Trao đổi với Tạp chí Kinh tế Việt Nam / VnEconomy, ông Kulachet Dharachandra, Giám đốc Quốc gia Tập đoàn SCG tại Việt Nam kiêm Tổng giám đốc Công ty TNHH Hóa dầu Long Sơn, đã chia sẻ về định hướng phát triển xanh mà Tập đoàn đang theo đuổi, qua đó khẳng định cam kết đồng hành và đóng góp thiết thực vào các mục tiêu tăng trưởng xanh của Việt Nam.
Thưa ông, hiện nay Việt Nam đang thúc đẩy sự phát triển của nền kinh tế xanh và bền vững, đồng thời đặt mục tiêu đạt mức phát thải ròng bằng 0 (Net Zero) vào năm 2050. Ông đánh giá thế nào về những mục tiêu này của Việt Nam, đặc biệt là trong xu thế chuyển đổi xanh đang diễn ra mạnh mẽ trên toàn cầu?
Cam kết đạt phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050 cho thấy Việt Nam đang đi theo một định hướng rõ ràng và nhất quán, gắn phát triển bền vững với tăng trưởng kinh tế dài hạn. Đây cũng là bước đi phù hợp với xu thế toàn cầu, khi các tiêu chuẩn môi trường ngày càng trở thành điều kiện bắt buộc trong thương mại, đầu tư và hội nhập kinh tế quốc tế.
Với SCG, chuyển đổi xanh không phải là phản ứng ngắn hạn trước các mục tiêu mới, mà là một hành trình đã được theo đuổi trong nhiều năm. Chúng tôi tin rằng trách nhiệm môi trường và hiệu quả kinh tế không mâu thuẫn, mà bổ trợ lẫn nhau. Được định hướng bởi tầm nhìn Tăng trưởng xanh toàn diện (Inclusive Green Growth), các nguyên tắc bền vững được chúng tôi tích hợp xuyên suốt trong mọi hoạt động từ quy trình sản xuất phát thải thấp, đổi mới sản phẩm, tối ưu năng lượng, sử dụng năng lượng tái tạo đến thúc đẩy hòa nhập xã hội.
Từ góc độ kinh tế, quá trình chuyển đổi xanh không đồng nghĩa với việc đánh đổi tăng trưởng. Bằng cách tối ưu hóa năng lượng, giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch và đạt chuẩn phát thải quốc tế, doanh nghiệp có thể giảm rủi ro và nâng cao khả năng tiếp cận thị trường. Trên thực tế, tại nhiều thị trường xuất khẩu, yêu cầu về phát thải thấp đã trở thành điều kiện tiên quyết, bắt buộc.
Do đó, định hướng chiến lược của Việt Nam sẽ tạo nền tảng quan trọng để doanh nghiệp đầu tư dài hạn, nâng cao năng lực cạnh tranh và hướng tới tăng trưởng bền vững.
Trong bối cảnh Việt Nam hiện đang có định hướng thu hút các dự án FDI xanh và bền vững, SCG dự kiến ưu tiên những lĩnh vực đầu tư nào trong thời gian tới để phù hợp với chiến lược quốc gia, thưa ông?
Với hơn 30 năm hoạt động tại Việt Nam, SCG luôn xác định đây là thị trường chiến lược dài hạn. Môi trường chính sách ổn định và định hướng phát triển bền vững của Việt Nam tạo nền tảng để chúng tôi tiếp tục đầu tư theo hướng chất lượng, bền vững và gắn kết với cộng đồng địa phương.
Nguyên tắc xuyên suốt của SCG là phát triển sản xuất xanh gắn với củng cố chuỗi giá trị công nghiệp trong nước, qua đó đồng hành cùng phát triển với nền kinh tế quốc gia.
