Phát biểu tại Diễn đàn thị trường bất động sản với chủ đề: "Định hình để thị trường phát triển bền vững" do Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam tổ chức sáng 9/1, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh nhìn nhận triển vọng thị trường bất động sản năm 2026 gắn liền với một chu kỳ tăng trưởng mới, nhưng đây sẽ là chu kỳ tăng trưởng có chọn lọc, dựa trên nền tảng pháp lý vững chắc, nhu cầu thực của xã hội và sự phát triển bền vững lâu dài.
Lãnh đạo Bộ Xây dựng cho biết để hiện thực hóa triển vọng tích cực và tạo động lực cho chu kỳ tăng trưởng mới của thị trường bất động sản, Bộ Xây dựng sẽ triển khai hàng loạt giải pháp trọng tâm. Trong đó có nhiệm vụ: Thường xuyên theo dõi sát diễn biến của thị trường bất động sản, kịp thời có các biện pháp đồng bộ để kiểm soát, điều tiết thị trường bất động sản đảm bảo thị trường phát triển an toàn, lành mạnh, bền vững; Thực hiện kiểm tra, thanh tra để kịp thời chấn chỉnh, ngăn chặn và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm trong hoạt động kinh doanh bất động sản, dịch vụ sản giao dịch bất động sản, dịch vụ môi giới bất động sản; Giám sát, kiểm soát hoạt động cấp tín dụng, phát hành trái phiếu doanh nghiệp trong lĩnh vực bất động sản; Tiếp tục hoàn thiện hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu về nhà ở và thị trường bất động sản; hướng dẫn, đôn đốc địa phương số hóa .
ĐEM LẠI LỢI ÍCH CHO CÁC CHỦ THỂ THAM GIA THỊ TRƯỜNG
Liên quan đến giải pháp minh bạch hóa thị trường, bà Hoàng Thu Hằng, Phó Cục trưởng Cục quản lý nhà và thị trường bất động sản, chia sẻ thêm: trước đây, nói đến hệ thống thông tin thường là chỉ dừng ở mức báo cáo là chính còn mục tiêu minh bạch thì chưa nhiều. Mới đây, Chính phủ đã ban hành Nghị định 357/2025/NĐ-CP xây dựng, quản lý và sử dụng hệ thống thông tin về nhà ở và thị trường bất động sản với nhiều quy định mới, trong đó có định danh bất động sản.
Triển khai định danh điện tử bất động sản sẽ mang lại lợi ích cho chủ thể tham gia thị trường.
Với cơ quan quản lý Nhà nước, trên cơ quản lý xuyên suốt từ thực trạng mảnh đất, công trình xây dựng trên đất, đến tính pháp lý, tình trạng giao dịch…, chúng ta có bức tranh tổng thể về thị trường. Trên cơ sở đó, cơ quan quản lý có thể đưa ra quyết sách, cơ chế chính sách đúng và sát nhất cho thị trường. Khi mọi thông tin được hiển thị trên hệ thống, sẽ tránh được tình trạng giao dịch 2 giá, ngăn chặn đầu cơ, gom hàng, thổi giá… Đây là 1 trong những yếu tố quan trọng để tạo lập thị trường minh bạch và bền vững.
Đối với các chủ đầu tư, khi cập nhật hệ thống thông tin này cũng có nhiều lợi ích: sớm hoàn thành nghĩa vụ với nhà nước, chuyển tải thông tin dự án đến người dân một cách đầy đủ và chuẩn chỉnh hơn.
Với người dân, người sử dụng dịch vụ bất động sản, cũng dễ dàng tiếp cận thông tin chính xác về tình trạng của lô đất, công trình xây dựng.
“Môi giới bất động sản cũng phải nâng cao tính chuyên nghiệp, từ đó vai trò của họ cũng được nâng cao, được đánh giá đúng hơn, không bị quan niệm là “cò đất” nữa”, bà Hằng nhận xét.
BẢY NỘI DUNG VIỆT NAM CÓ THỂ ÁP DỤNG
Chia sẻ về kinh nghiệm của Trung Quốc trong công tác quản lý bất động sản, ông Hu Qiang, Đại diện Hiệp hội Khảo sát Thiết kế Kiến trúc Thanh Đảo, cho biết hệ thống quản lý và đăng ký bất động sản hiện hành của Trung Quốc rất hiệu quả với 7 nguyên tắc.
