Tháng này đánh dấu tròn 20 năm ông Jamie Dimon giữ vị trí CEO của JPMorgan Chase - ngân hàng lớn nhất thế giới xét theo giá trị vốn hóa, với hoạt động trải rộng từ ngân hàng đầu tư đến ngân hàng bán lẻ, quản lý tổng tài sản 4,6 nghìn tỷ USD.
Nhiều năm qua, ông Dimon thường nói nửa đùa nửa thật rằng "5 năm nữa” sẽ nghỉ hưu. Đến năm 2024, lần đầu tiên, ông thừa nhận “khung thời gian” đó đang dần thu hẹp.
Điều này làm dấy lên câu hỏi liệu vị thế dẫn đầu của JPMorgan có khép lại khi ông Dimon rời ghế CEO?
BÀI TOÁN KẾ NHIỆM
"Với thành tích của ông ấy, bất kỳ ai khác cũng sẽ kém hơn. Chắc chắn rồi cũng có người đảm nhiệm được vai trò này và khiến mọi người bất ngờ. Nhưng ở thời điểm bắt đầu, không ai đủ phù hợp để điều hành ngân hàng này như Dimon”, ông Ben Mackovak, thành viên hội đồng quản trị một ngân hàng và nhà đầu tư của JPMorgan thông qua công ty Strategic Value Bank Partners, nhận xét với hãng tin CNBC.
Trong hai thập kỷ qua, ông Dimon đã biến một ngân hàng Mỹ thuộc nhóm trung bình thành một “thế lực” tài chính, nhờ sự kết hợp giữa khả năng phán đoán, tinh thần cảnh giác cao, sự tỉ mỉ và tầm nhìn bao quát.
Ông Dimon gia nhập JPMorgan sau thương vụ sáp nhập Bank One năm 2004, rồi đảm nhiệm vị trí CEO từ 1/1/2006 và giữ thêm chức Chủ tịch hội đồng quản trị một năm sau đó.
Trong những giai đoạn thị trường ổn định, ông Dimon đẩy mạnh đầu tư cho tăng trưởng dài hạn. Khi biến động bùng lên - như năm 2008 và 2023 - ông tránh được những rủi ro khiến nhiều ngân hàng khác lao đao, qua đó tận dụng thời cơ thâu tóm 3 ngân hàng khác.
20 năm qua, lợi nhuận ròng của JPMorgan tăng hơn 500%, đạt 58,5 tỷ USD vào năm 2024. Ngân hàng dự kiến công bố kết quả kinh doanh cả năm 2025 vào thứ Ba (13/1).
Với vốn hóa khoảng 900 tỷ USD, JPMorgan hiện được định giá gần tương đương tổng vốn hóa của 3 ngân hàng lớn tiếp theo tại Mỹ gồm Bank of America, Citigroup và Wells Fargo cộng lại.
Ngoài vai trò CEO JPMorgan, ông Dimon còn là nhân vật có sức ảnh hưởng trên thị trường tài chính toàn cầu, thường xuyên được theo dõi khi bình luận về các nhịp biến động và cảnh báo rủi ro mới nổi, đồng thời có ảnh hưởng nhất định tới các nhà hoạch định chính sách và cơ quan quản lý.
Theo CNBC, phát biểu cảnh báo suy thoái của ông trên kênh Fox News hồi tháng 4/2025 được cho là đã góp phần khiến Tổng thống Mỹ Donald Trump điều chỉnh lập trường về chính sách thương mại, từ đó châm ngòi cho một đợt hồi phục mạnh của chứng khoán Mỹ.
"Đó là uy tín và tầm ảnh hưởng mà Dimon tích lũy được trên thị trường. Khi ông ấy rời vị trí này, không thể đơn giản ‘chuyển giao’ uy tín đó và người kế nhiệm cũng không thể mặc nhiên thừa hưởng. Tôi nghĩ đây mới là thách thức lớn nhất”, nhà phân tích Chris Wolfe của công ty xếp hạng Fitch Ratings nhận xét.
Giới đầu tư đã công khai bàn luận suốt hơn một thập kỷ về câu hỏi ai sẽ kế nhiệm ông Dimon - người từng điều trị ung thư và suýt mất mạng vào năm 2020 vì vỡ động mạch chủ.
