Trong bối cảnh kinh tế, chính trị thế giới biến động phức tạp, ngoại giao kinh tế năm 2025 được đánh giá đã “chuyển trạng thái”, mở rộng thị trường, nâng cao chất lượng và hiệu quả hội nhập. Tại hội nghị trực tuyến với các cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài, Thủ tướng Phạm Minh Chính yêu cầu ngoại giao kinh tế tiếp tục tạo đột phá, phục vụ mục tiêu tăng trưởng hai con số từ năm 2026.
Tối 10/1, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính chủ trì Hội nghị trực tuyến với các Đại sứ, Trưởng Cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài, tổng kết công tác ngoại giao kinh tế năm 2025 và triển khai nhiệm vụ năm 2026. Hội nghị có sự tham dự của Phó Thủ tướng Bùi Thanh Sơn, lãnh đạo các bộ, ngành, địa phương, hiệp hội và cộng đồng doanh nghiệp.
Báo cáo và thảo luận tại hội nghị cho thấy, năm 2025, trong bối cảnh kinh tế, chính trị thế giới và khu vực diễn biến nhanh, khó lường, công tác ngoại giao kinh tế đã bám sát các chủ trương, chỉ đạo của Đảng, Nhà nước, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ, đạt nhiều kết quả nổi bật, đóng góp trực tiếp cho phát triển kinh tế – xã hội.
Trong khuôn khổ 75 hoạt động đối ngoại của Lãnh đạo chủ chốt, Việt Nam đã nâng cấp quan hệ với 17 quốc gia, ký kết khoảng 350 thỏa thuận hợp tác, gấp 2,5 lần năm 2024. Các hoạt động này góp phần tăng cường kết nối, thu hút nguồn lực bên ngoài, nâng cao khả năng thích ứng của nền kinh tế trước biến động thương mại, đầu tư toàn cầu.
Việt Nam tiếp tục duy trì và củng cố các thị trường xuất khẩu, thu hút đầu tư hàng đầu theo hướng bền vững, đồng thời tạo đột phá tại nhiều thị trường mới, giàu tiềm năng như Mỹ Latinh, Trung Đông – châu Phi, Trung Á, Trung Đông Âu. Nhờ đó, Việt Nam nằm trong nhóm 15 quốc gia có quy mô thương mại lớn nhất thế giới, với tổng kim ngạch xuất nhập khẩu dự kiến vượt 900 tỷ USD.
Công tác quảng bá thương hiệu quốc gia, sản phẩm Việt Nam được đẩy mạnh; xúc tiến du lịch có nhiều đổi mới về nội dung và hình thức, góp phần phục hồi mạnh mẽ ngành du lịch, dịch vụ và hỗ trợ tăng trưởng kinh tế. Trong năm, hơn 70 văn kiện hợp tác cấp Chính phủ, bộ, ngành và giữa các doanh nghiệp, viện, trường, địa phương được ký kết, tập trung vào khoa học công nghệ và các lĩnh vực có tính chiến lược dài hạn.
Ngoại giao kinh tế cũng ghi dấu ấn trong kết nối các tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới vào Việt Nam, thúc đẩy một số dự án đầu tư lớn, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp công nghệ Việt Nam mở rộng hợp tác, từng bước vươn ra thị trường quốc tế. Việc xây dựng và củng cố mạng lưới trí thức người Việt Nam ở nước ngoài được đẩy mạnh, với cơ sở dữ liệu khoảng 5.000 chuyên gia, trí thức, doanh nhân và kế hoạch giới thiệu 100 chuyên gia hàng đầu về nước làm việc.
Các cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài đã triển khai gần 500 hoạt động ngoại giao kinh tế, hỗ trợ hơn 150 hoạt động xúc tiến thương mại, đầu tư của các địa phương, góp phần ký kết khoảng 100 thỏa thuận hợp tác quốc tế cấp địa phương.
Bên cạnh kết quả đạt được, các đại biểu phân tích sâu xu hướng kinh tế thế giới, nhận diện thách thức mới và đề xuất giải pháp thúc đẩy ngoại giao kinh tế, phục vụ mục tiêu tăng trưởng nhanh và bền vững. Trọng tâm được xác định là đẩy mạnh hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư, khoa học công nghệ với các đối tác chiến lược; hỗ trợ hiệu quả hơn cho địa phương, doanh nghiệp trong hội nhập kinh tế quốc tế; nâng tầm ngoại giao đa phương.
Kết luận hội nghị, Thủ tướng Phạm Minh Chính đánh giá ngoại giao kinh tế năm 2025 đạt kết quả quan trọng, mang tính “chuyển đổi trạng thái”, khái quát bằng thông điệp: “Chủ động tích cực – Thị trường mở rộng – Chất lượng nâng cao – Hiệu quả rõ nét – Kinh tế tăng trưởng – Nhân dân thụ hưởng”. Thủ tướng nhấn mạnh, từ năm 2026, để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số, tất cả các ngành, lĩnh vực, địa phương phải nỗ lực tăng trưởng tương ứng.
Với phương châm “đoàn kết tạo sức mạnh, hợp tác để cùng có lợi, đối thoại để tăng cường niềm tin”, Thủ tướng yêu cầu ngoại giao kinh tế phải đặt lợi ích hài hòa, rủi ro chia sẻ làm nền tảng; quyết liệt cụ thể hóa các chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước, nhất là các nghị quyết chiến lược và Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng.
Thủ tướng chỉ đạo ưu tiên tạo đột phá trong hợp tác quốc tế về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh; phát triển năng lượng bền vững, đô thị thông minh, du lịch; thu hút các tập đoàn công nghệ lớn và đội ngũ nhà khoa học Việt Nam ở nước ngoài; tạo điều kiện để doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Đồng thời, các bộ, ngành, địa phương và cơ quan đại diện ở nước ngoài cần làm mới các động lực tăng trưởng truyền thống; đẩy mạnh đa dạng hóa thị trường, sản phẩm và chuỗi cung ứng; khai thác hiệu quả thị trường Trung Đông, châu Phi, Nam Mỹ; mở rộng và thúc đẩy ký kết các hiệp định thương mại tự do mới.
Thủ tướng giao nhiệm vụ cụ thể cho một số Đại sứ trong thúc đẩy các dự án, sáng kiến hợp tác trọng điểm; yêu cầu tăng cường hỗ trợ doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp vừa và nhỏ, xây dựng hệ sinh thái hỗ trợ đồng bộ về tài chính, logistics, nguồn nhân lực và pháp lý.
Nhấn mạnh tinh thần hành động, Thủ tướng khẳng định: “Đảng đã chỉ đạo, Chính phủ thống nhất, Quốc hội đồng tình, nhân dân ủng hộ, thì chỉ bàn làm, không bàn lùi”, triển khai công việc theo phương châm “6 rõ”, bảo đảm ngoại giao kinh tế tiếp tục là động lực quan trọng cho phát triển đất nước trong giai đoạn tới.
-Hà Lê