Các lĩnh vực đầu tư trọng tâm của SCG tập trung vào ba trụ cột chính, gắn kết chặt chẽ giữa tăng trưởng kinh tế và phát triển bền vững. Trong lĩnh vực xi măng và vật liệu xây dựng, Tập đoàn đẩy mạnh phát triển xi măng carbon thấp thông qua việc giảm tỷ lệ clinker, tăng cường sử dụng nhiên liệu thay thế và tích hợp các giải pháp kinh tế tuần hoàn.
Ở mảng bao bì, SCG thúc đẩy các giải pháp bao bì bền vững, có khả năng tái chế – tái sử dụng, ưu tiên nguồn nguyên liệu được chứng nhận và đáp ứng các tiêu chuẩn ESG ngày càng khắt khe của thị trường trong nước và xuất khẩu. Đối với lĩnh vực hóa dầu, các dự án trọng điểm như Tổ hợp Hóa dầu Long Sơn được thiết kế nhằm nâng cao tính tự chủ của nền kinh tế, đồng thời ứng dụng công nghệ tiên tiến để cải thiện hiệu quả môi trường.
Thông qua các khoản đầu tư này, SCG mong muốn góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh công nghiệp của Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu, phù hợp với các ưu tiên phát triển quốc gia, hướng đến tăng trưởng bền vững, nâng cao khả năng thích ứng và kiến tạo giá trị dài hạn cho đất nước và người dân Việt Nam.
Từ năm 2026, SCG sẽ bắt đầu xuất khẩu các sản phẩm xi măng carbon thấp của mình sang thị trường Hoa Kỳ. Kế hoạch này sẽ đóng góp như thế nào đối với chiến lược thương mại xanh của Việt Nam, đặc biệt là khi nhiều quốc gia trên đang siết chặt tiêu chuẩn phát thải, thưa ông?
Ứng dụng công nghệ độc quyền của SCG, doanh nghiệp đã bắt đầu sản xuất xi măng phát thải carbon thấp tại Việt Nam từ năm 2024 và dự kiến xuất khẩu sản phẩm sang thị trường Hoa Kỳ từ năm 2026. Điều này phản ánh xu hướng chung của thương mại toàn cầu, khi hiệu suất carbon không còn là yếu tố tạo khác biệt, mà đã trở thành điều kiện cơ bản để tiếp cận thị trường.
Các sản phẩm xi măng carbon thấp của SCG đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế nghiêm ngặt như ASTM và BS EN, cho thấy năng lực sản xuất tại Việt Nam hoàn toàn có thể cạnh tranh về chất lượng, khả năng tuân thủ và tính bền vững.
Cách tiếp cận này phù hợp với mục tiêu của Việt Nam, hướng đến việc chuyển dịch từ lợi thế cạnh tranh dựa trên chi phí sang mô hình sản xuất có giá trị gia tăng cao hơn và đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế. Sản xuất xanh và thương mại xanh, theo đó, có mối quan hệ bổ trợ lẫn nhau.
Từ góc độ thương mại, cách tiếp cận này giúp Việt Nam mở rộng danh mục hàng hóa xuất khẩu thân thiện với môi trường, giảm thiểu rủi ro từ các rào cản liên quan đến carbon và duy trì khả năng tiếp cận các thị trường lớn. Quan trọng hơn, các khoản đầu tư xanh không chỉ tạo giá trị cho doanh nghiệp mà còn góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh chung của nền kinh tế Việt Nam trong bối cảnh toàn cầu đang hướng tới kinh tế carbon thấp.
Dự án Tổ hợp Hóa dầu Long Sơn (LSP) tại Việt Nam của SCG đã chính thức tái hoạt động vào cuối tháng 8/2025 có ý nghĩa như thế nào trong chiến lược phát triển dài hạn của SCG tại Việt Nam cũng như những mục tiêu phát triển xanh và bền vững mà tập đoàn đang hướng tới, thưa ông?
Việc Tổ hợp Hóa dầu Long Sơn (LSP) tái hoạt động khẳng định vai trò chiến lược của dự án trong định hướng phát triển dài hạn của SCG tại Việt Nam. Việt Nam không chỉ là địa điểm sản xuất mà còn là thị trường trọng điểm trong chiến lược tăng trưởng ổn định và bền vững của tập đoàn trong nhiều thập kỷ qua.
