Hải Phòng phát triển đô thị đa cực – đa trung tâm

Hải Phòng quy hoạch định hướng phát triển đô thị đa cực – đa trung tâm theo 5 hành lang kinh tế và 2 hành lang đô thị…

Trong điều chỉnh quy hoạch thời kỳ 2021 – 2030, tầm nhìn đến năm 2050, ngoài việc quy hoạch phát triển các ngành kinh tế trọng điểm, Hải Phòng cũng điều chỉnh quy hoạch không gian phát triển đô thị, nông thôn, phát triển đô thị theo hướng đa cực, đa trung tâm, phát triển hành lang kinh tế nhằm tối ưu hoá tiềm năng, thế mạnh để xây dựng Hải Phòng trở thành thành phố công nghiệp, hiện đại, kết nối thuận lợi trong nước, quốc tế.

ĐÔ THỊ ĐA CỰC - ĐA TRUNG TÂM

Theo xác định từ UBND TP. Hải Phòng, sau sáp nhập với tỉnh Hải Dương, Hải Phòng từ thành phố có diện tích khoảng 1.527 km2 với hơn 2,07 triệu dân đã có diện tích nâng lên thành hơn 3.194,7 km2 với hơn 4,1 triệu người dân. Dự báo, đến năm 2030, dân số Hải Phòng sẽ đạt từ 4,363 - 4,486 triệu người. Nền kinh tế được chuyển dịch từ tăng trưởng mở rộng sang tăng trưởng chất lượng cao, tốc độ tăng trưởng GRDP tăng bình quân 13,8%, cơ cấu nền kinh tế chuyển dịch theo hướng công nghiệp – xây dựng và dịch vụ chiếm tỷ trọng lớn.

Với lợi thế cạnh tranh từ khu kinh tế Đình Vũ – Cát Hải, Khu kinh tế Nam Hải Phòng, hệ thống hạ tầng cảng biển, Hải Phòng đã định hướng xây dựng thành phố theo hướng tích hợp đa chiều, đảm bảo vai trò trung tâm đô thị cấp quốc gia, đô thị hàng hải quốc tế và trung tâm logistics đa phương thức. Đô thị Hải Phòng được định hướng quy hoạch thành 4 vùng gồm vùng đô thị Trung tâm, vùng đô thị phía Bắc, vùng đô thị phía Nam và vùng đô thị biển đảo.

Vùng đô thị Trung tâm được quy hoạch bao gồm 60 phường xã. Trong đó, khu vực phía Đông Hải Phòng có 24 phường 11 xã, khu vực phía Tây Hải Phòng có 9 phường 16 xã. Vùng đô thị trung tâm trải dài từ khu đô thị phía Bắc thành phố Thuỷ Nguyên (trước đây) kéo qua khu vực trung tâm thành phố Hải Phòng (trước sáp nhập), phát triển theo trục quốc lộ 5 tới khu đô thị thành phố Hải Dương (trước đây) và kéo dài tới khu vực các xã Kẻ Sặt – Bình Giang (huyện Bình Giang, tỉnh Hải Dương trước đây).

Vùng đô thị vùng phía Bắc bao gồm 15 phường xã. Trong đó có 3 phường khu vực Đông Hải Phòng (thuộc thành phố Thuỷ Nguyên trước đây) và 12 phường xã khu vực Tây Hải Phòng (các phường xã thuộc thị xã Kinh Môn, thành phố Chí Linh của tỉnh Hải Dương trước đây).

Vùng đô thị vùng phía Nam với hai đô thị chính là đô thị Tiên Lãng ở khu vực Đông Hải Phòng và đô thị Thanh Miện ở khu vực Tây Hải Phòng.

Các đặc khu Cát Hải - Bạch Long Vĩ kết hợp khu vực Nam Đồ Sơn trở thành khu vực đô thị biển đảo. 

Trong 4 vùng đô thị được quy hoạch, vùng đô thị Trung tâm với tổng cộng 60 phường xã (chiếm 52% số xã phường của Hải Phòng) có vai trò kết nối, điều phối lan toả không gian kinh tế tới các vùng đô thị còn lại. Với 4 vùng đô thị kết nối, Hải Phòng sẽ trở thành đô thị cấp quốc gia, cửa ngõ chiến lược ra biển của khu vực phía Bắc, kết nối với các hành lang kinh tế xuyên Á như Côn Minh (Trung Quốc) - Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, Nam Ninh (Trung Quốc) - Lạng Sơn - Hải Phòng.

