Trong bối cảnh biến đổi khí hậu tác động ngày càng rõ nét, Quảng Trị đẩy mạnh tái cơ cấu nông nghiệp gắn với phát triển các mô hình cây trồng giảm phát thải, vừa bảo vệ môi trường vừa nâng cao giá trị sản xuất...
Trong những năm gần đây, Quảng Trị xác định mở rộng diện tích cây trồng giảm phát thải là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của ngành nông nghiệp, nhằm thích ứng với biến đổi khí hậu và hướng tới phát triển bền vững. Các giải pháp canh tác thân thiện với môi trường được ngành nông nghiệp địa phương chủ động lồng ghép vào kế hoạch sản xuất hàng năm, từ khâu lựa chọn giống, quản lý nước tưới đến sử dụng phân bón và thuốc bảo vệ thực vật theo hướng tiết giảm, an toàn.
CHỦ ĐỘNG SẢN XUẤT VỤ ĐÔNG XUÂN THEO HƯỚNG GIẢM PHÁT THẢI
Vụ đông xuân 2025- 2026, Quảng Trị dự kiến gieo sạ trên 55.000 ha lúa. Thời điểm này, công tác chuẩn bị sản xuất đang được nông dân, chính quyền các địa phương và ngành nông nghiệp khẩn trương triển khai. Các trạm trồng trọt và bảo vệ thực vật trên địa bàn tăng cường cán bộ kỹ thuật về cơ sở, hướng dẫn nông dân tổ chức sản xuất đúng khung lịch thời vụ và cơ cấu giống đã được khuyến cáo.
Tại xã Vĩnh Thủy, vụ đông xuân năm nay gieo cấy khoảng 1.700ha lúa. Để chuẩn bị tốt cho sản xuất, địa phương đã tổ chức ra quân nạo vét, tu sửa các công trình thủy lợi; diệt chuột, ốc bươu vàng và cây mai dương; vệ sinh đồng ruộng, thu gom rác thải thuốc bảo vệ thực vật; cày ải, làm đất đồng loạt.
Đại diện Phòng Kinh tế xã Vĩnh Thủy cho biết địa phương dự kiến xuống giống trà đầu vào ngày 10/1/2026 và kết thúc gieo cấy trong khoảng từ ngày 20 đến 22/1/2026.
Các giống lúa được khuyến cáo sử dụng trong vụ đông xuân đều là giống chất lượng cao, phù hợp với điều kiện thổ nhưỡng và khí hậu địa phương như HN6, HG12, HN244, Bắc Thơm, Hà Phát 3. Theo lãnh đạo Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh Quảng Trị, đến thời điểm này, nông dân đã hoàn thành làm đất cho khoảng 90% diện tích đất lúa.
Diện tích còn lại khoảng 6.500 ha chủ yếu tập trung tại các xã khu vực Hải Lăng cũ như Diên Sanh, Vĩnh Định, Mỹ Thủy, Nam Hải Lăng… do đồng ruộng còn ngập nước. Sau khi tiêu thoát nước kết hợp với bơm tiêu úng, nông dân mới có thể tiếp tục làm đất và xuống giống. Tuy nhiên, với mức độ cơ giới hóa cao ở hầu hết các khâu sản xuất, tiến độ dự kiến sẽ được đẩy nhanh, bảo đảm hoàn thành kế hoạch đề ra.
TUÂN THỦ LỊCH THỜI VỤ, NÂNG CAO GIÁ TRỊ SẢN XUẤT
Lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Quảng Trị cho biết ngoài hơn 55.000 ha lúa, vụ đông xuân năm nay toàn tỉnh còn gieo trồng khoảng 7.500 ha ngô, 6.800 ha lạc và nhiều loại cây trồng khác. Quảng Trị đặt mục tiêu sản lượng cây lương thực có hạt đạt trên 37 vạn tấn, trong đó lúa đông xuân đạt năng suất bình quân 60,4 tạ/ha, sản lượng 33,52 vạn tấn.
Để đạt được mục tiêu này trong bối cảnh thời tiết tiềm ẩn nhiều yếu tố bất lợi, ngành nông nghiệp yêu cầu các địa phương và nông dân nghiêm túc tuân thủ khung lịch thời vụ.
Theo đó, thời gian gieo cấy trà đầu bắt đầu từ ngày 1/1/2026, tập trung từ ngày 5 đến 15/1/2026 và kết thúc các trà cuối trước ngày 25/1/2026. Cơ cấu giống được khuyến cáo gồm các giống lúa chủ lực, đại trà như HN6, Khang dân 18, VNR20, HC95, Hà Phát 3, HG12, PC6, QS88, AD128, TBR97, ĐD2, Nhị ưu 838, VT404…
Ngành nông nghiệp lưu ý, nông dân cần sử dụng giống lúa đạt tiêu chuẩn về phẩm cấp theo quy định, tuyệt đối không sử dụng giống đã bị thoái hóa hoặc thóc thịt làm thóc giống. Mật độ gieo sạ phải phù hợp, đồng thời tăng cường bón phân hữu cơ, phân hữu cơ vi sinh, bón phân lân và kali, tập trung lượng phân bón lót ngay từ đầu vụ.
Việc tuân thủ lịch thời vụ, sử dụng giống chất lượng cao trong cơ cấu, mở rộng liên kết sản xuất và tiêu thụ sản phẩm được xem là những giải pháp then chốt nhằm nâng cao hiệu quả, giảm rủi ro và gia tăng giá trị lúa gạo.
Song song với sản xuất lúa, vụ đông xuân này Quảng Trị sẽ hỗ trợ nông dân trồng khoảng 6.000 ha cây trồng giảm phát thải. Để đẩy nhanh tiến độ và giảm chi phí lao động, ngành nông nghiệp khuyến khích nông dân ứng dụng thiết bị bay không người lái, đẩy mạnh cơ giới hóa trong các khâu sản xuất, qua đó bảo vệ sức khỏe người lao động và nâng cao hiệu suất.
Ngoài ra, nông dân Quảng Trị đang liên kết với nhiều doanh nghiệp trong sản xuất lúa thương phẩm và lúa giống với tổng diện tích khoảng 4.000 ha, tạo đầu ra ổn định cho sản phẩm.
-Nguyễn Thuấn
