Sau năm 2025 bùng nổ trên hầu hết các lớp tài sản, thị trường bước vào năm 2026 với nhiều biến số khó lường. Sự lệch pha giữa các nền kinh tế lớn và quá trình tái cân bằng toàn cầu được dự báo sẽ định hình lại chu kỳ tăng trưởng mới…
Tại tọa đàm Quản lý tài sản 2026 – Unlock Wealth Being ngày 10/1, các chuyên gia nhận định năm 2025 khép lại với những con số tăng trưởng ấn tượng trên hầu hết các lớp tài sản, tạo tâm lý hưng phấn cho thị trường. Tuy nhiên, bước sang năm 2026, sự lệch pha giữa các nền kinh tế lớn và những biến số vĩ mô khó đoán sẽ khiến nhà đầu tư thay đổi chiến lược đặt trọng tâm vào thanh khoản và quản trị rủi ro chặt chẽ.
BƯỚC VÀO CHU KỲ TĂNG TRƯỞNG KHÁC
Theo ông Ngô Thành Huấn, Chủ tịch HĐQT kiêm Giám đốc điều hành CTCP FIDT, nhìn lại năm 2025, thị trường tài chính chứng kiến một chu kỳ tăng trưởng hiếm hoi và đồng loạt. Vàng ghi nhận mức tăng kỷ lục, bất động sản phân khúc căn hộ tầm trung tăng giá mạnh, đặc biệt tại các đô thị lớn như Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh. Thị trường chứng khoán cũng duy trì sắc xanh dù mức sinh lời đòi hỏi sự chọn lọc kỹ lưỡng.
Tuy nhiên, ông Huấn dự báo xu hướng này khó có khả năng lặp lại trong năm 2026. Ngược lại, năm 2026 được dự báo sẽ đối mặt với nhiều rủi ro và khó đoán hơn, xoay quanh ba từ khóa chính: “Lệch pha, Bất định và Tái cân bằng”.
Sự “lệch pha” thể hiện rõ nét qua chu kỳ kinh tế không đồng nhất của các cường quốc. Đối với một nền kinh tế có độ mở cao như Việt Nam, những xáo trộn từ chuỗi cung ứng và sự suy yếu sức cầu tại các thị trường lớn (Trung Quốc, châu Âu) sẽ tác động trực tiếp. Dù GDP năm 2025 tăng trưởng 8%, khu vực doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME) chưa thực sự phục hồi so với giai đoạn trước dịch Covid-19, cầu tiêu dùng nội địa yếu khiến doanh nghiệp gặp khó khăn về dòng tiền và mở rộng đầu tư.
Ba động cơ tăng trưởng của Việt Nam trong nhiều năm qua có thể được xác định gồm: bất động sản, mô hình thâm dụng vốn và lao động rẻ và chính sách tiền tệ nới lỏng. Hiện nay, cả ba động cơ này cũng đang dần suy yếu. Trong đó, giá nhà đất đã cao, bất động sản không còn nhiều dư địa; lao động Việt Nam không còn rẻ so với trước và chính sách tiền tệ cũng không còn nhiều dư địa để nới lỏng mạnh.
Trong bối cảnh đó, động cơ mới được xác định là đổi mới sáng tạo, công nghệ, sản phẩm có giá trị gia tăng cao. Tuy nhiên, chuyển sang một động cơ tăng trưởng mới là quá trình khó khăn, cần thời gian để thích nghi và đồng bộ với cấu trúc kinh tế hiện tại.
Nhìn ra tình hình toàn cầu, nếu kinh tế thế giới không tìm được điểm cân bằng mới, đặc biệt nếu Mỹ không “hạ cánh mềm”, nguy cơ trì trệ kinh tế sẽ lan rộng. Khi không còn đầu tàu dẫn dắt, các nền kinh tế xuất khẩu lớn như Việt Nam cũng sẽ chịu nhiều sức ép.
