Mỗi năm, hàng trăm nghìn người Việt xa xứ chọn quê mẹ vào dịp Tết Nguyên đán, nhưng hành trình về quê ăn Tết của kiều bào không phải lúc nào cũng thuận lợi. Có những người phải trải qua những chuyến bay kéo dài hàng chục giờ, sự khác biệt múi giờ, chi phí đắt đỏ nhưng họ sẵn sàng chấp nhận để có những ngày được thực sự ăn, chơi Tết Việt…
Tháng 12/2025, chị Hồng Hải, hiện sống và làm việc tại Vancouver (Canada), tất bật hoàn thiện những phần việc cuối cùng để xin nghỉ phép dài ngày. Hơn ba năm sang Canada định cư nhưng chị hoàn toàn không quen được "tết Tây" tại nơi mình sống.
"Dù cách xa quê mẹ cả nửa vòng trái đất, nhưng mỗi dịp Tết đến em luôn tưởng tượng thấy mùi của Tết, có nồi nước lá mùi già, không khí chộn rộn chiều cuối năm, mùi khói hương trầm, và cả mùi của bánh chưng, bếp củi và không khí đầm ấm trong gia đình", chị Hải chia sẻ lên trang facebook cá nhân.
Khi còn ở Việt Nam, Hải từng khá thờ ơ với Tết. Có những ngày nghỉ dài, chị chọn ở trong phòng, tránh các cuộc gặp gỡ, đôi khi cảm thấy mệt mỏi trước sự ồn ào, náo nhiệt và những con đường luôn kẹt cứíng. Từ ngày xa quê, cảm nhận về Tết của chị đã thực sự thay đổi. Mong muốn được trở về quê nhà luôn thường trực tuy nhiên chi phí vé máy bay cao và việc xin nghỉ phép dài ngày không phải lúc nào cũng thuận lợi. Năm nay, sau nhiều cân nhắc, chị quyết định về Việt Nam. “Em sẽ gói bánh chưng với mẹ, đi cà phê với bạn bè, ăn thật nhiều đồ Việt. Nhớ không khí Tết quê nhà quá rồi”, chị Hải bộc bạch.
Câu chuyện của Hồng Hải không phải cá biệt. Với nhiều người Việt sinh sống tại các quốc gia có mùa đông kéo dài như Đức, Thụy Sĩ, Phần Lan hay các nước Bắc Âu, Đông Âu, cuối năm, đặc biệt là những ngày cận Tết luôn là khoảng thời gian đặc biệt, có người cho biết phải ẩn bớt những bài viết, ảnh chụp hoặc video clip của bạn bè khoe không khí đón xuân, mừng Tết trên mạng xã hội. Theo anh Phùng Quang Hiển, một người đã cư trú tại thành phố Stuttgart của Đức gần sáu năm, mùa đông luôn là giai đoạn khó thích nghi nhất. Có những tháng anh hoàn toàn không thấy mặt trời, nhịp sinh hoạt lặp đi lặp lại như cái máy, đi làm, về ngủ và đi làm. Trời lạnh, sinh hoạt thu hẹp trong không gian kín, đường phố vắng và ít giao tiếp khiến nhiều lúc Hiển rơi vào cảm giác stress nặng.
Ở Việt Nam đi làm về, kể cả mùa nào thì cũng dễ dàng ra phố, hòa vào dòng người, gặp gỡ bạn bè, đi ăn vặt, café, nhưng tại châu Âu, kết thúc một ngày làm việc, ai về nhà nấy, tới mùa đông thì cảm giác cô đơn, nhớ quê, nhớ Tết càng "dữ dội" hơn. Năm nay, anh Hiển cho biết cũng sẽ chọn cách sắp xếp để trở về Việt Nam đón Tết thay vì ở lại châu Âu trong những tháng mùa đông dài đằng đẵng. "Nếu không vướng vợ con, tôi đã về Việt Nam và ở lại luôn rồi, tôi rất nhớ, rất thèm đồ ăn quê nhà” anh Hiển trải lòng.
Theo các thống kê chính thức, hiện có khoảng 6,5 triệu người Việt Nam sinh sống tại hơn 130 quốc gia và vùng lãnh thổ, trong đó trên 80% ở các nước phát triển. Đây là cộng đồng đa dạng với nhiều hình thức di cư, gồm lao động, du học sinh, đoàn tụ gia đình, doanh nhân, trí thức, chuyên gia… Theo Bộ Ngoại giao, những năm qua, Đảng, Nhà nước và nhân dân cả nước luôn chào đón, tạo điều kiện thuận lợi để người Việt Nam ở nước ngoài về nước thăm thân, du lịch, đầu tư sản xuất, kinh doanh; hết sức cầu thị, lắng nghe tâm tư nguyện vọng, tiếp thu ý kiến đóng góp, hiến kế xây dựng đất nước của bà con.
Nhiều chủ trương, đường lối về công tác đối với người Việt Nam ở nước ngoài đã được thể chế hóa thông qua các chính sách pháp luật trong nhiều lĩnh vực như: quốc tịch, xuất cảnh, nhập cảnh, đất đai, nhà ở, đầu tư, kinh doanh, lao động... nhằm hỗ trợ, chăm lo cho cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài, đồng thời phát huy tinh thần yêu nước và nguồn lực của đồng bào ta ở nước ngoài cho sự nghiệp xây dựng quê hương, đất nước.
