Nhận biết "thời gian vàng" của các ca cấp cứu tim mạch

Khung “giờ vàng” can thiệp các ca bệnh tim mạch là khoảng thời gian 1 - 2 giờ đầu khi bệnh nhân mới xuất hiện cơn đau ngực. Vì thế, việc cấp cứu kịp thời và can thiệp kịp thời sẽ giúp điều trị hiệu quả, giảm biến chứng và giảm tỷ lệ tử vong…

Ngày 19/1, các bác sĩ khoa Hồi sức tích cực Tim mạch, Bệnh viện Đà Nẵng, cho biết vừa điều trị thành công một ca bệnh người nước ngoài trong tình trạng sốc tim, sốc nhiễm trùng, suy hô hấp nguy kịch nhờ triển khai kịp thời kỹ thuật ECMO.

Người bệnh là ông Kim J.H. (sinh năm 2002, quốc tịch Hàn Quốc), được chuyển đến Bệnh viện Đà Nẵng trong tình trạng suy hô hấp, sốc tim với huyết áp tụt sâu. Qua thăm khám và làm các xét nghiệm chuyên sâu, các bác sĩ xác định người bệnh bị viêm cơ tim do nhiễm trùng, diễn tiến nhanh.

Sau khi hội chẩn liên chuyên khoa, các bác sĩ quyết định chỉ định VA-ECMO nhằm hỗ trợ tim và phổi, duy trì tuần hoàn và oxy hóa máu, tạo điều kiện cho cơ tim có thời gian hồi phục. Quá trình triển khai ECMO gặp nhiều thách thức do thể trạng béo phì của người bệnh, việc đặt các dây dẫn đường và cannula ECMO đòi hỏi kỹ thuật cao, sự phối hợp nhịp nhàng và theo dõi sát sao của ekip hồi sức, gây mê và ngoại khoa.

Trong thời gian hỗ trợ ECMO, người bệnh được điều trị với thở máy, an thần sâu, giãn cơ, kháng sinh và lọc máu liên tục, truyền máu, tiểu cầu. Sau hơn 6 ngày điều trị, chức năng tim và phổi của người bệnh cải thiện rõ rệt, đủ điều kiện cai ECMO.

ThS.BS Nguyễn Thế Minh Tùng, Khoa Hồi sức tích cực Tim mạch, Bệnh viện Đà Nẵng, cho biết qua ca bệnh trên, người dân tuyệt đối không được chủ quan. Nếu sau khi sốt, cảm cúm thông thường xuất hiện các triệu chứng như đau ngực bất thường, khó thở tăng dần, mệt lả hoặc ngất thì cần đến ngay cơ sở y tế, bởi đây có thể là dấu hiệu của viêm cơ tim.

Trước đó, đêm 18/1, kíp trực Khoa Cấp cứu, Bệnh viện Lê Văn Thịnh tiếp nhận ông N.T.T, 54 tuổi, trú tại xã Củ Chi trong tình trạng đau ngực dữ dội, vã mồ hôi lạnh, thời điểm nhập viện chỉ khoảng một giờ kể từ khi khởi phát triệu chứng. Khi vừa được đặt lên monitor theo dõi, bệnh nhân đột ngột rơi vào rung thất, một rối loạn nhịp tim ác tính có thể cướp đi sinh mạng chỉ trong tích tắc.

ThS.BS. Đinh Hoàng Phát, Khoa nội Tim mạch-Lão học, Bệnh viện Lê Văn Thịnh cho biết: “Ngay thời điểm đó, bệnh nhân ở ranh giới sinh tử, chúng tôi lập tức sốc điện không đồng bộ và tiến hành hồi sinh tim phổi”. Sau khoảng 3 phút hồi sức tích cực, tim bệnh nhân đập trở lại, nhịp đập được phục hồi.

Kết quả chẩn đoán xác định bệnh nhân bị nhồi máu cơ tim cấp giờ thứ nhất, vùng trước rộng, kèm biến chứng rối loạn nhịp nguy hiểm, đây là một thể nhồi máu cơ tim có tỷ lệ tử vong rất cao nếu không tái thông mạch vành kịp thời. Trong khi đó, ông T. nhập viện một mình, không có bảo hiểm y tế, không người thân đi cùng và hoàn toàn không có khả năng chi trả.

