Việt Nam đứng thứ tư thế giới về tổng dung tích tàu thương mại đóng mới năm 2024...
Trung Quốc tiếp tục giữ vị thế nước đóng tàu số một thế giới. Năm 2024, tổng dung tích tàu thương mại đóng mới của các xưởng tại nước này đạt 39,1 triệu GT, tương đương 54,6% toàn cầu, nhiều hơn Hàn Quốc và Nhật Bản cộng lại.
Hàn Quốc đứng thứ hai thế giới với 20,1 triệu GT, chiếm 28% sản lượng toàn cầu, nhờ nhu cầu lớn trên thế giới đối với tàu chở khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) và các dòng tàu có tiêu chuẩn kỹ thuật cao - hai phân khúc thế mạnh của nước này.
Nhật Bản, từng là quốc gia đầu ngành, đóng 9 triệu GT, tương đương 12,6% dung tích toàn cầu Dù bị các nước láng giềng qua mặt từ lâu, Nhật Bản vẫn duy trì nhịp sản xuất ổn định, tập trung vào các dòng tàu phức tạp với hiệu suất hoạt động cao.
Việt Nam và Philippines là 2 đại diện đáng chú ý nhất trong nhóm các nền kinh tế đóng tàu lớn nhất thế giới tiếp theo với tổng dung tích năm 2024 lần lượt đạt 721.000 GT và 668.000 GT. Dù khá ấn tượng so với khu vực, những con số này chỉ chiếm tỷ trọng nhỏ trong bức tranh chung.
Tại châu Âu, các quốc gia có ngành hàng hải lâu đời như Italy, Pháp và Đức chuyển trọng tâm sang tàu du lịch, tàu hải quân và các phân khúc ngách mà ở đó tay nghề và giá trị gia tăng mang lại lợi thế cạnh tranh hơn so với hơn sản lượng.
Những nền kinh tế có ngành đóng tàu quy mô nhỏ hơn như Phần Lan, Hà Lan và Na Uy duy trì vị thế nhờ chuyên môn về phà, tàu dịch vụ ngoài khơi và tàu đi trên băng. Indonesia, Ấn Độ và Malaysia đóng tàu ở quy mô khiêm tốn nhưng ổn định, chủ yếu phục vụ nhu cầu của các đội tàu trong nước.
Mỹ là trường hợp đi xuống đáng chú ý nhất. Dù là một cường quốc về hải quân, ngành đóng tàu thương mại của nước này đã suy giảm đáng kể trong nhiều thập kỷ qua.
Năm 2024, tổng dung tích tàu thương mại mới của Mỹ chỉ đạt 31.000 GT, tương đương 0,04% sản lượng toàn cầu. Đáng chú ý, xét theo tổng dung tích, chỉ riêng một công ty đóng tàu Trung Quốc trong năm 2024 đã đóng nhiều tàu thương mại hơn toàn bộ ngành đóng tàu Mỹ kể từ sau khi Thế chiến II - theo phân tích của hãng tin AP.
Nguyên nhân đằng sau sự sụt giảm này là những điểm nghẽn nội tại như hạ tầng lạc hậu, lực lượng lao động lành nghề giảm, chi phí lao động cao và quy mô sản xuất hạn chế.
Số liệu năm 2024 cho thấy một thực tế rõ ràng rằng ngành đóng tàu thương mại hiện nằm trong tay những nước có năng lực sản xuất nhanh, chi phí thấp và quy mô sản xuất lớn. Sự vươn lên của Trung Quốc, thế mạnh kỹ thuật của Hàn Quốc và sự bền bỉ của Nhật Bản khiến dư địa dành cho các nền kinh tế khác trong lĩnh vực này ngày càng thu hẹp.
-Ngọc Trang
