Theo Cục Hải quan (Bộ Tài chính), tính chung 10 tháng đầu năm 2025, toàn ngành đã phát hiện 15.121 vụ buôn lậu, gian lận thương mại, với tổng trị giá vi phạm lên tới 710,33 tỷ đồng. Đáng chú ý, tình trạng buôn lậu vàng, ngoại tệ trái phép qua biên giới diễn ra phức tạp, gây áp lực lớn cho công tác kiểm soát và phòng chống vi phạm của lực lượng hải quan…
Từ đầu năm 2025 đến nay, ngành Hải quan Việt Nam không chỉ tập trung tạo thuận lợi cho hoạt động thương mại mà còn triển khai hiệu quả các biện pháp chống buôn lậu, gian lận thương mại, theo đúng chỉ đạo của Chính phủ và Bộ Tài chính. Hoạt động này góp phần vừa bảo vệ thị trường nội địa, vừa tăng thu ngân sách nhà nước, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý hàng hóa xuất nhập khẩu.
Cục Hải quan cho biết trong tháng 10/2025, diễn biến phức tạp trên thị trường vàng thế giới và trong nước với mức chênh lệch giá lớn đã làm gia tăng nguy cơ buôn lậu và vận chuyển trái phép vàng, ngoại tệ qua biên giới.
Trong đó, các “điểm nóng” tập trung tại tuyến đường bộ và thủy nội địa biên giới phía Nam giáp Campuchia, như Tịnh Biên, Khánh Bình (An Giang) và Bờ Y (Gia Lai), cũng như khu vực giáp Lào, tiêu biểu là Lao Bảo (Quảng Trị).
Tình trạng vận chuyển trái phép vàng và ngoại tệ diễn ra ngày càng tinh vi và phức tạp khi các đối tượng buôn lậu thường lợi dụng hành lý cá nhân, phương tiện vận chuyển, thậm chí cất giấu trên người để vận chuyển vàng, ngoại tệ trái phép.
Trên các chuyến bay từ Đài Loan về Việt Nam, tình trạng cất giấu trong người và hành lý xách tay diễn ra phổ biến, tập trung tại sân bay quốc tế Nội Bài và Tân Sơn Nhất, đòi hỏi lực lượng hải quan phải thắt chặt kiểm soát, Cục Hải quan nhấn mạnh.
Thủ đoạn gian lận phổ biến là khai sai, không khai báo nhãn hiệu hàng hóa được bảo hộ, trà trộn hàng vi phạm với hàng hợp pháp, hoặc lợi dụng thủ tục hải quan quá cảnh đơn giản để lách luật. Những hành vi này không chỉ gây thất thu ngân sách mà còn ảnh hưởng đến uy tín của hàng hóa trong nước và quyền lợi của doanh nghiệp hợp pháp.
Cục Hải quan
Bên cạnh đó, tình trạng lợi dụng các hình thức trung chuyển, chuyển khẩu hay quá cảnh để vận chuyển hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ vẫn diễn ra phức tạp, tập trung tại các cửa khẩu biên giới với Trung Quốc, Lào và Campuchia.
Trước diễn biến phức tạp của tình hình buôn lậu và gian lận thương mại, Cục Hải quan đã ban hành nhiều văn bản cảnh báo, chỉ đạo các chi cục hải quan khu vực rà soát, xây dựng kế hoạch kiểm tra, tổ chức tự kiểm tra nghiệp vụ nhằm nâng cao hiệu quả công tác kiểm soát. Đồng thời, cơ quan hải quan cũng tập trung phối hợp với các lực lượng chức năng để phát hiện và xử lý các hành vi vi phạm, bảo đảm an ninh, an toàn khu vực biên giới.
Trong vòng một tháng, từ 15/9 đến 14/10/2025, lực lượng hải quan cả nước đã phát hiện và xử lý 1.793 vụ vi phạm, tăng 18 vụ so với cùng kỳ năm trước, tương đương mức tăng 1,01%. Trong đó, trị giá hàng hóa vi phạm ước tính khoảng 1.856 tỷ đồn, thu về ngân sách nhà nước gần 46,1 tỷ đồng.
Đồng thời, cơ quan hải quan đã khởi tố 1 vụ án và chuyển 7 vụ khác cho các cơ quan chức năng xử lý, cảnh báo rủi ro tiềm ẩn từ hoạt động buôn lậu, gian lận thương mại đang diễn biến phức tạp tại nhiều cửa khẩu.
Theo Cục Hải quan, trong giai đoạn từ 15/12/2024 đến 14/10/2025, lực lượng hải quan cả nước đã phát hiện, bắt giữ và xử lý 15.121 vụ vi phạm với tổng trị giá hàng hóa ước tính đạt 19.551 tỷ đồng.
Như vậy, số thu ngân sách từ các vụ vi phạm này lên tới 710,33 tỷ đồng. Trong cùng thời gian, cơ quan hải quan đã khởi tố 16 vụ án và chuyển 100 vụ khác cho các cơ quan chức năng để tiếp tục xử lý, thể hiện quyết tâm mạnh mẽ trong phòng chống buôn lậu và gian lận thương mại.
-Hoàng Sơn
