Thị trường chứng khoán Việt Nam trước vận hội mới từ nâng hạng và dòng vốn tỷ đô

Thị trường chứng khoán Việt Nam đang đứng trước cơ hội bứt phá khi được nâng hạng lên thị trường mới nổi, mở ra dòng vốn ngoại tỷ đô. Đồng thời, thúc đẩy quản trị công ty và phát triển bền vững, nâng cao năng lực cạnh tranh và giá trị dài hạn của doanh nghiệp…

Chiều 3/12, tại TP. Hồ Chí Minh, Cuộc bình chọn Doanh nghiệp niêm yết (VLCA) lần thứ 18 kết hợp với Hội nghị Doanh nghiệp niêm yết thường niên năm 2025 đã chính thức diễn ra.

Sự kiện không chỉ là nơi vinh danh các doanh nghiệp xuất sắc mà còn là diễn đàn quan trọng để cơ quan quản lý và các thành viên thị trường nhìn lại chặng đường 25 năm phát triển, đồng thời thảo luận về những cơ hội khi Việt Nam đang đứng trước ngưỡng cửa nâng hạng lên thị trường mới nổi.

DẤU MỐC 25 NĂM VÀ CƠ HỘI BỨT PHÁ

Phát biểu chỉ đạo tại sự kiện, bà Vũ Thị Chân Phương, Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, định năm 2025 có ý nghĩa đặc biệt đối với thị trường chứng khoán Việt Nam khi đánh dấu 25 năm hình thành và phát triển. Trong bối cảnh kinh tế quốc tế biến động mạnh, ảnh hưởng sâu rộng tới các thị trường tài chính toàn cầu, thị trường chứng khoán Việt Nam vẫn duy trì ổn định và tiếp tục khẳng định vai trò là kênh huy động vốn trung – dài hạn quan trọng của nền kinh tế.

Tính đến thời điểm hiện tại, thị trường chứng khoán Việt Nam được đánh giá là một trong những thị trường sôi động và có mức tăng trưởng hàng đầu khu vực cũng như thế giới. VN-Index đã vượt đỉnh lịch sử; thanh khoản tăng mạnh và thiết lập kỷ lục mới.

Đặc biệt, năm 2025 ghi nhận nhiều dấu mốc quan trọng. Trong đó, hệ thống công nghệ thông tin mới (KRX) đã được vận hành ổn định, an toàn và thông suốt. Hệ thống này không chỉ nâng cấp toàn diện hạ tầng công nghệ, hỗ trợ thị trường tăng quy mô mà còn góp phần gia tăng chiều sâu, mở đường cho các sản phẩm và dịch vụ mới.

Cùng với đó, ngày 8/10/2025, tổ chức FTSE Russell công bố thị trường chứng khoán Việt Nam đã đáp ứng đầy đủ các tiêu chí và chính thức được nâng hạng từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi thứ cấp. Các quỹ đầu tư chủ động đã bắt đầu tìm hiểu, mở tài khoản để tìm cơ hội. Tháng 9 năm 2026, FTSE sẽ chính thức đưa cổ phiếu của công ty niêm yết Việt Nam vào rổ chỉ số của FTSE.

“Đây là cột mốc quan trọng phản ánh sự phát triển mạnh mẽ của thị trường, ghi nhận nỗ lực cải cách toàn diện của ngành Chứng khoán theo chủ trương của Đảng và Nhà nước về xây dựng thị trường minh bạch, hiện đại và hiệu quả theo chuẩn mực quốc tế. Đồng thời, đây cũng là bước khởi đầu cho giai đoạn phát triển mới, đòi hỏi cải cách sâu rộng hơn nữa để đạt được các mục tiêu dài hạn trong tương lai”, Chủ tịch Vũ Thị Chân Phương nhấn mạnh.

Phát biểu tại sự kiện, bà Nguyễn Thị Việt Hà, Quyền Chủ tịch Sở GDCK TP. Hồ Chí Minh (HOSE), nhận định năm 2025 là một năm đặc biệt, kỷ niệm 25 năm thị trường chứng khoán Việt Nam chính thức đi vào hoạt động và đó cũng là chặng đường 25 năm nâng giá trị, vững niềm tin của Sở Giao dịch Chứng khoán TP. Hồ Chí Minh. 

