Thời gian đã chứng minh rằng nhiều giá trị cũ có sức sống bền bỉ, thậm chí được tái sinh trong diện mạo mới, trở thành chuẩn mực của sự tinh tế trong kiến trúc và nội thất…
Một thời, mái ngói đỏ, gạch nung đỏ được mặc định gắn liền với hình ảnh cũ kỹ, không hợp gu “nhà phố hiện đại”. Người ta đổ xô xây nhà bê tông mái bằng, hoặc dùng những vật liệu mới hiện đại. Nhưng khi xu hướng kiến trúc sinh thái lên ngôi, ngói đỏ và gạch đỏ đã quay trở lại như một biểu tượng của phong cách nhiệt đới.
Giữa phong trào kiến trúc xanh, các giải pháp thân thiện với khí hậu của các kiến trúc sư Việt Nam hiện nay bao gồm việc kết hợp cây xanh, vườn và mặt nước để lọc bụi và điều hòa không khí trong nhà, hay hồi sinh của các thiết kế và vật liệu truyền thống như mái tranh và mái ngói, tường gạch cách nhiệt, tre để giảm khí thải và cả tái sử dụng phế liệu.
Trong đó, những bức tường hay hàng hiên bằng gạch nung đỏ có chức năng hoạt động như bộ lọc nhằm triệt tiêu những yếu tố bất lợi của môi trường bên ngoài (nắng nóng hướng Tây, khói bụi, tiếng ồn) và đưa ánh sáng, gió trời vào bên trong. Những ngôi nhà là sự hoà trộn giữa “đóng” “mở” này nhờ đó sẽ tạo ra các mối quan hệ đa dạng với môi trường xung quanh, giúp xóa mờ các ranh giới giữa trong ngoài, giữa ngôi nhà đường phố, giữa con người với thiên nhiên.
B.RED HOUSE – HÀ NỘI
Nằm giữa một khu đô thị hiện đại, nơi các tiêu chuẩn quy hoạch được duy trì nghiêm ngặt để đảm bảo sự đồng nhất của tổng thể, B.Red House xuất hiện như một nỗ lực tìm kiếm bản sắc riêng trong khuôn khổ không gian quy hoạch đã được định hình từ trước.
Trong bối cảnh kiến trúc lặp lại và hạn chế về biên độ biểu đạt hình thức, công trình đặt ra câu hỏi: liệu sự khác biệt có thể được khơi mở từ chính bên trong không gian, mà vẫn tôn trọng trật tự và cấu trúc chung của toàn khu đô thị?
Mẫu nhà gốc của khu vực vốn được tổ chức theo dạng nhà ống hiện đại, với cầu thang làm trục chia không gian theo phương dọc thành hai khối chức năng lớn. Đây là hình ảnh quen thuộc của nhà ở đô thị Việt Nam từ những năm 2000, một mô hình đảm bảo công năng cơ bản nhưng thiếu sự biến hóa trong tổ chức không gian. Các "ô chức năng" khép kín này thường hạn chế sự tương tác, giảm tính linh hoạt và hạn chế sự cá nhân hóa trong cuộc sống hàng ngày.
B.Red House là phép thử của các kiến trúc sư đến từ Toob Studio về khả năng tái tạo đời sống kiến trúc từ bên trong lòng một khu đô thị đồng bộ – một sự can thiệp diễn ra một cách lặng lẽ nhưng dứt khoát, mà không làm thay đổi diện mạo bên ngoài.
Nhóm thiết kế đã tái cấu trúc nội thất thông qua một hệ thống các tầng khác nhau, tạo ra các lớp chuyển tiếp giữa các không gian chức năng. Hệ thống lưu thông nội bộ được thể hiện như một khung năng động, kết nối linh hoạt các mặt bằng sàn so le, từ đó thiết lập sự liên tục về không gian và tạo ra một luồng thị giác mới mẻ xuyên suốt ngôi nhà.
