Những năm gần đây, cổ phiếu và vàng ghi nhận mức sinh lời cao, trong khi trái phiếu và một số nhóm tài sản khác có lợi nhuận kém hơn, đặc biệt trong giai đoạn lãi suất đi lên sau đại dịch Covid-19...
Đồ họa thông tin dưới đây so sánh mức lợi nhuận của các nhóm tài sản lớn trong 3 giai đoạn gồm dài hạn (1990-2025), trung hạn (2010-2025) và chu kỳ gần nhất (2020-2025) - dựa trên dữ liệu từ ngân hàng Goldman Sachs. Cổ phiếu toàn cầu và các tài sản đầu tư không niêm yết không bao gồm bất động sản. Dữ liệu tính đến tháng 9/2025.
Trong đồ thị này, "biến động lợi nhuận" cho biết mức độ dao động về lợi nhuận của một tài sản đầu tư theo từng năm. Ví dụ, biến động lợi nhuận 10% cho thấy mức sinh lời trong một năm thường dao động quanh mức bình quân khoảng 10 điểm phần trăm. Biến động lợi nhuận càng cao, cơ hội đạt mức sinh lời lớn có thể tăng, nhưng rủi ro thua lỗ ngắn hạn cũng lớn hơn.
Trong 35 năm qua, các tài sản rủi ro nhìn chung mang lại mức sinh lời cao hơn nhóm tài sản an toàn. Nhóm tài sản không niêm yết dẫn đầu với mức sinh lời quy đổi theo năm 10,5%, nhưng đi kèm biến động lợi nhuận lớn, trên 21% trong giai đoạn 1990-2025. Cổ phiếu toàn cầu cũng cho thấy mức sinh lời tích cực, bình quân trên 8%/năm. Ngược lại, trái phiếu có mức sinh lời khiêm tốn hơn nhưng ổn định hơn. Vàng giúp đa dạng hóa danh mục, với mức sinh lời ở nhóm trung bình, nhưng mức độ biến động lợi nhuận cao.
Giai đoạn hậu khủng hoảng tài chính toàn cầu diễn ra trong môi trường lãi suất thấp, tạo nền tảng cho cổ phiếu sinh lời tốt. Xét trong giai đoạn 2010-2025, cổ phiếu toàn cầu có mức sinh lời quy đổi theo năm 10,5%, trong khi nhóm tài sản không niêm yết tiếp tục vượt trội so với tài sản niêm yết. Ngược lại, trái phiếu chính phủ kém tích cực khi lợi suất duy trì ở mức thấp, khiến mức sinh lời ghi nhận dưới 1%/năm. Vàng nhìn chung vẫn trụ vững về mức sinh lời khi giá tăng mạnh trong giai đoạn 2009-2012 rồi sau đó giảm và ổn định trở lại.
Xét giai đoạn 2020-2025, có thể thấy các nhóm tài sản có sự phân hóa rõ rệt. Vàng là tài sản có mức sinh lời tốt nhất trong bối cảnh lạm phát tăng, rủi ro địa chính trị leo thang và lãi suất ở mức cao khi lập nhiều kỷ lục giá kể từ năm 2020. Cổ phiếu toàn cầu ghi nhận mức sinh lời mạnh.
Ngược lại, trái phiếu ghi nhận mức sinh lời âm cả theo danh nghĩa lẫn sau khi điều chỉnh theo lạm phát, do các đợt tăng lãi suất nhanh làm giá trái phiếu giảm. Lạm phát cao và nợ chính phủ lớn cũng tiếp tục gây áp lực đẩy giá trái phiếu chính phủ đi xuống.
Đáng chú ý, trong giai đoạn này, bất động sản có mức sinh lời tương đối thấp so với các giai đoạn trung hạn và dài hạn, khi lãi suất vay thế chấp mua nhà cao làm nhu cầu nhà ở suy yếu tại nhiều thị trường lớn.
-Ngọc Trang
