Từ khi cuộc chiến tranh giữa Nga và Ukraine nổ ra, nước này đã có thêm 216 tỷ USD nhờ giá vàng tăng - theo ước tính của hãng tin Bloomberg...
Số tiền này gần tương đương với giá trị tài sản dự trữ của Nga bị Liên minh châu Âu (EU) đóng băng là khoảng 244 tỷ USD. Bloomberg nhận định giá vàng tăng đã giúp bù đắp một phần quan trọng năng lực tài chính bị mất của Nga, ngay cả khi dự trữ ngoại hối của nước này tiếp tục bị châu Âu phong tỏa. Vào tháng 12/2025, EU đã gia hạn việc đóng băng tài sản dự trữ của Nga nằm tại khối này.
Số liệu do Chính phủ Nga công bố gần đây cho thấy vào thời điểm cuối năm 2025, dự trữ ngoại hối của nước này đạt 755 tỷ USD, trong đó 326,5 tỷ USD là vàng.
Cả năm 2025, giá vàng thế giới tăng khoảng 65%, đánh dấu năm tăng mạnh nhất kể từ năm 1979. Năm 2024, giá vàng tăng 27%.
Không giống như các loại chứng khoán và tiền mặt dự trữ của Nga đang chịu sự trừng phạt của châu Âu - những tài sản mà Nga không thể bán, dịch chuyển hay sử dụng ở thời điểm hiện tại - vàng là tài sản mà Nga có thể chuyển đổi thành tiền nếu cần. Tuy nhiên, kể từ tháng 2/2022 - thời điểm chiến tranh bắt đầu - cho tới nay, Ngân hàng Trung ương Nga (CBR) hạn chế mua thêm vàng dự trữ hay sử dụng vàng dự trữ.
Nga là nước sản xuất vàng lớn thứ hai thế giới, với sản lượng khai mỏ hơn 300 tấn vàng mỗi năm. Tuy nhiên, từ năm 2022, vàng Nga không vào được các thị trường phương Tây và không còn được chấp nhận bởi Hiệp hội Thị trường vàng London (LBMA) - đồng nghĩa phải đứng ngoài trung tâm giao dịch vàng tự do (OTC) lớn nhất thế giới. Thực tế này đồng nghĩa CBR sẽ gặp khó khăn nếu muốn bán vàng.
Bộ Tài chính Nga dự báo giá vàng sẽ tiếp tục tăng trong dài hạn, có khả năng đạt mức 5.000 USD/oz và cao hơn. Trong một cuộc trả lời phỏng vấn hãng tin Nga RBC hồi cuối tháng 12, Thứ trưởng Bộ Tài chính Nga Aleksey Moiseev nhận định xu hướng tăng hiện nay của giá vàng phản ánh tình trạng mất niềm tin vào các đồng tiền dự trữ toàn cầu, và việc tài sản Nga bị đóng băng sẽ chỉ càng làm gia tăng nhu cầu vàng.
Ngày 21/1, giá vàng quốc tế lập kỷ lục ở mức gần 4.900 USD/oz trước khi thoái lui về vùng 4.800 USD/oz.
CBR mới chỉ bắt đầu rút vàng từ dự trữ ngoại hối vào cuối năm ngoái, thể hiện qua việc khối lượng dự trữ giảm 0,2 triệu oz xuống còn 74,8 triệu oz. Sự suy giảm này phản ánh các nghiệp vụ bán tài sản của Bộ Tài chính Nga từ Quỹ Phúc lợi Quốc gia để bù đắp thâm hụt ngân sách.
Theo dữ liệu của CBR, từ tháng 2/2022 đến hết tháng 12/2025, giá trị dự trữ vàng của Nga tăng hơn gấp đôi, trong khi giá trị dự trữ các tài sản và tiền tệ nước ngoài giảm 14%. Vàng hiện chiếm 43% tổng dự trữ ngoại hối của Nga, so với mức 21% trước chiến tranh.
Trước khi nối lại việc công bố thông tin về dự trữ ngoại hối, Nga đã dừng hoạt động này kể từ khi chiến tranh với Ukraine bắt đầu. Tại thời điểm ngày 1/1 năm nay, dự trữ ngoại tệ và các tài sản khác không phải là vàng của nước này đạt 399 tỷ USD.
Năm 2022, Bộ Tài chính Nga cho biết khoảng 300 tỷ USD dự trữ ngoại hối của nước này đã bị đóng băng ở nước ngoài. Số phận của số tài sản này có thể sẽ tiếp tục là một chủ đề đàm phán, bởi các cuộc thảo luận nằm đi tới chấm dứt chiến tranh - dưới vai trò trung gian của Mỹ - đến nay vẫn chưa mang lại kết quả. Các nước EU đã thảo luận các phương án sử dụng tài sản bị đóng băng của Nga để cấp vốn vay cho Ukraine, nhưng chưa thể đạt tới sự đồng thuận.
CBR đã đâm đơn kiện lên một tòa án ở Moscow đòi Euroclear - công ty lưu ký và thanh toán có trụ sở ở Bỉ hiện đang quản lý phần lớn tài sản bị đóng băng của Nga - để đòi lại số tài sản 227 tỷ USD. Thống đốc CBR Elvira Nabiullina cho biết cơ quan này không có ý định rút đơn và đang cân nhắc có hành động pháp lý tại các tòa án quốc tế.
-Điệp Vũ