Tín hiệu tích cực là khu vực Đông Nam Á vẫn duy trì được nhịp tăng trưởng, Singapore và Malaysia tăng trưởng vượt mục tiêu và còn nhiều dư địa chính sách. Việt Nam cũng ghi nhận kết quả khả quan, ở trạng thái ổn định, tiếp tục giữ được đà tăng trưởng trong bối cảnh khu vực và thế giới còn nhiều biến động.
“Trong bối cảnh đó, chiến lược đầu tư cần đặt trọng tâm vào đa dạng hóa, quản trị rủi ro và theo dõi sát quá trình tái cân bằng toàn cầu”, ông Huấn đưa ra khuyến nghị.
PHÂN BỔ TÀI SẢN DỰA VÀO TỪNG "KHẨU VỊ" VÀ MỨC ĐỘ RỦI RO ĐẦU TƯ
Dưới góc độ quản lý tài sản, ông Huấn cho rằng trước bối cảnh vĩ mô nhiều biến động, việc xây dựng chiến lược đầu tư dựa trên Hồ sơ rủi ro (Risk Profile) trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.
Hồ sơ rủi ro có thể hiểu dựa trên hai yếu tố. Thứ nhất là yếu tố chủ quan - khẩu vị rủi ro, phản ánh mức độ mỗi người ưa mạo hiểm hay thiên về an toàn. Thứ hai là yếu tố khách quan, thường bị thị trường xem nhẹ, đó là khả năng chịu đựng rủi ro (risk tolerance) - tức năng lực tài chính và tâm lý để đối mặt với biến động và thua lỗ.
Khả năng chịu đựng rủi ro phụ thuộc vào nhiều yếu tố như: thu nhập có ổn định hay không, trách nhiệm với người phụ thuộc nhiều hay ít, đã có giải pháp bảo vệ tài chính hay chưa, tài sản thừa kế có hay không và quy mô tài sản hiện tại lớn hay nhỏ. Không thể đầu tư rủi ro cao khi thu nhập bấp bênh, trách nhiệm gia đình lớn và chưa có nền tảng tài chính an toàn.
“Tương ứng với mỗi hồ sơ rủi ro là một cơ cấu phân bổ tài sản khác nhau. Nhà đầu tư có thể xem xét tài sản có tính thanh khoản cao để có thể nhanh chóng chuyển sang trạng thái phòng thủ khi suy thoái xảy ra, hoặc kịp thời xoay chuyển vị thế khi thị trường khởi sắc”, ông Huấn cho biết.
Bên cạnh các kênh đầu tư truyền thống, thị trường trái phiếu doanh nghiệp cũng đang bước vào giai đoạn tái định hình. Ông Bùi Văn Huy, Phó Chủ tịch HĐQT kiêm Giám đốc Khối Nghiên cứu Đầu tư CTCP FIDT, nhận định thị trường trái phiếu Việt Nam phát triển chưa tương xứng với tiềm năng và đang nỗ lực lấy lại niềm tin sau những “vết sẹo” từ giai đoạn 2022.
Điểm sáng cho kênh đầu tư này đến từ khung pháp lý chặt chẽ hơn và quá trình thanh lọc thị trường khắt khe, giúp giữ lại những tổ chức phát hành có “sức khỏe” tài chính tốt. Tuy nhiên, thách thức lớn nhất nằm ở việc đào tạo lại thị trường và nâng cao chất lượng tư vấn.
Ông Huy cho rằng cần chuyển dịch từ tư vấn bán hàng (product-push) sang tư vấn dựa trên nhu cầu (advisory-based), giúp nhà đầu tư hiểu đúng về rủi ro và lợi nhuận. Nếu vận hành đúng chuẩn, trái phiếu doanh nghiệp có thể đáp ứng đa dạng khẩu vị rủi ro với các mức lãi suất hấp dẫn.
-Minh Huy
