Các cựu chủ tịch Fed gồm bà Janet Yellen, ông Ben Bernanke và ông Alan Greenspan, cùng nhiều cựu quan chức Mỹ từ cả Đảng Cộng hòa và Đảng Dân chủ lên tiếng cảnh báo về cuộc điều tra nhằm vào ông Powell...
Việc chính quyền Tổng thống Donald Trump mở một cuộc điều tra hình sự nhằm vào Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) Jerome Powell đã vấp phải sự chỉ trích của các cựu lãnh đạo ngân hàng trung ương này và nhiều thành viên chủ chốt trong chính Đảng Cộng hòa của ông Trump.
Thông tin về cuộc điều tra nói trên được tiết lộ vào ngày 11/1, khi ông Powell cho biết Fed đã nhận được trát triệu tập từ Bộ Tư pháp Mỹ. Những văn bản này được khởi xướng và phê chuẩn bởi bà Jeanine Pirro, chưởng lý Mỹ tại Washington DC và là một đồng minh của ông Trump - theo tiết lộ của nguồn thạo tin với hãng tin Reuters.
Một nguồn tin cho biết cả Bộ trưởng Bộ Tư pháp Mỹ Pam Bondi và Thứ trưởng Todd Blanche đều không được báo tin về quyết định triệu tập Fed vào tuần trước.
Cuộc điều tra này nhằm vào dự án 2,5 tỷ USD nâng cấp trụ sở Fed và nội dung điều trần của ông Powell trước Quốc hội Mỹ về dự án này. Ông Powell nói đây chỉ là cái cớ, và mục đích của việc điều tra là nhằm gây sức ép lên Fed về vấn đề lãi suất. Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn dài đã tăng trong phiên ngày thứ Hai (12/1), khi nhà đầu tư đánh giá ảnh hưởng đối với lạm phát và chính sách tiền tệ trong trường hợp sự độc lập của Fed suy giảm.
Đồng USD giảm giá và giá vàng lập kỷ lục trong phiên giao dịch cùng ngày, song thị trường chứng khoán Mỹ vẫn đạt mức cao nhất mọi thời đại. Giới phân tích cho rằng nếu thị trường có phản ứng tiêu cực ở cấp độ mạnh với cuộc điều tra của Fed, nỗ lực của ông Trump trong việc gây sức ép lên Fed có thể gặp trở ngại, vì Fed là ngân hàng trung ương có ảnh hưởng lớn nhất thế giới và giữ vai trò là hòn đá tảng của hệ thống tài chính toàn cầu.
Bên cạnh đó, lãi suất dài hạn tăng cũng có thể cản trở việc ông Trump thực hiện cam kết với cử tri Mỹ về giải quyết tình trạng giá cả tăng cao trong nền kinh tế. Phiên ngày 12/1, lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm tăng hơn 1 điểm cơ bản, lên mức 4,187%, lợi suất của kỳ hạn 30 năm cũng tăng hơn 1 điểm cơ bản, lên 4,836%.
Sự độc lập của các ngân hàng trung ương, ít nhất trong việc thiết lập lãi suất để kiểm soát lạm phát, được xem là yếu tố trung tâm của một chính sách kinh tế vững vàng. Sự độc lập đó giúp cho các nhà hoạch định chính sách tiền tệ tránh được sự chi phối của các cân nhắc chính trị ngắn hạn, và thay vào đó tập trung vào những nỗ lực dài hạn để giữ ổn định giá cả.
Trong ngày 12/1, các cựu chủ tịch Fed gồm bà Janet Yellen, ông Ben Bernanke và ông Alan Greenspan, cùng nhiều cựu quan chức Mỹ từ cả Đảng Cộng hòa và Đảng Dân chủ lên tiếng cảnh báo về cuộc điều tra nhằm vào ông Powell. Trong một tuyên bố chung, họ viết: “Đây là cách chính sách tiền tệ được thiết lập ở những thị trường có thể chế yếu, dẫn tới ảnh hưởng tiêu cực đến lạm phát và sự vận hành của nền kinh tế”.
Các nhà lãnh đạo ngân hàng trung ương từ các quốc gia khác, gồm Pháp và Canada, cũng thể hiện sự ủng hộ đối với ông Powell và Fed.
Hôm 11/1, Thượng nghị sỹ Cộng hòa Thomas Tillis, một thành viên của Ủy ban Ngân hàng thuộc Thượng viện, gọi cuộc điều tra này là “sai lầm lớn”. Ngày 12/1, các thượng nghị sỹ Kevin Cramer và Lisa Murkowski, cũng đều là những người Cộng hòa trong ủy ban này, đưa ra ý kiến tương tự. Trong một bài đăng trên X, hai nghị sỹ viết: “Nếu Fed mất đi sự độc lập, thị trường và nền kinh tế sẽ hứng chịu hậu quả”.
Bộ trưởng Bộ Tài chính Mỹ Scott Bessent đã nói với ông Trump vào hôm 11/1 rằng cuộc điều tra sẽ ảnh hưởng tiêu cực đến thị trường tài chính - trang Axios dẫn nguồn thạo tin cho biết.
Nhận định về sự bình tĩnh tương đối của thị trường tài chính sau tin ông Powell bị điều tra, nhà phân tích Krishna Guha của công ty Evercore ISI nhận xét: “Có vẻ như thị trường đang tìm thấy một sự trấn an từ việc ông Powell bày tỏ quan điểm sẵn sàng chống lại sức ép và điều này đã dẫn tới một làn sóng phản đối từ Thượng viện Mỹ, cũng như ủng hộ dành cho ông từ các cựu Chủ tịch Fed và các cựu quan chức khác”.
Trong một cuộc trao đổi với kênh NBC News ngày 11/1, ông Trump nói ông không hề hay biết về các động thái của DOJ. “Tôi chẳng biết gì cả. Nhưng ông ta (Powell) làm việc ở Fed cũng không được tốt cho lắm, và ông ấy cũng chẳng giỏi về việc xây các tòa nhà”, ông Trump nói.
-An Huy