Thứ nhất, lập pháp và thể chế phải đi trước. Trung Quốc đã ban hành “Quy định tạm thời về đăng ký bất động sản” vào năm 2015, thực hiện việc đăng ký thống nhất đối với nhiều loại bất động sản như đất đai, nhà ở, đất rừng, đồng cỏ… Qua đó, tránh được tình trạng đăng ký trùng lặp, xung đột đăng ký và dữ liệu bị phân mảnh do các cơ quan nhà nước quản lý riêng rẽ. Vì vậy, việc hoàn thiện thiết kế ở tầm vĩ mô, thống nhất pháp luật và tiêu chuẩn dữ liệu về đăng ký bất động sản là tương đối quan trọng.
Thứ hai, hợp nhất cơ quan và chức năng xây dựng cơ quan quản lý thống nhất hoặc nền tảng quản lý thống nhất. Trung Quốc thông qua cải cách bộ máy, đã hợp nhất chức năng đăng ký của nhiều bộ ngành (đất đai, nhà ở, nông nghiệp, lâm nghiệp) và giao cho Cục Tài nguyên Thiên nhiên quản lý thống nhất, qua đó nâng cao hiệu quả. Tôi khuyến nghị các cơ quan chính phủ Việt Nam tăng cường phối hợp liên ngành, thống nhất đăng ký quyền sở hữu về một cơ quan trung tâm hoặc nền tảng thống nhất, đồng thời thúc đẩy kết nối trực tiếp giữa các cơ quan đăng ký địa phương với nền tảng đăng ký quốc gia, chuẩn hóa giao diện và tiêu chuẩn kết nối.
Thứ ba, triển khai theo từng giai đoạn và thí điểm mở rộng việc kết nối giữa cơ sở dữ liệu đăng ký bất động sản thống nhất cấp quốc gia với các hệ thống đăng ký địa phương, thực hiện quản lý dữ liệu tập trung, tra cứu trực tuyến, phòng ngừa các rủi ro như đăng ký thế chấp trùng lặp.
Thứ tư, tích hợp dữ liệu và xử lý tồn đọng lịch sử. Thực hiện mã hóa theo nguyên tắc “mỗi bất động sản một mã duy nhất”, gắn kết với bản đồ địa chính. Qua đó hạn chế các vấn đề đăng ký trùng, đăng ký sai hoặc bỏ sót, đồng thời tăng cường quản lý quy trình tích hợp và đồng bộ.
Thứ năm, chia sẻ dữ liệu hệ thống đăng ký bất động sản được liên thông dữ liệu với các cơ quan thuế, tài chính – ngân hàng, tòa án và xây dựng. Nhờ đó, ngân hàng có thể tự động kiểm tra quyền sở hữu và tình trạng phong tỏa khi cho vay thế chấp; cơ quan thuế xác định loại thuế trong giao dịch bất động sản; tòa án thực hiện phong tỏa, kê biên bất động sản trong thi hành án. Trong quá trình triển khai, cần làm rõ quyền hạn chia sẻ dữ liệu, cơ chế cấp quyền và kiểm soát an ninh thông tin.
Thứ sáu, dịch vụ công và nâng cao số hóa, từng bước phổ cập chứng nhận điện tử và đăng ký trực tuyến, bao gồm nộp hồ sơ online, đặt lịch, tải tài liệu…
Thứ bảy, an toàn dữ liệu và bảo vệ quyền riêng tư. Xây dựng hệ thống an ninh dữ liệu ở cấp độ cao, áp dụng các biện pháp bảo mật nghiêm ngặt nhất; ban hành quy chuẩn an toàn thông tin bất động sản; quy định rõ phân cấp quyền tra cứu, và triển khai nền tảng lõi trên hạ tầng điện toán đám mây chính phủ cấp quốc gia.
Theo ông Qiang, Việt Nam có thể học tập khung thiết kế, lộ trình triển khai từng bước và kinh nghiệm tích hợp dữ liệu của Trung Quốc, đồng thời, kết hợp với chế độ đất đai và bối cảnh văn hóa trong nước để xây dựng hệ thống quản trị bất động sản bền vững, mang bản sắc riêng. Mục tiêu cuối cùng là bảo đảm quyền sở hữu, thúc đẩy sức sống thị trường, và cung cấp nền tảng dữ liệu cho các chính sách về thuế, quy hoạch và quản lý nhà nước, đảm bảo thị trường phát triển lành mạnh, bền vững.
-Dương Huyền Ngân