Theo đánh giá của thị trường, ứng viên sáng giá nhất hiện là bà Marianne Lake, lãnh đạo mảng ngân hàng tiêu dùng của JPMorgan và từng giữ vị trí Giám đốc tài chính của tập đoàn. Các lựa chọn tiếp theo là ông Doug Petno và ông Troy Rohrbaugh, hai đồng lãnh đạo mảng ngân hàng thương mại và ngân hàng đầu tư của tập đoàn.
Các ứng viên khác gồm bà Mary Erdoes, phụ trách mảng quản lý tài sản và ông Jeremy Barnum, Giám đốc tài chính.
Ông Mike Mayo, nhà phân tích ngân hàng tại Wells Fargo, cho rằng cổ phiếu JPMorgan có thể giảm ngay 5% nếu ông Dimon bất ngờ rời ghế CEO, bất kể người kế nhiệm là ai.
Trong khi đó, JPMorgan cho biết kể cả khi thôi làm CEO, ông Dimon vẫn sẽ tiếp tục giữ vị trí Chủ tịch. Trên Phố Wall, điều này không hiếm với các công ty có CEO mang tính biểu tượng và giá cổ phiếu doanh nghiệp sụt giảm, ít nhất trong một khoảng thời gian, sau khi họ thông báo rời nhiệm sở. Đơn cử, năm ngoái cổ phiếu Berkshire Hathaway tăng kém hơn so với với chỉ số SP 500 sau khi ông Warren Buffett thông báo sẽ rời vị trí CEO.
KHÔNG PHẢI RỦI RO SỐNG CÒN
Về câu chuyện kế nhiệm, các nhà lãnh đạo JPMorgan cho biết ông Dimon nhiều khả năng sẽ chưa rời vị trí điều hành trong tương lai gần. Nhóm này cũng lưu ý rằng nếu ông Dimon tiếp tục tại vị lâu hơn, danh sách ứng viên có thể không chỉ giới hạn ở các cấp dưới trực tiếp hiện nay như bà Lake, ông Petno hay ông Rohrbaugh, mà còn mở rộng sang nhóm lãnh đạo trẻ hơn đang được đào tạo và đánh giá cho các vai trò điều hành.
"Chúng tôi đang làm rất nhiều việc để chuẩn bị cho ngày không còn ông ấy. Nếu ông ấy tại vị đến năm 85 tuổi, người kế nhiệm có thể không phải là các cấp dưới trực tiếp hiện nay, mà là lớp lãnh đạo thấp hơn 1-2 cấp so với bây giờ", một lãnh đạo JPMorgan đề nghị giấu tên nói với CNBC.
Theo vị lãnh đạo này, ông Dimon chắc chắn để lại một khoảng trống lớn. Tuy nhiên, người này cho rằng đây không phải rủi ro sống còn, vì ngân hàng đã chuẩn bị từ trước và một nhóm nhân sự phù hợp - khi phối hợp với nhau - vẫn có thể tạo ra kết quả tương tự những gì ông Dimon đã làm.
Một CEO ngân hàng thương mại, từng làm việc tại JPMorgan và coi ông Dimon là người cố vấn, cũng nhận định ông Dimon khó rời vị trí trong tương lai gần.
"Jamie sẽ không bao giờ nghỉ đâu. Ông ấy còn có thể làm gì khác mà vẫn giữ được tầm ảnh hưởng như hiện nay? Bạn bè của ông ấy hầu hết đều là người trong công việc. Ông ấy yêu công việc này", vị CEO đề nghị giấu tên nói.
Dù vậy, bên cạnh việc điều hành hàng ngày một tập đoàn có 318.000 nhân viên, ông Dimon dường như vẫn đang quyết tâm chuẩn bị để JPMorgan có thể vận hành trơn tru trong tương lai không có mình.
Chưa ai biết chính xác khi nào ông Dimon sẽ rời ghế CEO, chỉ biết rằng thời điểm đó sớm muộn cũng đến. Sau khi lần đầu ám chỉ có thể nghỉ sớm hơn thay vì câu nói quen thuộc “còn 5 năm nữa”, ông vẫn chưa đưa ra mốc thời gian cụ thể.
"Dù ông ấy giỏi đến đâu, ông ấy cũng không thể làm công việc này mãi. Mỗi ngày trôi qua là thêm một ngày tiến gần tới điểm kết thúc", ông Jason Goldberg, nhà phân tích ngân hàng tại Barclays, nhận xét.
-Ngọc Trang
