Dự án mới do Quỹ Môi trường toàn cầu (GEF) tài trợ nhằm thúc đẩy hành động giảm rác thải nhựa đại dương trong khuôn khổ Kế hoạch Hành động Quốc gia. Thông qua các hoạt động giảm phát sinh rác thải, phân loại rác tại nguồn, cải thiện thu gom và tái chế, dự án đặt mục tiêu ngăn ngừa và giảm 2.000 tấn rác thải nhựa, đóng góp cải thiện 13.400 ha sinh cảnh biển...
Cục Biển và Hải đảo, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, phối hợp với Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP) tại Việt Nam vừa khởi động Dự án “Hỗ trợ thực hiện Kế hoạch hành động Quốc gia về Rác thải nhựa đại dương trong bối cảnh phục hồi xanh hậu COVID-19 tại Việt Nam”.
Ô nhiễm rác thải nhựa đại dương là một trong những thách thức môi trường toàn cầu, mang tính xuyên biên giới, đe dọa trực tiếp đến hệ sinh thái biển, đa dạng sinh học, an ninh lương thực và sự phát triển kinh tế bền vững của các quốc gia, trong đó có Việt Nam. Rác thải nhựa ven biển cũng ghi nhận xu hướng gia tăng rõ rệt, gây áp lực lớn lên hệ sinh thái biển và các cộng đồng ven biển Việt Nam, đòi hỏi những nỗ lực hành động quyết liệt và kịp thời.
Nhận thức rõ tầm quan trọng của vấn đề này, Việt Nam đã chủ động và tích cực tham gia vào các nỗ lực chung của cộng đồng quốc tế. Đặc biệt, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Kế hoạch hành động quốc gia về quản lý rác thải nhựa đại dương, trong đó đặt mục tiêu giảm 75% lượng rác thải nhựa ra đại dương vào năm 2030.
Tuy nhiên, đại dịch COVID-19 đã làm gia tăng việc sử dụng nhựa dùng một lần, đòi hỏi cần đẩy nhanh hành động trong giai đoạn phục hồi xanh của đất nước.
Theo ông Nguyễn Đức Toàn, Cục trưởng Cục Biển và Hải đảo Việt Nam, đại dịch đã ảnh hưởng nặng nề đến các ngành kinh tế biển như du lịch, thủy sản, vận tải biển, đồng thời cũng để lại một “di sản môi trường” đáng lo ngại với lượng rác thải nhựa tăng vọt, đặc biệt là các sản phẩm nhựa dùng một lần, khẩu trang, chai/lọ, bao bì y tế và đồ dùng sinh hoạt.
Dự án “Hỗ trợ thực hiện Kế hoạch hành động quốc gia về chất thải nhựa đại dương trong bối cảnh phục hồi xanh hậu COVID-19 tại Việt Nam” do Quỹ Môi trường toàn cầu tài trợ thông qua UNDP và triển khai trong 4 năm với mục tiêu: Tăng cường thực hiện Kế hoạch hành động quốc gia về quản lý rác thải nhựa đại dương đến năm 2030 ở cấp quốc gia và thí điểm tại tỉnh Gia Lai, góp phần phục hồi xanh sau COVID-19;
Cùng với đó thông qua các hoạt động hỗ trợ Khung chính sách về nhựa đại dương và thay đổi hành vi để đẩy nhanh quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế tuần hoàn.
Dự án sẽ cung cấp hỗ trợ trọng tâm nhằm tăng cường khung chính sách, thúc đẩy thay đổi hành vi, nâng cao giám sát và chia sẻ tri thức, đồng thời đẩy mạnh các giải pháp cấp địa phương.
Dựa trên các mô hình thành công do UNDP hỗ trợ như Nhà máy tái chế vật liệu (MRF) tại Quy Nhơn và mô hình “ngư dân mang rác từ biển vào bờ”, dự án sẽ triển khai thí điểm tại tỉnh Gia Lai nhằm giảm thiểu rò rỉ rác nhựa ra môi trường.
Theo bà Francesca Nardini, Phó Trưởng Đại diện thường trú UNDP tại Việt Nam “Việc ban hành Kế hoạch hành động Quốc gia năm 2019 đánh dấu một cột mốc quan trọng trong hành trình của Việt Nam hướng tới quản lý đại dương bền vững. Tuy nhiên, đại dịch COVID-19 đã tạo ra những thách thức mới, làm gia tăng tiêu thụ nhựa dùng một lần và nhấn mạnh nhu cầu phục hồi xanh.”
"Thông qua các hành động địa phương bao gồm giảm phát sinh rác, phân loại tại nguồn, cải thiện thu gom và tái chế, Dự án hướng tới giảm 2.000 tấn rác thải nhựa. Mức giảm tải ô nhiễm này sẽ đồng thời góp phần cải thiện 7,2km sinh cảnh biển”, bà Francesca Nardini thông tin.
Đại diện UNDP cũng cho biết sẽ tiếp tục đồng hành cùng Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng như Cục Biển và Hải đảo Việt Nam trong suốt quá trình thực hiện dự án, bảo đảm tuân thủ đầy đủ các tiêu chuẩn về giám sát, đánh giá và an toàn môi trường- xã hội của UNDP và GEF, góp phần tăng cường năng lực quản lý rác thải nhựa đại dương và thúc đẩy kinh tế biển bền vững, hướng tới một tương lai tuần hoàn, phát thải thấp và không còn rác thải nhựa cho đại dương và cộng đồng ven biển Việt Nam.
-Tùng Dương