Với những thuận lợi nêu trên, mỗi năm, hàng trăm nghìn người trong số này lựa chọn trở về Việt Nam, đặc biệt vào các dịp lễ lớn như Tết Nguyên đán. Hành trình về quê ăn Tết của kiều bào không phải lúc nào cũng thuận lợi. Có những người phải trải qua những chuyến bay kéo dài hàng chục giờ, sự khác biệt múi giờ, chi phí đắt đỏ nhưng họ sẵn sàng chấp nhận để có những ngày được thực sự ăn, chơi Tết Việt.
Tính đến cuối năm 2023, tổng chiều dài hệ thống đường bộ của Việt Nam đã gần 595.000 km, trong đó khoảng 25.600 km là đường quốc lộ và đường cao tốc — một phần quan trọng trong việc rút ngắn thời gian di chuyển giữa các tỉnh, thành lớn. Các tuyến cao tốc mới được đưa vào sử dụng trong những năm gần đây đã giúp kết nối các vùng phía Bắc – Nam và các đô thị trung tâm hiệu quả hơn. Dự kiến đến năm 2025, tổng chiều dài đường cao tốc có thể đạt hơn 3.000 km, với mục tiêu mở rộng lên khoảng 5.000 km vào năm 2030.
Ngoài đường bộ, mạng lưới sân bay và đường sắt cũng được chú trọng mở rộng. Hiện Việt Nam có hơn 20 sân bay vận hành, bao gồm nhiều cảng quốc tế tại Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh và Đà Nẵng, cùng các dự án như Nhà ga T3 Tân Sơn Nhất và Sân bay quốc tế Long Thành đang được xây dựng nhằm tăng công suất phục vụ hành khách.
Các dịch vụ đời sống phát triển mạnh. Từ ăn uống, mua sắm, vui chơi giải trí đến làm đẹp, chăm sóc sức khỏe, Việt Nam hiện có nhiều lựa chọn không thua kém các nước phát triển. Các trung tâm thương mại, khu phố ẩm thực, quán cà phê, nhà hàng và không gian giải trí xuất hiện ngày càng nhiều, đáp fíng cả nhu cầu truyền thống lẫn phong cách sống hiện đại.
Với nhiều kiều bào, trải nghiệm về nước không còn gắn với cảm giác “thiếu thốn” hay “bất tiện” như trước đây. Ngược lại, đó là quãng thời gian dễ chịu, khi họ có thể tận hưởng nhịp sống quen thuộc, dịch vụ tiện lợi và sự kết nối xã hội mà không phải đánh đổi chất lượng sinh hoạt. Chính sự kết hợp giữa đời sống vật chất ngày càng hoàn thiện và giá trị tinh thần của gia đình, Tết truyền thống khiến những ngày trở về quê hương trở thành khoảng thời gian được mong đợi và trọn vẹn hơn.
Cùng với việc tránh mùa đông và đón Tết, nhiều kiều bào tranh thủ thời gian về nước để khám và điều trị y tế. Theo ghi nhận của các cơ sở y tế lớn tại TP. Hồ Chí Minh và Hà Nội, mỗi năm có hàng trăm nghìn lượt kiều bào về Việt Nam sử dụng dịch vụ y tế, tập trung vào các lĩnh vực như khám tổng quát, nha khoa, cơ xương khớp và các điều trị không khẩn cấp.
Một trong những lý do kéo được kiều bào về quê khám bệnh là năng lực y tế trong nước đã phát triển nhanh trong những năm gần đây. Hệ thống bệnh viện tư nhân, bệnh viện quốc tế và các trung tâm chuyên khoa được đầu tư bài bản, đội ngũ bác sĩ có trình độ cao, nhiều người được đào tạo ở nước ngoài. So với tại nước ngoài, chi phí điều trị tại Việt Nam được đánh giá là hợp lý hơn, trong khi thời gian chờ đợi ngắn hơn đáng kể.
Việc kết hợp nhiều mục đích trong một chuyến đi – tránh rét, sum họp gia đình và chăm sóc sức khỏe – đang nổi lên như một lựa chọn mang tính kinh tế rõ nét, đặc biệt đối với nhóm kiều bào trung niên và cao tuổi. Sự trở về của kiều bào dịp Xuân vì thế không chỉ mang ý nghĩa tinh thần, mà còn góp phần kích hoạt sức mua, thúc đẩy tăng trưởng và củng cố mối liên kết kinh tế – xã hội giữa cộng đồng người Việt ở nước ngoài với quê hương.
Nội dung đầy đủ bài viết được đăng tải trên Tạp chí Kinh tế Việt Nam số 7+8-2026 phát hành ngày 16-23/02/2026. Kính mời Quý độc giả tìm đọc tại đây:
Link: https://premium.vneconomy.vn/dat-mua/an-pham/tap-chi-kinh-te-viet-nam-so-78-xuan-binh-ngo.html
-