Trước tình huống cấp bách, kíp trực đã khẩn trương hội chẩn với lãnh đạo khoa và Ban Giám đốc Bệnh viện Lê Văn Thịnh, thống nhất quyết định sử dụng thuốc tiêu sợi huyết đường tĩnh mạch ngay trong đêm. Quyết định kịp thời đã mang lại kết quả tích cực: bệnh nhân giảm đau ngực rõ rệt, huyết động ổn định, điện tâm đồ ghi nhận dấu hiệu tái thông mạch vành.

Trước đó, các bác sĩ Bệnh viện Đa khoa tỉnh Quảng Ninh cũng đã thực hiện can thiệp thành công cho một nam thanh niên 29 tuổi bị nhồi máu cơ tim cấp. Đáng chú ý, bệnh nhân nhập viện với mục đích ban đầu là nội soi dạ dày để kiểm tra sức khỏe. Tuy nhiên, trong quá trình đo điện tim sàng lọc, các bác sĩ bất ngờ phát hiện người bệnh đang trong tình trạng nhồi máu cơ tim cấp.

Kết quả chụp mạch vành cho thấy động mạch liên thất trước – một trong những nhánh quan trọng nhất nuôi dưỡng cơ tim bị tổn thương nặng, hẹp khít tới 99%. Trước tình huống nguy kịch, các bác sĩ khoa Phẫu thuật và Can thiệp Tim mạch đã nhanh chóng đặt stent nhằm tái thông máu nuôi tim, giúp người bệnh thoát khỏi tình trạng nguy hiểm.

Nhờ được phát hiện sớm và xử trí kịp thời, ca can thiệp diễn ra thuận lợi. Bệnh nhân H. hồi phục nhanh, không đau tức ngực, các chỉ số tim mạch dần ổn định. BS.CKII Trần Quang Định, Trưởng khoa Phẫu thuật và Can thiệp Tim mạch, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Quảng Ninh, cho biết: "Đây là ca nhồi máu cơ tim trẻ nhất từ trước đến nay mà khoa tiếp nhận điều trị".

Điều đáng lưu ý là bệnh nhân có triệu chứng rất nghèo nàn, chỉ thỉnh thoảng đau tức ngực nhẹ. Nếu không thực hiện điện tim trước nội soi dạ dày, nguy cơ bỏ sót nhồi máu cơ tim là rất lớn, hậu quả có thể vô cùng nghiêm trọng".

Cũng theo BS.CKII Trần Quang Định, nhồi máu cơ tim vốn thường gặp ở người trên 50 - 60 tuổi có bệnh nền (tăng huyết áp, đái tháo đường, mỡ máu...). Tuy nhiên, những năm gần đây, bệnh lý mạch vành đang có xu hướng trẻ hóa rõ rệt. Nguyên nhân chủ yếu đến từ lối sống hiện đại thiếu lành mạnh. Trong khi đó, người trẻ thường chủ quan, dẫn đến việc chậm trễ trong chẩn đoán và điều trị.

Thống kê của Bộ Y tế cho thấy, tại Việt Nam có khoảng 200.000 người tử vong vì bệnh tim mạch, chiếm 33% trong tổng số ca tử vong. Hầu hết các ca tử vong tim mạch đến từ việc không phát hiện và điều trị kịp thời. Người bệnh thường chủ quan, bỏ qua các dấu hiệu thoáng qua, không tầm soát và thăm khám thường xuyên cho đến khi xuất hiện các triệu chứng nặng.

Bác sĩ chuyên khoa I Lê Văn Tuyến, Trung tâm Tim mạch, Hệ thống Bệnh viện đa khoa Tâm Anh, cho biết nhồi máu cơ tim thường được chẩn đoán trong trường hợp khẩn cấp. Bác sĩ sẽ dựa vào các triệu chứng và bệnh sử của người bệnh, thực hiện kiểm tra sức khỏe tim tổng thể và chỉ định làm các xét nghiệm cận lâm sàng để chẩn đoán chính xác bệnh.

Khung “giờ vàng” can thiệp nhồi máu cơ tim là khoảng thời gian 1 - 2 giờ đầu khi bệnh nhân mới xuất hiện cơn đau ngực. Lúc này, cơ tim chỉ mới bị tổn thương nhẹ. Do đó, việc tái tưới máu cơ tim sẽ hiệu quả nhất, giúp hạn chế được tình trạng cơ tim chết, giảm tỷ lệ tử vong và biến chứng cho người bệnh. 

-Hoài Phương