Giữa những cánh rừng nguyên sinh Phong Nha – Kẻ Bàng, khi ánh đèn đô thị đã lùi xa, một thế giới khác dần hiện ra. Trải nghiệm tìm hiểu động vật hoang dã về đêm đưa du khách bước chậm giữa rừng già, lắng nghe âm thanh của thiên nhiên và hiểu hơn về giá trị bảo tồn của di sản được UNESCO ghi nhận...
Phong Nha – Kẻ Bàng được xem là “ngôi nhà chung” của một hệ sinh thái phong phú với mức độ đa dạng sinh học rất cao. Theo thống kê, khu vực này hiện có khoảng 2.935 loài thực vật, thuộc 1.002 chi và 198 họ; hơn 825 loài động vật có xương sống, thuộc 489 giống, 151 họ và 40 bộ, cùng hàng trăm loài động vật không xương sống.
Trong số đó có nhiều loài quý hiếm, thậm chí mới được phát hiện như Voọc Hà Tĩnh, Sao la, cùng các loài thằn lằn và cá đặc hữu. Chính những giá trị này đã giúp Vườn quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng hai lần được UNESCO vinh danh theo các tiêu chí về đa dạng sinh học và hệ sinh thái.
Trên nền tảng giá trị tự nhiên ấy, tìm hiểu động vật hoang dã về đêm được xem là một sản phẩm du lịch mới mẻ, chưa phổ biến rộng rãi nhưng đang thu hút sự quan tâm của du khách quốc tế trong những năm gần đây. Đây là loại hình trải nghiệm mang tính đặc thù cao, không hướng đến đại trà, chủ yếu phục vụ nhóm du khách yêu thiên nhiên, quan tâm đến động vật hoang dã và đề cao trách nhiệm bảo vệ môi trường.
Khi màn đêm buông xuống những cánh rừng nguyên sinh Phong Nha – Kẻ Bàng, một thế giới khác dần mở ra. Ánh đèn đô thị nhường chỗ cho bóng tối của rừng già, nơi nhịp sống của nhiều loài bắt đầu sôi động. Đó cũng là thời điểm dành cho những du khách mong muốn rời xa sự ồn ào thường nhật để cảm nhận trọn vẹn hơi thở của thiên nhiên.
Không giống một chuyến tham quan thông thường, hành trình tìm hiểu động vật hoang dã về đêm là chuyến đi bộ trong rừng với sự đồng hành của các hướng dẫn viên bản địa giàu kinh nghiệm, am hiểu địa hình và tập tính sinh học của các loài. Du khách men theo những lối mòn rừng, lặng lẽ di chuyển dưới tán cây rậm rạp, sử dụng đèn pin chuyên dụng để quan sát các loài bò sát, lưỡng cư, côn trùng và đôi khi là dấu vết của những loài thú hoạt động về đêm.
Để đảm bảo không làm xáo trộn môi trường sống của các loài, du khách được yêu cầu giữ im lặng trong suốt hành trình, không chiếu đèn trực tiếp vào động vật và tuyệt đối không ném đồ vật về phía chúng. Những nguyên tắc này không chỉ giúp chuyến đi diễn ra trọn vẹn mà còn thể hiện sự tôn trọng đối với thiên nhiên hoang dã.
Nhiều người ví trải nghiệm xem động vật về đêm giống như “săn mây”, bởi yếu tố may mắn đóng vai trò quan trọng. Có chuyến đi, du khách có thể bắt gặp nhiều loài khác nhau, thậm chí là những loài rất quý hiếm; cũng có khi chỉ là vài dấu vết hay âm thanh trong bóng tối. Điểm hấp dẫn của tour không nằm ở việc “chắc chắn sẽ thấy con gì”, mà ở cảm giác chân thực khi được hòa mình vào rừng và học cách quan sát thiên nhiên một cách kiên nhẫn.
Trong suốt hành trình, du khách còn được hướng dẫn viên giới thiệu về tập tính sinh học, vai trò sinh thái của từng loài, cũng như những mối đe dọa mà chúng đang phải đối mặt. Qua đó, trải nghiệm không chỉ dừng lại ở tham quan mà còn kết hợp yếu tố giáo dục, góp phần nâng cao nhận thức về bảo tồn thiên nhiên và giá trị của hệ sinh thái rừng.
Tour có chiều dài khoảng 4–5 km, xuất phát từ Vườn thực vật, đi qua nhiều dạng địa hình khác nhau như đường xuyên rừng, suối tự nhiên rồi quay trở lại điểm xuất phát. Tổng thời gian mỗi chuyến kéo dài khoảng 2 tiếng đồng hồ, đủ để du khách cảm nhận nhịp sống chậm rãi của rừng và những chuyển động tinh tế trong bóng đêm.
Nhiều du khách yêu thiên nhiên đánh giá cao cách tổ chức tour an toàn, nhẹ nhàng nhưng vẫn cuốn hút, đặc biệt phù hợp với những người quan tâm đến môi trường và đa dạng sinh học. Du khách Michael Friedfrich đến từ Úc chia sẻ, anh chưa từng nghĩ việc đi bộ trong rừng tối lại thú vị đến vậy, khi được tận mắt quan sát nhiều loài ếch, thằn lằn với màu sắc đẹp mắt và cảm nhận rõ mình chỉ là một phần rất nhỏ của khu rừng.
Theo anh, đây không chỉ là chuyến tham quan mà là trải nghiệm đáng nhớ, với nhiều thông tin thực tế, bổ ích về Phong Nha – Kẻ Bàng và công tác bảo tồn động vật hoang dã. Anh cũng cho biết đã lựa chọn tour này cho gia đình, trong đó có hai trẻ từ 10 đến 16 tuổi, và coi đó là một lựa chọn phù hợp.
Trong bối cảnh du lịch trải nghiệm và du lịch có trách nhiệm ngày càng được quan tâm, hoạt động tìm hiểu động vật hoang dã về đêm đang dần trở thành một điểm nhấn tại Vườn quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng. Không ồn ào, không phô trương, tour mở ra một cách tiếp cận khác với rừng, nơi thiên nhiên được tôn trọng và con người học cách lắng nghe nhiều hơn thay vì chinh phục.
-Nguyễn Thuấn
