Thị trường tài chính khu vực Mỹ Latin tăng mạnh trong thời gian gần đây, với các quốc gia như Chile, Peru và Argentina nằm trong top dẫn đầu về tốc độ sinh lợi của các tài sản tài chính trên toàn cầu...
Những yếu tố thúc đẩy sự tăng trưởng này bao gồm đà tăng của giá hàng hóa cơ bản, đồng USD yếu hơn, các yếu tố chính trị tích cực và động lực cải cách.
Theo trang Euronews, thị trường tài chính Mỹ Latin đã nổi lên như một trong những thị trường có mức tăng tốt nhất trên thế giới khi bước sang năm 2026. Cổ phiếu và tỷ giá tiền tệ trong khu vực đạt tốc độ tăng vượt xa các thị trường phát triển, đảo ngược nhiều năm kém hiệu quả hơn.
CÁC YẾU TỐ HỖ TRỢ ĐỒNG THỜI
Sự thay đổi trong tâm lý này của các nhà đầu tư trong khu vực đã được kích hoạt bởi một loạt các yếu tố gần như diễn ra song song.
Sự gia tăng bền vững của giá hàng hóa, đặc biệt là kim loại công nghiệp và kim loại quý, đã củng cố triển vọng cho các nền kinh tế xuất khẩu của Nam Mỹ.
Tác động của việc Mỹ bắt Tổng thống Nicolas Maduro của Venezuela đến nay vẫn chưa rõ ràng, một số nhà đầu tư hy vọng rằng những diễn biến chính trị ở Caracas gần đây sẽ giúp giảm các rủi ro địa chính trị lâu dài liên quan đến khu vực.
Thêm vào động lực này, thông báo về thỏa thuận thương mại giữa Liên minh châu Âu (EU) với khối thị trường chung Nam Mỹ Mercosur đã làm sống lại kỳ vọng về sự hội nhập thương mại sâu hơn giữa châu Âu và Mỹ Latin, mặc dù vẫn còn những nghi ngờ về việc thực hiện đầy đủ thỏa thuận.
Các điều kiện vĩ mô toàn cầu cũng đóng vai trò quyết định trong sự tăng trưởng của thị trường. Các ngân hàng đầu tư lớn, bao gồm Bank of America và AllianceBernstein, chỉ ra rằng triển vọng đồng USD yếu hơn trong năm 2026 đang tăng cường sức hấp dẫn của các tài sản thị trường mới nổi. Lịch sử cho thấy, các giai đoạn đồng USD yếu thường trùng với hiệu suất mạnh mẽ của thị trường mới nổi, vì dòng vốn sẽ chuyển dịch về các quốc gia mang lại mức lợi nhuận cao hơn.
Các quốc gia có sự phụ thuộc lớn vào thị trường kim loại đang là hưởng lợi nhiều hơn cả.
Chile và Peru, những nhà sản xuất chính về đồng, bạc và vàng, đã thu được lợi nhuận đáng kể từ sự tăng giá mạnh mẽ trên thị trường kim loại. Trong đó, Chile, nhà xuất khẩu đồng lớn nhất thế giới, đã xuất khẩu 14,9 triệu tấn kim loại này trong năm 2024 - theo dữ liệu của ITC Trade Map. Dữ liệu hiệu suất do CountryETFTracker tổng hợp cho thấy 5 quốc gia Mỹ Latin hiện nằm trong số 10 thị trường cổ phiếu có hiệu suất tốt nhất thế giới trong 3 tháng qua.
Trong đó, chứng khoán Chile đã tăng 36,6% kể từ giữa tháng 10, trở thành thị trường cổ phiếu được khuyến nghị đầu tư tốt nhất toàn cầu dựa trên dữ liệu về các quỹ ETF. Đồng thời, đồng peso Chile đã tăng giá hơn 8% trong 2 tháng qua, phản ánh các điều khoản thương mại được cải thiện và dòng vốn đầu tư mới.
Argentina cũng là một điểm sáng khác, với mức tăng 27,45% trên thị trường cổ phiếu kể từ tháng 10. Các nhà đầu tư đã phản ứng tích cực với các cải cách tự do hóa do Tổng thống Javier Milei, người nhậm chức vào tháng 12/2023, đưa ra.
Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) - trong Báo cáo Triển vọng Kinh tế Khu vực mới nhất - đã ghi nhận việc chính quyền ông Milei thực hiện "một gói cải cách định hướng thị trường đầy tham vọng" nhắm vào năng suất, đơn giản hóa quy định và bền vững tài chính.
