Vượt qua những biến động bất lợi của tình hình thế giới, kinh tế Việt Nam năm 2025 đã về đích ấn tượng với mức tăng trưởng 8,02%. Đây là tiền đề vững chắc để nền kinh tế bước vào năm 2026 khi kinh tế thế giới tiếp tục được dự báo có nhiều diễn biến khó lường, dư địa điều hành chính sách trong nước thu hẹp và áp lực già hóa dân số gia tăng...
Kinh tế năm 2025 về đích ấn tượng với con số tăng trưởng GDP trên 8%, vượt xa mục tiêu đề ra. Theo bà, đâu là những động lực thúc đẩy nền kinh tế bứt phá mạnh mẽ như vậy trong năm 2025?
Dưới sự lãnh đạo của Đảng, sự chỉ đạo linh hoạt, quyết liệt, kịp thời, hiệu quả của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, các bộ, ngành, địa phương đã theo dõi chặt chẽ những biến động của tình hình kinh tế thế giới và trong nước, nỗ lực thực hiện đồng bộ nhiều nhiệm vụ, giải pháp. Nhờ đó, nền kinh tế trong năm 2025 đạt kết quả ấn tượng với mức tăng trưởng GDP đạt 8,02%, vượt xa mục tiêu đặt ra. Trong đó, sự bứt phá này đến từ cả phía cung và phía cầu.
Về phía cung, mặc dù chịu ảnh hưởng nặng nề của các đợt thiên tai bão lũ và một số khó khăn từ dịch tả lợn, khu vực nông - lâm nghiệp và thủy sản vẫn tăng 3,78%, phản ánh sự chủ động phòng chống, ứng phó và hỗ trợ kịp thời của các cấp, các ngành, các địa phương nhằm khắc phục khó khăn, khơi thông sản xuất và thúc đẩy xuất khẩu của người dân, doanh nghiệp.
Bên cạnh đó, khu vực công nghiệp và xây dựng cũng tăng ấn tượng (8,95%), trở thành động lực tăng trưởng chính của nền kinh tế. Riêng công nghiệp chế biến, chế tạo tăng gần 10% và là mức tăng cao nhất trong giai đoạn 2019-2025, góp phần vào mức tăng mạnh của xuất khẩu trong năm 2025.
Ngành xây dựng cũng có sự bứt phá với mức tăng 9,62%, cao nhất trong 8 năm gần đây nhờ việc đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công vào hàng loạt các công trình lớn, công trình trọng điểm trên phạm vi cả nước.
Ngoài ra, khu vực dịch vụ tiếp tục duy trì “sức nóng” với các ngành vận tải, dịch vụ lưu trú ăn uống đều trên 10%. Đáng lưu ý, trong năm 2025, ngành chuyên môn và khoa học, công nghệ nổi lên là ngành thu hút được nhiều sự quan tâm với mức tăng 7,51% (mức cao nhất từ năm 2013 tới nay). Điều này cho thấy Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia đã đi vào cuộc sống.
Về phía cầu, con số phản ánh rất rõ qua việc giải ngân vốn đầu tư. Vốn đầu tư toàn xã hội đạt gần 4,2 triệu tỷ đồng, tăng hơn 12% so với năm 2024. Trong đó, vốn đầu tư từ ngân sách nhà nước tăng 26,6%. Vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) thực hiện đạt 27,62 tỷ USD, tăng 9% và là số vốn thực hiện cao nhất trong 5 năm qua, thể hiện các nhà đầu tư nước ngoài bỏ vốn vào sản xuất, đồng hành cùng chúng ta để tạo ra sản phẩm chứ không phải đầu tư chứng khoán. Đặc biệt, tổng kim ngạch xuất, nhập khẩu đạt con số kỷ lục hơn 930 tỷ USD, xuất siêu hơn 20 tỷ USD, đây là con số ấn tượng khi các mặt hàng của chúng ta xuất đi hầu hết các nước.
Với kết quả đạt được, theo bà, đâu sẽ là tiền đề vững chắc để Việt Nam bước vào năm 2026 với mục tiêu tăng trưởng hai con số?
Để hiện thực hóa những mục tiêu lớn lao và vượt qua thách thức trong năm 2026 cũng như giai đoạn tiếp theo, trước hết, chúng ta cần khẳng định sự quyết tâm, nỗ lực không ngừng của toàn Đảng và toàn dân để tạo ra sự bứt phá là dựa trên nền tảng nguồn lực đã và đang được đầu tư tích lũy trong thời gian qua.
Vì vậy, chúng ta phải nâng cao sử dụng hiệu quả các nguồn vốn, đặc biệt là tại các công trình trọng điểm, nhằm tạo ra giá trị thực tiễn cho sản xuất và đời sống nhân dân. Việc đầu tư phải hướng tới mục tiêu nâng cao năng suất lao động thông qua phát triển đồng bộ cả hạ tầng cứng (giao thông) và hạ tầng mềm (công nghệ số).
Cùng với đó, duy trì ổn định kinh tế vĩ mô bởi đây là điều kiện tiên quyết để xây dựng niềm tin vững chắc cho nhân dân và tạo sức hút mạnh mẽ đối với các dòng vốn đầu tư nước ngoài, giúp Việt Nam kết nối sâu rộng hơn với nền kinh tế toàn cầu.
