Thị trường carbon có thể là một kênh tài chính tiềm năng cho phát triển bền vững và thực hiện các hành động về biến đổi khí hậu. Các công cụ định giá carbon như thị trường carbon, thuế carbon… đang trở thành một trong những công cụ chính sách ngày càng phổ biến, hiệu quả và mạnh mẽ giúp các quốc gia giảm phát thải khí nhà kính, phát triển xanh, chuyển đổi xanh, huy động nguồn lực cho các nước đang phát triển...
Tại hội thảo chính sách “Định hướng thị trường carbon toàn cầu và Việt Nam: Những nhận định sau COP30 và hướng đi tiếp theo” diễn ra tại Hà Nội, các chuyên gia đã thảo luận về vai trò của thị trường carbon trong việc giảm phát thải khí nhà kính và phát triển bền vững.
Theo ông Nguyễn Tuấn Quang, Phó Cục trưởng Cục Biến đổi khí hậu, các công cụ định giá carbon như thị trường carbon và thuế carbon đang ngày càng phổ biến và hiệu quả, giúp các quốc gia chuyển đổi xanh và thực hiện các mục tiêu của Thỏa thuận Paris.
Sau Hội nghị COP30, các thỏa thuận toàn cầu, đặc biệt là Điều 6 của Thỏa thuận Paris, đã mở ra một giai đoạn mới cho thị trường carbon. Thế giới đang bước vào giai đoạn vận hành chính thức Điều 6.4, đánh dấu việc nâng cao các tiêu chuẩn môi trường, minh bạch và tính toàn vẹn trong trao đổi tín chỉ carbon.
Ông Quang nhấn mạnh rằng việc vận hành Điều 6.4 và sự ra đời của Quỹ Rừng nhiệt đới vĩnh viễn (TFFF) đã chuyển từ tư duy “bù đắp” sang “đóng góp thực chất”, đòi hỏi tín chỉ carbon phải đảm bảo tính toàn vẹn môi trường, tính bền vững và minh bạch.
Việt Nam đang tập trung vào tín chỉ carbon chất lượng cao để bảo đảm lợi ích quốc gia và uy tín trên trường quốc tế. Theo báo cáo của Ngân hàng Thế giới, các công cụ định giá carbon hiện đã kiểm soát khoảng 28% tổng lượng phát thải khí nhà kính toàn cầu, tạo ra nguồn thu hơn 100 tỷ USD trong những năm qua.
Từ kết quả Hội nghị COP30, Việt Nam không chạy theo số lượng lớn tín chỉ giá rẻ, mà tập trung vào tín chỉ chất lượng cao để chuyển đổi mô hình tăng trưởng phát thải thấp.
Thị trường carbon không chỉ là công cụ khí hậu mà còn là cơ hội kinh tế giúp nâng giá trị tài nguyên rừng và khuyến khích phát triển thấp phát thải. Tại hội thảo, các diễn giả đã chia sẻ về khung pháp lý của Việt Nam và yêu cầu điều chỉnh sau COP30, cùng với những thách thức đối với khu vực tư nhân trong phát triển các dự án chất lượng cao.
TS. Lưu Tiến Đạt, Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm, cho rằng tín chỉ carbon rừng chỉ được chấp nhận khi đảm bảo tính toàn vẹn môi trường, tính bổ sung, tính bền vững và tính minh bạch tuyệt đối.
Việt Nam, với sự hỗ trợ hợp tác quốc tế và sự tham gia chủ động của doanh nghiệp, có tiềm năng trở thành một trong những quốc gia thành công với thị trường carbon rừng chất lượng cao.
GS.TS.Phạm Thu Thủy, Đại học Flinders, nhấn mạnh khu vực châu Á-Thái Bình Dương, đặc biệt là Việt Nam, đang dẫn đầu về thị trường carbon xanh dương, chiếm 60% tổng số dự án carbon xanh rừng ngập mặn toàn cầu.
TS.Beria Leimona, CIFOR-ICRAF, nhấn mạnh rằng đa dạng sinh học và khí hậu đã trở thành những thách thức lớn, đòi hỏi nguồn đầu tư toàn cầu. Thị trường carbon có thể là một kênh tài chính tiềm năng cho phát triển bền vững và thực hiện các hành động về biến đổi khí hậu.
Tuy nhiên, Việt Nam cần giải quyết nhiều thách thức để phát triển thị trường carbon mạnh mẽ, chất lượng cao, bao gồm quản lý rủi ro, chia sẻ chi phí và lợi ích công bằng, và đảm bảo an toàn môi trường và xã hội.
Nội dung đầy đủ của bài viết được đăng tải trên Tạp chí Kinh tế Việt Nam số 48-2025 phát hành ngày 01/12/2025. Kính mời Quý độc giả tìm đọc tại đây:
Link: https://premium.vneconomy.vn/dat-mua/an-pham/tap-chi-kinh-te-viet-nam-so-482025.html
-Đỗ Phong