IMF lưu ý rằng, nếu được duy trì, các cải cách này có thể mang lại lợi ích trung hạn đáng kể bằng cách mở cửa nền kinh tế Argentina và cải thiện niềm tin của nhà đầu tư. Đánh giá khả quan này được đưa ra bất chấp thực tế rằng các biện pháp “thắt lưng buộc bụng” như vậy rất không được lòng công chúng khi mới được công bố, gây ra các cuộc biểu tình ở Argentina.
Ngoài Chile và Argentina, Peru đã ghi nhận mức tăng khoảng 27% của thị trường chứng khoán, và đồng sol Peru hiện đang giao dịch ở mức mạnh nhất so với đồng USD trong hơn 5 năm.
Thị trường chứng khoán Colombia đã tăng khoảng 16%, và Brazil cũng nằm trong danh sách các nước dẫn đầu khu vực với mức tăng 12,9%. Trong khi đó, chỉ số SP 500 của Mỹ chỉ tăng 4,8% trong cùng kỳ, trong khi chỉ số DAX của Đức tăng khoảng 5% - tất cả đều nhấn mạnh sự vượt trội rõ rệt của thị trường Mỹ Latin.
VAI TRÒ CỦA THỎA THUẬN THƯƠNG MẠI VỚI EU
Thỏa thuận EU - Mercosur báo hiệu một sự dịch chuyển mang tính chiến lược cho Mỹ Latin. Theo dự kiến, thỏa thuận thương mại được chờ đợi từ lâu này sẽ được ký kết chính thức vào ngày 17/1 tại Paraguay, đánh dấu một bước ngoặt trong quan hệ giữa châu Âu và Nam Mỹ. Đối với các thành viên sáng lập của khối Mercosur gồm các nước Argentina, Brazil, Paraguay và Uruguay, đây là thỏa thuận thương mại lớn đầu tiên của khối với một đối tác bên ngoài, mở ra quyền tiếp cận ưu đãi với một thị trường gần 450 triệu người tiêu dùng EU.
Giới chuyên gia cho rằng ý nghĩa của thỏa thuận này vượt xa việc cải thiện khả năng của các nước Mỹ Latin trong việc đưa các sản phẩm nông sản vào thị trường châu Âu. Thỏa thuận sẽ giảm các rào cản thuế quan và phi thuế quan đối với các mặt hàng là đầu vào cho sản xuất công nghiệp, đặc biệt có lợi cho các nền kinh tế nặng về sản xuất như Brazil và Argentina thông qua giảm chi phí, cải thiện khả năng cạnh tranh và tăng cường hội nhập chuỗi cung ứng.
Theo một nghiên cứu của ngân hàng Banco Santander, thỏa thuận này được dự báo sẽ biến đổi dòng chảy thương mại và đầu tư trên khắp Nam Mỹ. EU hiện chiếm gần 370 tỷ euro đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vào các nước Mercosur và có kim ngạch thương mại hơn 125 tỷ euro thương mại hàng năm với khối này
Viện Nghiên cứu Kinh tế ứng dụng của Brazil nhận định thỏa thuận EU - Mercosur có thể nâng GDP của Brazil khoảng 0,5 điểm phần trăm và tăng đầu tư vào nước này khoảng 1,5 điểm phần trăm mỗi năm, phản ánh triển vọng xuất khẩu mạnh mẽ hơn và dòng vốn FDI gia tăng.
Các ước tính từ Real Instituto Elcano và Ngân hàng Trung ương Tây Ban Nha cho thấy theo thời gian, thương mại EU - Mỹ Latin có thể tăng tới 70% so với hiện tại, trong khi thương mại nội khu vực trong Mỹ Latin có thể tăng tới 40%.
Giới phân tích nhận định hiệu suất mạnh mẽ gần đây của thị trường tài chính Mỹ Latin dường như không chỉ phản ánh những cơn gió thuận chu kỳ. Giá hàng hóa tăng, rủi ro địa chính trị giảm và đồng USD yếu hơn đã giúp thu hút các nhà đầu tư toàn cầu trở lại khu vực sau nhiều năm thị trường này kém hiệu quả. Đồng thời, động lực cải cách ở các quốc gia như Argentina và các liên kết thương mại mới với châu Âu đã cải thiện nhận thức về sự ổn định chính sách và tiềm năng tăng trưởng dài hạn.
Dù vẫn còn nhiều thách thức và nhiều lợi ích kinh tế sẽ mất thời gian để hiện thực hóa, nhà đầu tư đang ngày càng coi Mỹ Latin là một điểm sáng tương đối trong số các nền kinh tế mới nổi. Hiện tại, sự kết hợp giữa lợi nhuận cao, các yếu tố cơ bản đang cải thiện và tầm quan trọng chiến lược trong thương mại toàn cầu của khu vực này đang mở ra một cơ hội mà giới đầu tư toàn cầu không muốn bỏ lỡ.
-An Huy