Ngoài ra, tiếp tục đầu tư phát triển con người theo chiều sâu. Thay vì chỉ tập trung vào chiều rộng, chiến lược tới đây cần chú trọng đầu tư chiều sâu vào nguồn nhân lực, giúp tối ưu hóa hiệu quả sử dụng vốn, đảm bảo sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa lao động và công nghệ để tạo ra giá trị phát triển bền vững theo đúng định hướng đã đề ra.
Bà có nhắc tới công nghệ số và việc kết hợp nhuần nhuyễn giữa lao động và công nghệ. Xu hướng này sẽ tiếp diễn như thế nào trong năm 2026, thưa bà?
Việc ứng dụng công nghệ số, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo (AI) trong mọi lĩnh vực, hiện đã trở thành xu thế tất yếu trên quy mô toàn cầu. Để không bị bỏ lại phía sau, Việt Nam cần chủ động khai thác tối đa những lợi thế cốt lõi về con người, đặc biệt là năng lực tư duy toán học và trình độ công nghệ thông tin vốn được cộng đồng quốc tế đánh giá cao.
Bằng cách kết hợp nguồn lực trí tuệ nội sinh với hạ tầng công nghệ hiện đại và sự quan tâm đầu tư từ các đối tác quốc tế, chúng ta có thể hiện thực hóa mục tiêu biến dữ liệu thành một nguồn tài nguyên chiến lược. Đây chính là chìa khóa để tạo ra những giá trị mới, thúc đẩy sự bứt phá và phát triển bền vững của nền kinh tế trong giai đoạn tới.
Với những phân tích nêu trên, bà dự báo như thế nào về kinh tế Việt Nam năm 2026?
Theo tôi, năm 2026 sẽ đối mặt với nhiều biến động, khó khăn và thách thức. Trong bối cảnh nguồn vốn ngân sách nhà nước chiếm tỷ trọng không quá lớn, nhiệm vụ trọng tâm là phải đảm bảo tính hiệu quả, kiên quyết phòng chống thất thoát và lãng phí. Việc kiểm soát nguồn vốn cần được thực hiện chặt chẽ nhằm đảm bảo tính minh bạch, đúng tiến độ và tuyệt đối tránh tình trạng đầu tư dàn trải.
Trọng tâm hàng đầu là phải sớm đưa các công trình vào vận hành để tối ưu hóa hiệu quả sử dụng vốn. Đây chính là chìa khóa để nâng cao năng suất lao động và cải thiện chất lượng tăng trưởng dựa trên nguồn lực đầu tư; đồng thời, cũng là những cảnh báo quản trị quan trọng nhất trong giai đoạn tới.
Trong bối cảnh lực lượng lao động đang chuyển sang giai đoạn chững lại và bắt đầu già hóa dân số, Việt Nam cần thay đổi tư duy từ việc mở rộng quy mô sang nâng cao chất lượng chuyên môn và kỹ năng của nguồn nhân lực. Việc khơi thông và phát huy nguồn lực trí tuệ con người đóng vai trò then chốt để tạo ra những giá trị mới theo xu thế chung của thế giới.
Bên cạnh đó, Việt Nam cần ưu tiên xây dựng nền tảng dữ liệu và hệ sinh thái số nhằm ứng dụng tối đa công nghệ vào việc phục vụ đời sống nhân dân một cách hiệu quả, bền vững trong ngắn hạn và dài hạn.
Đặc biệt, trong bối cảnh địa chính trị thế giới phức tạp và cạnh tranh gay gắt, việc duy trì ổn định an ninh trật tự và hòa bình là yếu tố sống còn. Xây dựng niềm tin vững chắc cho nhân dân không chỉ giúp ổn định xã hội mà còn là giải pháp then chốt để huy động nguồn vốn nhàn rỗi trong dân đưa vào sản xuất, tạo ra giá trị mới cho toàn xã hội.
Điều hành kinh tế vĩ mô hiện nay cũng là một áp lực do dư địa chính sách tiền tệ của Việt Nam đã được khai thác gần như tối đa trong thời gian qua. Trước những biến động mạnh mẽ của tỷ giá, lãi suất quốc tế và thị trường vàng, việc phối hợp chặt chẽ giữa chính sách tiền tệ và chính sách tài khóa trở thành yêu cầu cấp thiết để đảm bảo ổn định nền kinh tế.
Dù đã đạt được những kết quả tích cực, trong giai đoạn tới, Việt Nam cần thắt chặt hơn nữa mối quan hệ này nhằm tiếp tục khơi thông các dư địa tiền tệ và nâng cao hiệu quả thực thi chính sách tài khóa. Đây không chỉ là ưu tiên hàng đầu của Việt Nam mà còn là thách thức chung mà mọi quốc gia đều đang nỗ lực giải quyết.
Nội dung đầy đủ bài viết được đăng tải trên Tạp chí Kinh tế Việt Nam số 2-2026 phát hành ngày 12/1/2026. Kính mời Quý độc giả tìm đọc tại đây:
Link: https://vneconomy.vn/don-doc-tap-chi-kinh-te-viet-nam-so-02-2026.htm
-
