UBND Thành phố Hà Nội đang lấy ý kiến đối với Đề án quản lý, phát triển hệ thống cây xanh, công viên, vườn hoa và mặt nước trên địa bàn Thành phố. Trong đó, một nội dung đáng chú ý là đề xuất thí điểm thiết kế các tuyến phố cảnh quan tại các trục Tràng Tiền – Tràng Thi – Điện Biên Phủ - Hoàng Diệu – đường Thanh Niên…
Theo Đề án, mỗi tuyến phố được lựa chọn thí điểm sẽ có định hướng thiết kế riêng, phù hợp với đặc điểm không gian và chức năng sử dụng.
Trên cơ sở đó, đường Thanh Niên được xác định là trục cảnh quan tiêu biểu của Hà Nội nhờ lợi thế nằm ven hồ Tây, nơi hội tụ hài hòa giữa cây xanh và mặt nước. Tuyến đường có vỉa hè rộng từ 4,5–6m, hạ tầng kỹ thuật đã được hạ ngầm, tạo điều kiện thuận lợi cho việc tổ chức không gian đi bộ, vãn cảnh và các hoạt động ngoài trời ven hồ.
Xét về hiện trạng, toàn tuyến đã được đầu tư hệ thống cây xanh ven hồ và trên vỉa hè, chủ yếu là cây lâu năm, tán lớn, trồng với khoảng cách phổ biến từ 5–8m. Song, việc lựa chọn chủng loại cây chưa được chú trọng, đồng thời chưa có thiết kế cảnh quan tổng thể cho toàn tuyến. Các loài cây như: phượng, dương xỉ, thiên tuế, dâm bụt… phân bố rải rác, chưa tạo bản sắc cảnh quan xuyên suốt.
Vì vậy, Đề án đề xuất thiết kế các hố trồng cây theo dải, tăng cường thảm cỏ nhằm tạo khoảng ngăn cách giữa giao thông cơ giới và không gian đi bộ. Đặc biệt, những đoạn vỉa hè rộng sẽ tổ chức không gian cảnh quan kết hợp ghế ngồi hướng ra hồ Tây. Ngoài ra, các hố trồng cây vỉa hè được thiết kế kích thước 1,5m x 5m, bố trí cây theo hướng đa tầng, đa tán, ưu tiên những loài có sắc hoa.
Khác với đường Thanh Niên, Tràng Tiền là tuyến phố trung tâm mang đậm tính thương mại – dịch vụ và du lịch, gắn với nhiều công trình kiến trúc có ban công, logia vươn ra vỉa hè. Vỉa hè tuyến phố tương đối hẹp, chỉ từ 1,5–3m, song hạ tầng kỹ thuật cũng đã được hạ ngầm.
Tuy nhiên, hiện trạng tuyến phố không có cây xanh đường phố. Dù khu vực được nâng cấp cải tạo mới nhưng chưa chú trọng đến giải pháp cây xanh. Theo Đề án, việc tăng cường mảng xanh trên tuyến Tràng Tiền sẽ thực hiện theo hướng bảo đảm tính thẩm mỹ yếu tố, không chiếm diện tích vỉa hè, không che khuất mặt tiền công trình, đồng thời góp phần hỗ trợ hoạt động buôn bán. Đáng chú ý, một định hướng quan trọng là khuyến khích trồng cây tại ban công, logia, kèm theo danh mục các loài cây phù hợp. Cách tiếp cận này nhằm bổ sung lớp xanh mềm mại cho không gian phố trung tâm, mà vẫn giữ được đặc trưng thương mại – du lịch của tuyến phố.
Đối với tuyến Hoàng Diệu, đây là tuyến đường có giá trị đặc biệt về cảnh quan và lịch sử, tập trung nhiều công trình công cộng, trụ sở cơ quan và di tích quan trọng của Thủ đô. Tuyến đường có vỉa hè rộng 4,5–6m, hạ tầng kỹ thuật đã hạ ngầm và sở hữu hệ thống cây lâu năm, cây cổ thụ gắn liền với ký ức văn hóa và hình ảnh đặc trưng của Hà Nội. Hiện, các cây xanh trên tuyến được quản lý, đánh số và chăm sóc thường xuyên.
Dù vậy, hệ thống cây xanh tại đây vẫn chưa tổ chức theo một thiết kế cảnh quan tổng thể. Khoảng cách cây phổ biến từ 5–8m, việc phối kết đa tầng, đa tán dù triển khai nhưng chủng loại cây chưa đồng nhất, trong khi cây bụi chưa phát huy vai trò tạo sắc theo mùa.
Để khắc phục, phương án đưa ra là thiết kế các hố trồng cây theo dải, tăng cường thảm cỏ nhằm phân tách không gian giao thông cơ giới với lối đi bộ. Hố trồng cây vỉa hè có kích thước 1,5m x 5m, bố trí cây theo hướng đa tầng, đa tán, chú trọng cây có hoa để gia tăng giá trị thẩm mỹ. Tại giải phân cách, cây có sắc hoa được lựa chọn làm điểm nhấn, kết hợp với các loài cây tán cao được tỉa gọn trên 3,5m, góp phần hoàn thiện diện mạo tuyến đường cảnh quan tiêu biểu, tương xứng với giá trị lịch sử – văn hóa của khu vực.
Theo nội dung đề xuất, tổng mức đầu tư cho các dự án công viên cây xanh của Đề án đến năm 2030 là 543.387 tỷ đồng; đến năm 2045 là 681.500 tỷ đồng
-Thanh Xuân