Từ những bước đi khiêm tốn ban đầu, thị trường chứng khoán Việt Nam đã chuyển mình mạnh mẽ, với thanh khoản tiếp tục là điểm sáng khi giá trị giao dịch bình quân 11 tháng đầu năm gần 1 tỷ USD mỗi phiên.

Tính đến ngày 30/11/205, quy mô vốn hóa toàn thị trường cổ phiếu Việt Nam đạt 390 tỷ USD, tương đương 81,93% GDP của năm 2024. Riêng sàn HOSE, giá trị vốn hóa cổ phiếu niêm yết đạt 310 USD, tương đương 65,14% GDP năm 2024, chiếm tới 94% tổng giá trị vốn hóa cổ phiếu niêm yết toàn thị trường. 

“Những con số này thể hiện rõ vai trò ngày càng lớn của thị trường chứng khoán như một kênh dẫn vốn trung và dài hạn quan trọng của nền kinh tế, qua đó hỗ trợ doanh nghiệp mở rộng quy mô, nâng cao năng lực cạnh tranh và đóng góp tích cực vào sự phát triển chung của đất nước”, bà Hà nhấn mạnh.

QUẢN TRỊ VÀ ESG: YẾU TỐ CHIẾN LƯỢC ĐỂ DOANH NGHIỆP PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG

Theo bà Trần Anh Đào, Phó Tổng giám đốc Phụ trách Ban điều hành Sở Giao dịch chứng khoán TP. Hồ Chí Minh (HOSE), Trưởng Ban Tổ chức, Chủ tịch Hội đồng bình chọn VLCA 2025, năm 2025 đánh dấu tròn một thập kỷ hình thành tư duy về quản trị công ty (QTCT) tại Việt Nam, bắt đầu với những chuyển động mạnh mẽ từ khung pháp lý với sự thúc đẩy của các cơ quan quản lý thị trường đến sự thay đổi trong nhận thức của cộng đồng doanh nghiệp.

Thập kỷ này không chỉ ghi nhận sự hoàn thiện về luật pháp, mà quan trọng hơn, chứng kiến sự trưởng thành trong nhận thức của cộng đồng doanh nghiệp về QTCT như một yếu tố chiến lược – chứ không còn là yêu cầu tuân thủ tối thiểu.

“Việt Nam hiện đang trên lộ trình cải thiện chất lượng quản trị công ty với mong muốn trở thành một trong 5 quốc gia có hệ thống quản trị doanh nghiệp tốt nhất khu vực ASEAN. Điều này không chỉ là một mục tiêu, chiến lược quan trọng mà còn là nền tảng để Việt Nam nâng cao năng lực cạnh tranh, thu hút vốn đầu tư nước ngoài và tạo dựng hình ảnh tích cực trong mắt cộng đồng tài chính quốc tế”, bà Đào cho biết. 

Thị trường nâng hạng là cơ hội rất lớn để Việt Nam thu hút nguồn vốn mới, ổn định và bền vững hơn, có thể lên đến hàng chục tỷ USD. Với nguồn vốn bền vững này, nhà đầu tư sẵn sàng trả giá cao hơn cho doanh nghiệp thực hiện tốt về quản trị minh bạch và hiệu quả. Những thành tố phi tài chính này thể hiện năng lực cạnh tranh, uy tín và giá trị dài hạn của doanh nghiệp.

Dù vậy, theo bà Vũ Thị Chân Phương, vẫn cần nhìn nhận rằng quản trị công ty và triển khai phát triển bền vững, ESG tại Việt Nam vẫn ở giai đoạn đầu. Bên cạnh thay đổi tư duy về quản trị và phát triển bền vững, cần thêm nhiều nỗ lực từ cơ quan quản lý, Sở giao dịch, các tổ chức trong và ngoài nước và đặc biệt là từ chính doanh nghiệp.

Chính vì vậy, trong thời gian tới, Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước đề nghị các sở giao dịch chứng khoán, các đơn vị liên quan và các doanh nghiệp cần tiếp tục có các giải pháp mang tính đột phá hơn nữa. Các Sở giao dịch cần có giải pháp thiết thực, đề xuất với cơ quan quản lý để đưa Thẻ điểm Quản trị công ty của Việt Nam vào top đầu của ASEAN. Đồng thời, các doanh nghiệp niêm yết cần chú trọng hơn nữa việc thực hành quản trị công ty gắn với ESG, áp dụng và thực hành các thông lệ tốt và chuẩn mực tốt về phát triển bền vững.

-Minh Huy