát chặt chẽ. Một số doanh nghiệp như Công ty TNHH Phúc Lộc Vũng Tàu, Công ty TNHH Nutreco International (Việt Nam) và Tổng công ty Chăn nuôi C.P Việt Nam đã đạt được các chứng nhận quốc tế quan trọng, khẳng định cam kết của họ đối với nguồn nguyên liệu bền vững".
Thực hiện dự án, các bên tham gia dự án đều có những trách nhiệm cụ thể. Cục Thủy sản và Kiểm ngư chịu trách nhiệm điều phối chung, ban hành các văn bản hỗ trợ và thực hiện các chương trình liên quan. Sở Nông nghiệp và Môi trường cùng các đơn vị trực thuộc thực hiện các biện pháp quản lý thủy sản theo IUU và truy xuất nguồn gốc sản phẩm. Hội Thủy sản TP.Hồ Chí Minh đóng vai trò huy động sự tham gia của cộng đồng doanh nghiệp và ngư dân, đồng thời triển khai tuyên truyền thực hành IUU. Các doanh nghiệp thành viên FIP Vũng Tàu và các tàu cá tham gia cũng có trách nhiệm tuân thủ các quy tắc và giám sát nguồn gốc sản phẩm.
Nhìn về tương lai, FIP Vũng Tàu đặt ra những kế hoạch lớn cho năm 2026 và các năm tiếp theo. Dự án dự kiến sẽ tăng thêm số lượng doanh nghiệp được chứng nhận MarinTrust, mở rộng vùng liên kết quản lý và giám sát sản phẩm, cũng như huy động thêm thành viên tham gia. Những nỗ lực này không chỉ góp phần bảo vệ nguồn lợi thủy sản, nâng cao giá trị cho ngành thủy sản, mà còn đóng góp tích cực vào nền kinh tế Việt Nam.
-Chu Khôi