Về mặt kinh tế, LSP cung ứng các sản phẩm hóa dầu cho các ngành hạ nguồn trong nước, góp phần giảm phụ thuộc vào nhập khẩu và nâng cao năng lực tự chủ của nền kinh tế. Dự án được vận hành theo các tiêu chuẩn cao về hiệu quả và môi trường, phù hợp với yêu cầu phát triển công nghiệp bền vững.
SCG đã đầu tư hơn 100 triệu USD để tích hợp các công nghệ sản xuất xanh vào LSP, đồng thời có kế hoạch nâng cấp nguyên liệu đầu vào sang ethane từ năm 2027 nhằm tiếp tục giảm phát thải carbon. Song song đó, SCG triển khai các mô hình kinh tế tuần hoàn trong chuỗi giá trị, bao gồm thu gom, tái chế nhựa và tái sử dụng sản phẩm.
Nhìn chung, việc LSP tái hoạt động thể hiện cam kết đầu tư dài hạn của SCG tại Việt Nam, gắn phát triển công nghiệp với trách nhiệm môi trường và đóng góp vào quá trình chuyển đổi xanh của nền kinh tế.
Ông có khuyến nghị nào để Việt Nam tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư, hỗ trợ các doanh nghiệp FDI thúc đẩy các hoạt động phát triển xanh và số hóa nhằm duy trì đà tăng trưởng bền vững trong thời gian tới?
Việt Nam đã đạt được nhiều tiến triển tích cực trong việc xây dựng môi trường đầu tư hấp dẫn và giai đoạn tiếp theo cần tập trung nhiều hơn vào chiều sâu về chất lượng, đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững. Các khoản đầu tư xanh và số hóa vốn mang tính dài hạn, đòi hỏi nguồn vốn ban đầu đáng kể. Do đó, yếu tố mà nhà đầu tư coi trọng nhất là tính ổn định và khả năng dự đoán, cùng với các chính sách rõ ràng, nhất quán để có thể đưa ra quyết định đầu tư một cách tự tin.
Thứ nhất, việc xây dựng các khung chính sách và lộ trình minh bạch cho giảm phát thải carbon, chuyển dịch năng lượng và các tiêu chuẩn công nghiệp (như nhãn hiệu xanh) sẽ giúp doanh nghiệp chủ động trong việc lập kế hoạch đầu tư. Các dự án xanh thường có thời gian hoàn vốn dài, vì vậy tính ổn định và rõ ràng của chính sách có ý nghĩa quan trọng hơn các ưu đãi ngắn hạn.
Thứ hai, thúc đẩy đổi mới sáng tạo thông qua các cơ chế như rút ngắn quy trình phê duyệt, ưu đãi thuế có trọng tâm cho các dự án xanh và số hóa, triển khai các chương trình thí điểm và hỗ trợ nghiên cứu phát triển (RD) sẽ giúp đẩy nhanh quá trình ra quyết định và nâng cao hiệu quả đầu tư. Những biện pháp này khuyến khích việc đưa các công nghệ và giải pháp tiên tiến vào nền kinh tế Việt Nam.
Thứ ba, việc duy trì và tăng cường hợp tác công - tư trong hệ sinh thái xanh và số hóa sẽ hỗ trợ cả doanh nghiệp trong nước và doanh nghiệp FDI hội nhập sâu hơn, đồng thời xây dựng các mô hình cạnh tranh và bền vững trên thị trường toàn cầu.
Chiến lược của SCG được xây dựng phù hợp chặt chẽ với định hướng phát triển quốc gia của Việt Nam, định vị doanh nghiệp theo hướng sản xuất thông minh, xanh và có trách nhiệm, sẵn sàng đồng hành cùng Việt Nam trong giai đoạn phát triển bền vững tiếp theo.
-
