Lạm phát hàng năm của Zimbabwe, đo bằng mức tăng chỉ số giá tiêu dùng (CPI) so với cùng kỳ năm trước, đã giảm về một chữ số trong tháng 1/2026 - lần đầu tiên kể từ năm 1997...
Theo hãng tin Bloomberg, giới chức Zimbabwe xem đây là một diễn biến quan trọng để nước này tiến tới dùng đồng ZiG - đồng tiền được bảo chứng bằng vàng - làm đồng tiền duy nhất trong nước vào năm 2030.
Cụ thể, CPI tháng 1/2026 của Zimbabwe tăng 4,1% so với cùng kỳ năm 2025 và giảm mạnh so với mức tăng 15% của tháng 12/2025 và 19% của tháng 11/2025. Tháng 9 và tháng 10 năm ngoái, lạm phát tại nước này lần lượt là 82,7% và 32,7%.
“Đây là thời khắc lịch sử đối với Zimbabwe”, Bộ trưởng Tài chính Zimbabwe Mthuli Ncube nhận xét trong một phát biểu ngày thứ Hai (26/1/2026).
Đồng ZiG, viết tắt của Zimbabwe Gold, được đưa vào lưu thông tại Zimbabwe từ tháng 4/2024 sau nhiều lần nước này thay đổi cơ chế tiền tệ và đồng nội tệ trước ZiG là Zimbabwe dollar liên tục mất giá trong bối cảnh lạm phát leo thang.
Đây là lần thử nghiệm thứ 6 của Chính phủ Zimbabwe kể từ năm 2009 - thời điểm Zimbabwe chuyển sang cơ chế đa tiền tệ và USD giữ vai trò chủ đạo - nhằm khôi phục vai trò của đồng tiền quốc gia và giảm phụ thuộc vào USD trong thanh toán.
Năm 2025, Ngân hàng Dự trữ Zimbabwe (RBZ) đưa ra các tiêu chí để ZiG có thể trở thành đồng tiền duy nhất trong nước. Trong đó, Zimbabwe phải tích lũy dự trữ ngoại hối đủ để nhập khẩu hàng hóa trong 3-6 tháng nhập khẩu và duy trì lạm phát ở mức một chữ số.
Theo ông Ncube, quy mô tài sản ngoại tệ dùng để bảo chứng cho ZiG đã tăng lên 1,2 tỷ USD vào tháng 12 năm ngoái, từ mức 276 triệu USD vào tháng 4/2024. Ông cho biết chính phủ sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ chính sách tiền tệ và chính sách tài khóa để duy trì ổn định giá cả.
Giới phân tích cho rằng lạm phát tại Zimbabwe hạ nhiệt nhờ chính sách tiền tệ được siết chặt, chuỗi cung ứng thông suốt hơn và thị trường ngoại hối ổn định hơn. Các dự báo cho thấy áp lực giá cả tại nước này có thể tiếp tục dịu lại, từ đó củng cố niềm tin của người tiêu dùng và nhà đầu tư.
Nhiều nhà phân tích cho rằng gần 3 thập kỷ bất ổn tiền tệ và lạm phát cao ở Zimbabwe bắt nguồn từ cuối năm 1997, khi đồng Zimbabwe dollar lao dốc sau quyết định chi trả bồi thường và trợ cấp cho cựu binh mà không chuẩn bị đủ ngân sách.
Sự kiện này kích hoạt tâm lý hoảng loạn và kích hoạt làn sóng rút vốn, trở thành bước ngoặt kéo theo khủng hoảng niềm tin vào đồng nội tệ và lạm phát leo thang trong các năm sau đó.
Zimbabwe từng chứng kiến xu hướng giảm lạm phát tương tự như hiện tại vào năm 2018, khi giá hàng hóa trong nước về cơ bản được neo ngang bằng với đồng USD. Nhưng sau năm 2018, lạm phát ở Zimbabwe tăng trở lại chủ yếu do nước này dần chấm dứt cơ chế neo giá theo USD và đưa đồng nội tệ trở lại vai trò trung tâm, trong bối cảnh nguồn ngoại tệ thiếu hụt, chính sách tỷ giá thay đổi liên tục và cung tiền tăng nhanh.
Những diễn biến mới nhất cho thấy kinh tế Zimbabwe đang dần ổn định trở lại. Tuy nhiên, theo các nhà kinh tế, Zimbabwe cần duy trì đà hạ nhiệt của giá cả trong một thời gian đủ dài để tạo nền tảng cho phục hồi kinh tế và khôi phục niềm tin vào đồng nội tệ.
Năm 2025, một số báo cáo cho thấy dòng tiền nước ngoài đã quay lại thị trường chứng khoán nước này trong quý 2/2025, phản ánh kỳ vọng của nhà đầu tư vào sự cải thiện của nền kinh tế và mức độ ổn định tương đối của đồng tiền mới được bảo chứng bằng vàng.
Theo bản tin hàng quý của Sở Giao dịch Chứng khoán Zimbabwe (Zimbabwe Stock Exchange - ZSE), vào quý 2 năm ngoái, tỷ trọng giao dịch của nhà đầu tư ngoại tăng lên 26,53% tổng giá trị giao dịch, từ mức 15,39% của quý trước đó.
-Ngọc Trang