Không chỉ trở thành điểm cuối của chuỗi giá trị logistics toàn cầu, đô thị Hải Phòng được quy hoạch với hệ sinh thái khu công nghiệp - khu kinh tế - trung tâm công nghệ cao trải dải sẽ trở thành cực công nghiệp chiến lược phía Đông vùng Thủ đô.

PHÁT TRIỂN THEO CÁC HÀNH LANG KINH TẾ

Theo định hướng điều chỉnh quy hoạch, không gian phát triển kinh tế Hải Phòng được dựa trên 5 hành lang động lực phát triển kinh tế và 2 hành lang cảnh quan đô thị. Hành lang kinh tế gồm hành lang kinh tế ven biển, hành lang kinh tế ven tuyến đường vành đai 5 Thủ đô, hành lang công nghiệp tuyến Gia Bình – Lạch Huyện, hành lang công nghiệp phía Nam và hành lang kinh tế TOD.

Hành lang kinh tế ven biển chạy dọc theo bờ biển, khu vực cảng biển với hai Khu kinh tế Đình Vũ – Cát Hải, Khu kinh tế Nam Hải Phòng, khu thương mại tự do, được liên kết với cao tốc Hà Nội – Hải Phòng, cao tốc ven biển, cảng hàng không quốc tế Hải Phòng. Đây được xác định là trụ động lực tăng trưởng cấp quốc gia, phát triển các ngành công nghiệp đa ngành, logistisc, công nghiệp nặng, hoá dầu.

Hành lang kinh tế ven đường vành đai 5 Thủ đô là hành lang kinh tế tại khu vực Tây Hải Phòng, hình thành trục phát triển đô thị - công nghiệp - dịch vụ - logistics kết nối kinh tế Hải Phòng với Hà Nội và các tỉnh đồng bằng sông Hồng.

Hành lang công nghiệp ven tuyến Gia Bình – Lạch Huyện kết nối Khu kinh tế phía Bắc Hải Phòng đến Khu kinh tế Đình Vũ – Cát Hải, là trục kinh tế công nghiệp - logistics - công nghệ cao - thương mại dịch vụ.

Hành lang công nghiệp phía Nam từ Khu kinh tế chuyên biệt phía Tây đến Khu kinh tế ven biển phía Nam, phát triển các khu vực Tiên Lãng - Vĩnh Bảo - Thanh Miện - Từ Kỳ - Ninh Giang với hạt nhân là Khu kinh tế chuyên biệt phía Tây để phát triển chuỗi đô thị - công nghiệp - nông nghiệp công nghệ cao.

Hành lang kinh tế TOD gắn với tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng và tuyến đường sắt Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh để hỗ trợ tái cấu trúc không gian phát triển công nghiệp, đô thị theo hướng hiện đại và xanh hoá.

Hai hành lang cảnh quan đô thị lấy các sông Kinh Môn – sông Cấm, sông Thái Bình – sông Lạch Tray làm trục phát triển. Trong đó, hành lang cảnh quan các sông Kinh Môn – sông Cấm, đoạn từ khu vực phía Bắc (Chí Linh – Kinh Môn) đến khu vực Thuỷ Nguyên được quy hoạch phát triển không gian cây xanh nhằm gắn kết chuỗi không gian văn hoá với không gian đô thị. Đoạn từ Thuỷ Nguyên đến trung tâm Hải Phòng phát triển đô thị, dịch vụ, thương mại ven sông.

Hành lang cảnh quan sông Thái Bình - sông Lạch Tray, chạy dọc sông Thái Bình nằm ở khu vực Tây Hải Phòng là vùng nông thôn truyền thống được dịch chuyển sang đô thị có kiểm soát, phát triển chuỗi đô thị, dịch vụ ven sông. Sông Lạch Tray được định hướng khu dân cư nông thôn được chỉnh trang, nâng cấp thành đô thị hoàn chỉnh, khu vực còn lại để phát triển đô thị về phía Nam. Hành Lang sông Thái Bình – sông Lạch Tray còn có giá trị “ranh giới mềm” phát triển giữa đô thị hạt nhân và đô thị mới, tạo bản sắc không gian đô thị sông nước Hải Phòng.

-Nam Khánh - Đỗ Hoàng