Chiều 3/12, dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội, Thượng tướng Trần Quang Phương, Quốc hội biểu quyết thông qua Luật Tình trạng khẩn cấp, với 419/420 tổng số Đại biểu Quốc hội tham gia biểu quyết tán thành, đạt 99,7%...
Theo đó, Luật Tình trạng khẩn cấp gồm VI Chương, 36 Điều, quy định về nguyên tắc, trình tự, thủ tục, thẩm quyền ban bố, công bố, bãi bỏ tình trạng khẩn cấp; biện pháp được áp dụng trong tình trạng khẩn cấp; tổ chức thi hành nghị quyết, lệnh về tình trạng khẩn cấp; trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân trong tình trạng khẩn cấp.
Các hành vi bị nghiêm cấm trong tình trạng khẩn cấp, đó là chống đối, cản trở, không chấp hành hoặc chấp hành không đầy đủ chỉ đạo, chỉ huy, điều hành, yêu cầu của cơ quan hoặc người có thẩm quyền trong tình trạng khẩn cấp. Lợi dụng tình trạng khẩn cấp để trục lợi, xâm phạm lợi ích của Nhà nước, an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân. Lợi dụng, lạm dụng chức vụ, quyền hạn hoặc thiếu trách nhiệm trong tình trạng khẩn cấp gây thiệt hại cho lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân. Trì hoãn, từ chối việc hoàn trả tài sản được huy động, trưng dụng của tổ chức, cá nhân hoặc không bồi thường thiệt hại do việc huy động, trưng dụng tài sản gây ra cho tổ chức, cá nhân theo quy định của Luật này và pháp luật có liên quan. Thông tin sai sự thật về tình trạng khẩn cấp.
Luật cũng quy định về hoạt động tố tụng trong tình trạng khẩn cấp; thời hạn, thời hiệu xử lý vi phạm hành chính, giải quyết vụ việc dân sự và thi hành án hành chính, dân sự trong tình trạng khẩn cấp; Hợp tác quốc tế về tình trạng khẩn cấp; thẩm quyền, trình tự ban bố, công bố, bãi bỏ tình trạng khẩn cấp; thẩm quyền áp dụng biện pháp trong tình trạng khẩn cấp…
Trước đó, Báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật Tình trạng khẩn cấp do Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại Lê Tấn Tới trình bày nêu rõ, về tình trạng khẩn cấp (Điều 2), có ý kiến đề nghị chuyển Điều này thành điều giải thích từ ngữ và giải thích về: tình trạng khẩn cấp; thảm họa; lực lượng nòng cốt; lực lượng rộng rãi; phương châm bốn tại chỗ.
Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho rằng, kế thừa quy định của Pháp lệnh tình trạng khẩn cấp, Điều 2 dự thảo Luật được tiếp thu, chỉnh lý theo hướng chỉ quy định chung về tình trạng khẩn cấp và phân loại tình trạng khẩn cấp.
Theo đó, tình trạng khẩn cấp về thiên tai, dịch bệnh, y tế, môi trường và các sự cố khác thuộc nhóm tình trạng khẩn cấp về thảm họa. Các khái niệm này đã được quy định tại các luật chuyên ngành. Vì vậy, việc giải thích từ ngữ tại Điều này là không cần thiết và tránh chồng chéo.
Tuy nhiên, trên cơ sở ý kiến ĐBQH, để bảo đảm chặt chẽ và thống nhất, UBTVQH đã chỉnh lý nội dung dẫn điều tại các điều 13, 14 và Điều 15 như dự thảo Luật trình Quốc hội thông qua, theo đó, các dạng tình trạng khẩn cấp được đưa vào nội dung tại các điều luật để gắn với việc áp dụng các biện pháp tương ứng với từng loại tình trạng khẩn cấp.
Về thông tin về tình trạng khẩn cấp (Điều 11), có ý kiến đề nghị bổ sung quy định về trách nhiệm của chính quyền địa phương trong việc tiếp nhận, tổng hợp, công khai kết quả xử lý phản ánh từ người dân, doanh nghiệp và bảo đảm thông tin liên lạc trong tình trạng khẩn cấp.
Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho biết, hiện nay, số điện thoại 112 đang được sử dụng để tiếp nhận nội dung thông tin về sự cố, thiên tai, thảm họa, những nguy cơ xảy ra, yêu cầu trợ giúp của tổ chức, cá nhân trong phạm vi toàn quốc. Bộ Chỉ huy Quân sự cấp tỉnh là Cơ quan thường trực Ban Chỉ huy phòng thủ dân sự cùng cấp có trách nhiệm quản lý, vận hành, tiếp nhận xử lý thông tin, phản ánh, và những yêu cầu trợ giúp của tổ chức, cá nhân.
Trên cơ sở ý kiến Đại biểu Quốc hội, để chặt chẽ, thống nhất với quy định về các biện pháp khắc phục hậu quả trong tình trạng khẩn cấp và cứu trợ, hỗ trợ khẩn cấp và bảo đảm thông tin liên lạc phục vụ ứng phó, khắc phục tình trạng khẩn cấp, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã bổ sung, chỉnh lý khoản 3 Điều này như dự thảo Luật trình Quốc hội thông qua.
- Hoàng Thế Việt
