Hà Nội khẳng định việc cấm xe máy xăng theo giờ trong vùng phát thải thấp sẽ triển khai theo lộ trình, chỉ áp dụng với phương tiện thay thế hoặc đầu tư mới sau 1/7/2026, đồng thời chuẩn bị chính sách hỗ trợ và hạ tầng để giảm áp lực cho người dân và doanh nghiệp...
Phát biểu tại tọa đàm “Hà Nội cấm xe máy xăng theo giờ: Tính toán nào cho hạ tầng và sinh kế?” do UBND Hà Nội phối hợp báo Dân trí tổ chức mới đây, Phó giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội Đào Việt Long cho biết vùng phát thải thấp là một “bước đi tổng hợp” với lộ trình dài hạn, không phải giải pháp đơn lẻ.
Trong đó, việc chuyển đổi từ xe máy xăng sang xe máy điện là nội dung có tác động rộng nhất, liên quan đến hàng triệu người, vì vậy thành phố phải chuẩn bị đầy đủ hành lang pháp lý, cơ chế hỗ trợ, hạ tầng kỹ thuật và phương án tổ chức giao thông.
Ông Long cho hay Sở Xây dựng đang hoàn thiện dự thảo chính sách hỗ trợ chuyển đổi phương tiện với mục tiêu bảo đảm người dân không rơi vào tình huống khó khăn, đồng thời xây dựng dự thảo nghị quyết khuyến khích đầu tư bến xe, bãi đỗ xe. Thành phố cũng nghiên cứu phát triển hệ thống trạm sạc tại khu dân cư, đi kèm bộ tiêu chuẩn và phương án cấp điện nhằm đáp ứng nhu cầu sử dụng phương tiện xanh.
Theo Phó giám đốc Sở Xây dựng, vùng phát thải thấp chỉ hoạt động hiệu quả khi đồng bộ với hạ tầng gửi xe ngoại vi, điểm trung chuyển và hệ thống giao thông công cộng. Hà Nội định hướng tăng xe buýt điện mini tại khu vực phố nhỏ, mật độ cao; đồng thời coi mạng lưới 15 tuyến đường sắt đô thị, dài hơn 600 km, là “xương sống” trong việc giảm phương tiện cá nhân.
Trước ý kiến cho rằng lộ trình chuyển đổi diễn ra quá nhanh, ông Long cho biết thành phố không áp dụng dàn trải mà xác định rõ hai nhóm phương tiện cần chuyển đổi trước, kèm các chính sách hỗ trợ phù hợp với điều kiện của người dân và doanh nghiệp.
Cụ thể, nhóm xe mô tô, xe gắn máy kinh doanh vận tải – bao gồm phương tiện dùng ứng dụng gọi xe – sẽ chuyển đổi 20% trước 1/1/2027, 50% trước 1/1/2028 và hoàn thành 100% trước 1/1/2030. Nhóm taxi và xe dưới 8 chỗ kinh doanh vận tải phải sử dụng năng lượng sạch đối với tất cả phương tiện thay thế hoặc đầu tư mới từ 1/7/2026; đạt 50% trước 1/1/2028 và hoàn thành 100% trước 1/1/2030.
Ông Long nhấn mạnh các tỷ lệ này được xây dựng trên cơ sở làm việc với doanh nghiệp và đơn vị liên quan, cho phép giai đoạn 2026–2030 để chủ động sắp xếp, không yêu cầu thay đổi đồng loạt.
Liên quan thông tin “cấm xe công nghệ chạy xăng từ 1/7/2026”, ông cho rằng đây là cách diễn đạt chưa đầy đủ. Quy định chỉ áp dụng với phương tiện thay thế hoặc đầu tư mới sau thời điểm này; những phương tiện đang hoạt động, còn niên hạn và đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật không bị yêu cầu chuyển đổi ngay.
“Thành phố không đặt ra việc chuyển đổi đồng loạt để ưu tiên bất kỳ loại phương tiện nào. Lộ trình được thiết kế theo chu kỳ tự nhiên của quá trình thay thế xe, nhằm tránh gây áp lực đột ngột cho người dân và doanh nghiệp”, ông Long nói.
-Tuấn Dũng
