Chiều 5/12, Quốc hội đã biểu quyết và thông qua Luật Thi hành án dân sự (sửa đổi). Theo quy định, Kho bạc Nhà nước, tổ chức tín dụng... phải thực hiện kịp thời yêu cầu của cơ quan thi hành án dân sự (dù bằng văn bản giấy hay điện tử).
Với 433/440 đại biểu Quốc hội có mặt biểu quyết tán thành chiếm 91,54% tổng số đại biểu, Quốc hội đã chính thức thông qua Luật Thi hành án dân sự (sửa đổi).
Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Hoàng Thanh Tùng đã báo cáo tóm tắt những vấn đề lớn trong giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật Thi hành án dân sự (sửa đổi).
KHẮC PHỤC TÌNH TRẠNG TRÌ HOÃN PHONG TỎA TÀI KHOẢN NGÂN HÀNG
Quá trình thảo luận, có ý kiến đề nghị quy định rõ giá trị pháp lý của văn bản, dữ liệu điện tử trong thi hành án để các tổ chức tín dụng, ngân hàng không trì hoãn việc cung cấp thông tin hoặc phong tỏa tài khoản khi nhận yêu cầu điện tử.
Theo Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp, tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã chỉ đạo chỉnh lý dự thảo luật theo hướng quy định rõ văn bản, dữ liệu điện tử có ký số thì có giá trị pháp lý như văn bản giấy.
Đồng thời, quy định trách nhiệm của Kho bạc Nhà nước, tổ chức tín dụng... phải thực hiện kịp thời yêu cầu của cơ quan thi hành án dân sự (dù bằng văn bản giấy hay điện tử), khắc phục tình trạng trì hoãn cung cấp thông tin, phong tỏa tài khoản.
Theo Điều 66 dự thảo, người phải thi hành án bị áp dụng một hoặc một số biện pháp bảo đảm thi hành án nhằm ngăn chặn việc tẩu tán, hủy hoại tài sản, trốn tránh việc thi hành án.
Các biện pháp bao gồm phong tỏa tài khoản, tài sản ở nơi gửi giữ; tạm ngừng giao dịch, tạm dừng việc đăng ký, chuyển quyền sở hữu, quyền sử dụng, thay đổi hiện trạng tài sản; tạm giữ tài sản, giấy tờ; tạm hoãn xuất cảnh.
Khoản 2, Điều 67 quy định: cơ quan, tổ chức, cá nhân đang quản lý tài khoản phải thực hiện phong tỏa tiền, tài sản số, tài sản khác trong tài khoản tương ứng với nghĩa vụ của người phải thi hành án.
Trường hợp số tiền, giá trị tài sản trong tài khoản ít hơn nghĩa vụ của người phải thi hành án hoặc không xác định được giá trị tài sản trong tài khoản thì phong tỏa toàn bộ số tiền, tài sản số, tài sản khác trong tài khoản.
BỔ SUNG CHỨC DANH TƯ PHÁP "CHẤP HÀNH VIÊN TRƯỞNG"
Về hệ thống tổ chức thi hành án dân sự (Điều 17 đến Điều 20), có ý kiến đại biểu Quốc hội đề nghị bổ sung chức danh tư pháp “chấp hành viên trưởng” cho Phòng Thi hành án dân sự khu vực.
Theo Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp, tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội, dự thảo luật đã bổ sung chức danh tư pháp "Chấp hành viên trưởng" để bổ nhiệm đối với Trưởng Phòng Thi hành án dân sự khu vực nhằm bảo đảm thống nhất trong việc chỉ đạo và phối hợp liên ngành trong công tác thi hành án dân sự ở địa phương.
Nhiều ý kiến đại biểu Quốc hội đề nghị mở rộng thẩm quyền cho Văn phòng Thi hành án dân sự, Thừa hành viên được áp dụng các biện pháp cưỡng chế thi hành án để nâng cao hiệu quả xã hội hóa thi hành án dân sự.
Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho biết chủ trương đẩy mạnh xã hội hóa hoạt động thi hành án dân sự đã được đề ra tại nhiều văn bản của Đảng. Tuy nhiên cưỡng chế thi hành án là hoạt động mang tính quyền lực nhà nước, tác động trực tiếp đến quyền cơ bản của công dân (tài sản, cư trú...).
Việc trao quyền này cho Văn phòng thi hành án dân sự là tổ chức ngoài công lập tiềm ẩn rủi ro về an ninh, trật tự nếu không được kiểm soát chặt chẽ.
Do đó, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị Quốc hội cho phép quy định theo hướng: chưa trao quyền cưỡng chế thi hành án toàn diện cho Văn phòng Thi hành án dân sự. Thừa hành viên chỉ có quyền đề nghị cơ quan có thẩm quyền thực hiện phong tỏa tài khoản, tài sản, tạm dừng giao dịch để ngăn chặn tẩu tán tài sản.
Bên cạnh đó, tiếp thu ý kiến của đại biểu Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã chỉ đạo chỉnh lý rút ngắn nhiều thời hạn quan trọng trong quy trình tổ chức thi hành án như: thời hạn xác minh điều kiện thi hành án, thời hạn thông báo thi hành án, thời hạn ký hợp đồng khai thác tài sản thi hành án, thời hạn ưu tiên mua tài sản thi hành án….
Ngoài các vấn đề trên, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã chỉ đạo rà soát, tiếp thu tối đa ý kiến của đại biểu Quốc hội để hoàn thiện các quy định về xử lý tài sản đặc thù (tài sản số, tiền ảo), chuyển giao kho vật chứng về Bộ Công an quản lý, trách nhiệm của Viện kiểm sát nhân dân trong kiểm sát thi hành án và nhiều quy định khác của dự thảo luật.
-Đỗ Mến
