Lễ hội Cơm mới – một nghi lễ truyền thống lâu đời của người Mường tại Ninh Bình – vừa chính thức được ghi danh di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, khẳng định giá trị tâm linh và cộng đồng bền vững của lễ hội...
Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch vừa ban hành Quyết định số 20/QĐ-BVHTTDL về việc đưa Lễ hội Cơm mới của người Mường tại tỉnh Ninh Bình vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Quyết định được ban hành trên cơ sở đề nghị của Ủy ban nhân dân tỉnh Ninh Bình và Cục Di sản văn hóa, căn cứ Luật Di sản văn hóa năm 2024.
Theo Quyết định, Lễ hội Cơm mới của người Mường tại các địa phương gồm phường Yên Sơn, xã Phú Sơn, xã Cúc Phương, xã Nho Quan, xã Phú Long và xã Gia Lâm đã chính thức được ghi danh. Việc công nhận này góp phần làm phong phú thêm hệ thống di sản văn hóa của Ninh Bình – vùng đất có bề dày lịch sử và truyền thống văn hóa lâu đời.
Lễ hội Cơm mới, còn gọi là lễ mừng cơm mới, là một trong những nghi lễ quan trọng nhất trong năm của người Mường. Lễ hội thường được tổ chức sau khi kết thúc vụ thu hoạch, nhằm bày tỏ lòng biết ơn đối với đất trời, tổ tiên và các vị thần linh đã phù hộ cho mùa màng bội thu, mưa thuận gió hòa.
Trong nghi lễ, những hạt lúa ngon nhất của vụ mùa mới được lựa chọn để chế biến thành cơm, xôi dâng lên ban thờ. Nghi thức mang ý nghĩa tâm linh sâu sắc, thể hiện sự trân trọng thành quả lao động và đạo lý uống nước nhớ nguồn của cộng đồng người Mường.
Không chỉ mang giá trị tín ngưỡng, Lễ hội Cơm mới còn là dịp để các gia đình, dòng họ và cộng đồng bản làng quây quần, gắn kết tình cảm sau một mùa vụ vất vả. Trong không gian lễ hội, nhiều hoạt động văn hóa dân gian đặc trưng được tổ chức như diễn tấu cồng chiêng, hát giao duyên và các trò chơi truyền thống, góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc.
Đối với tỉnh Ninh Bình, việc Lễ hội Cơm mới được ghi danh là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia đặt ra yêu cầu tăng cường công tác bảo tồn, phát huy giá trị di sản gắn với vai trò chủ thể của cộng đồng. Đây không chỉ là niềm tự hào của đồng bào người Mường mà còn là cơ hội để quảng bá văn hóa truyền thống, góp phần phát triển du lịch và kinh tế địa phương theo hướng bền vững.
-Nguyễn Thuấn