Sự tương tác giữa các bề mặt vật liệu tự nhiên – gạch nung, thép, gỗ và bê tông lộ thiên – và sự điều chỉnh ánh sáng biến không gian nội thất thành một không gian cân bằng, nơi cảm giác chạm vào vật chất và sự tĩnh lặng bên trong cùng tồn tại.
Không phô trương hình thức, B.Red House cho thấy rằng sự sáng tạo trong kiến trúc vẫn có thể nảy sinh trong giới hạn, thậm chí, chính các giới hạn đó lại là động lực để hình thành nên một cấu trúc sống mới, tinh tế và sâu sắc hơn.
M.CASA – TP.HCM
M.Casa tái hiện tinh thần của ngôi nhà truyền thống Việt Nam, cân bằng giữa sự giản dị và ấm áp cùng nhịp sống đô thị hối hả hiện đại. Tọa lạc trên một mảnh đất rộng 6 x 20 mét trong một con hẻm nhỏ tại TP. Hồ Chí Minh, ngôi nhà được bao quanh bởi những kết cấu bê tông dày đặc. Cặp vợ chồng trẻ, chủ sở hữu ngôi nhà, mong muốn tìm kiếm một không gian yên tĩnh, gần gũi với thiên nhiên để chào đón thiên thần nhỏ của mình.
Thách thức trong thiết kế của Hinzstudio là phải dung hòa những hạn chế của một khu đất đô thị, kích thước hẹp, tường ngăn ở cả hai bên và nhu cầu thông gió tự nhiên với mong muốn có một không gian sống khiêm tốn, vững chắc, mang bản chất truyền thống trong bối cảnh hiện đại.
Theo các kiến trúc sư, ý tưởng kiến trúc lấy cảm hứng từ những ngôi nhà truyền thống Việt Nam, với sân trong, hiên nhà, mái dốc và lối đi bên hông. Những yếu tố này được tái hiện bằng ngôn ngữ đương đại, tạo nên một chuỗi không gian uyển chuyển, tràn ngập ánh sáng ban ngày và gió trời tự nhiên.
Với khoảng lùi ở cả mặt trước và mặt sau, ngôi nhà vẫn thông thoáng tự nhiên và thoáng đãng, mang đến sự tĩnh lặng hiếm có và không khí trong lành cho khu dân cư. Tầng trệt kết nối phòng khách và bếp thành một không gian mở liền mạch, khuyến khích sự tương tác giữa các thành viên trong gia đình. Một bàn thờ nhỏ gọn, được bố trí hợp lý nằm ở trung tâm ngôi nhà, vừa giữ được nét thiêng liêng vừa hài hòa với bố cục không gian.
Tầng hai có hai phòng ngủ ở phía trước và phía sau, với một không gian sinh hoạt chung ở giữa, được thiết kế như không gian vui chơi cho trẻ em. Tầng trên cùng là phòng ngủ chính, góc làm việc và khu vực thư giãn riêng tư, đảm bảo sự yên tĩnh và riêng tư.
Vật liệu bao gồm bê tông trần, gạch trần, ngói đất sét và gỗ nhuộm màu tối, những thành phần tự nhiên, bền bỉ gợi lên sự ấm áp và thân thuộc. Ánh sáng xuyên qua mái ngói và tường gạch tạo nên sự chuyển tiếp mềm mại khắp nội thất, gợi nhớ đến những mái hiên và ngôi nhà làng quê.
Ngôi nhà sau khi hoàn thiện là hiện thân của sự giản dị, kết nối và những giá trị bền vững của truyền thống Việt Nam trong cuộc sống hiện đại. Không chỉ là nơi trú ẩn, nơi đây còn là nơi nuôi dưỡng cảm xúc và sự cân bằng, giữa thực tế và tâm linh, giữa cũ và mới, nơi sự giản dị trở thành thước đo của sự thanh lịch.
-Lưu Hà
