10 tháng đầu năm, tổng thu ngân sách nhà nước đạt 2,18 triệu tỷ đồng, vượt hơn 110% dự toán, trong đó thu nội địa và xuất nhập khẩu tăng trưởng mạnh. Tuy nhiên, luỹ kế giải ngân vốn đầu tư công mới đạt khoảng 52% kế hoạch, trở thành “nút thắt” trong quản lý ngân sách cuối năm…
Kho bạc Nhà nước vừa công bố số liệu về tình hình thu – chi ngân sách nhà nước và các nhiệm vụ chuyên môn trong 10 tháng đầu năm 2025
Theo báo cáo của Kho bạc Nhà nước, tính đến ngày 31/10/2025, lũy kế thu ngân sách nhà nước đạt 2.182.659 tỷ đồng, bằng 110,97% dự toán được giao. Với mức dự toán 1.966.839 tỷ đồng, ngân sách ghi nhận mức vượt thu hơn 215.000 tỷ đồng cho thấy nguồn lực tài chính công tiếp tục được củng cố, đồng thời phản ánh sự phối hợp hiệu quả giữa các cơ quan trong toàn đơn vị về khai thác nguồn thu.
Xét về cơ cấu, nguồn thu nội địa tiếp tục là động lựuc chính khi đạt 1.876.463 tỷ đồng, bằng 112,4% dự toán. Những con số này cho thấy hoạt động của doanh nghiệp và sản xuất kinh doanh trong nước đang phục hồi, cùng với hiệu quả từ các biện pháp chống thất thu và mở rộng cơ sở thuế.
Thu cân đối từ hoạt động xuất nhập khẩu cũng đạt kết quả khả quan, đạt 264.605 tỷ đồng, tương đương 112,6% dự toán sau khi đã thực hiện hoàn thuế giá trị gia tăng 115.211 tỷ đồng. Kết quả này có được nhờ đà phục hồi rõ nét của hoạt động thương mại quốc tế trong quý III và những tuần đầu của quý IV năm 2025, góp phần nâng cao nguồn thu cho ngân sách nhà nước trong giai đoạn cuối năm.
Trong khi đó, thu từ dầu thô chỉ đạt 40.288 tỷ đồng, bằng 75,73% dự toán do chịu tác động kép của giá dầu thế giới giảm và sản lượng khai thác sụt giảm. Mặc dù khoản thu này không đạt kỳ vọng nhưng các nguồn thu khác tăng trưởng tốt đã giúp ngân sách nhà nước bù đắp phần thiếu hụt, qua đó bảo đảm tổng thu vẫn vượt mục tiêu đề ra.
Về chi ngân sách, tính đến hết tháng 10/2025, hệ thống Kho bạc Nhà nước thực hiện thanh toán chi thường xuyên khoảng 1.265.138 tỷ đồng, đạt 81,1% dự toán năm. Trong đó, các khoản chi phục vụ giáo dục, y tế, an sinh xã hội, nhiệm vụ quốc phòng – an ninh và hoạt động của bộ máy nhà nước được giải ngân đầy đủ, góp phần duy trì sự ổn định của nền kinh tế và đời sống xã hội.
Tiến độ giải ngân chậm chủ yếu bắt nguồn từ quá trình chuẩn bị dự án kéo dài, cùng với những khó khăn trong việc điều chỉnh chủ trương đầu tư và xử lý công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng. Bên cạnh đó, sự thiếu liên kết giữa các bước lập, thẩm định và triển khai dự án cũng làm tiến độ bị kéo lùi. Nhiều dự án quy mô lớn hoặc có yêu cầu kỹ thuật – môi trường phức tạp vẫn chưa hoàn chỉnh hồ sơ nên chưa đủ điều kiện để thanh toán vốn.
Tuy nhiên, tiến độ chi đầu tư phát triển vẫn chậm khi lũy kế thanh toán vốn đầu tư công năm 2025 đạt 447.239,1 tỷ đồng, tương đương 51,9% năm 2025 kế hoạch Quốc hội và Thủ tướng Chính phủ giao. So với tổng mức kế hoạch vốn đầu tư công năm 2025 là 1.023.322 tỷ đồng thì tỷ lệ giải ngân mới chỉ đạt 43,7%.
Lũy kế thanh toán vốn đầu tư kéo dài năm trước chuyển sang năm 2025 thanh toán, chi trả qua Kho bạc Nhà nước chỉ đạt 30.982 tỷ đồng, bằng 44,1% kế hoạch vốn năm trước chuyển sang.
Trong 10 tháng đầu năm, Kho bạc Nhà nước đã cung cấp đầy đủ thông tin, số liệu cho các cấp có thẩm quyền phục vụ điều hành ngân sách; đồng thời hỗ trợ địa phương rà soát số liệu kế toán năm 2024, phục vụ công tác lập báo cáo ngân sách.
Cùng với đó, hệ thống cũng duy trì thông suốt các hoạt động thanh toán với ngân hàng thương mại và Ngân hàng Nhà nước, đảm bảo chi trả chính sách cho các đối tượng chịu tác động từ việc kiện toàn bộ máy theo quy định mới. Đồng thời, công tác hỗ trợ giao dịch qua dịch vụ công trực tuyến được triển khai kịp thời, giúp các đơn vị xử lý nghiệp vụ nhanh chóng trên nền tảng công nghệ thông tin.
Kho bạc Nhà nước cho biết thời điểm từ nay đến cuối năm là giai đoạn cao điểm kiểm soát và chi trả nguồn vốn ngân sách. Toàn hệ thống sẽ dồn lực cho những nhiệm vụ then chốt để nguồn vốn ngân sách được sử dụng hiệu quả như hoàn thiện các đề án, chính sách và văn bản pháp luật; cập nhật, báo cáo tình hình thu – chi ngân sách và tiến độ giải ngân vốn đầu tư công
Đồng thời, hỗ trợ các địa phương đối chiếu số liệu sau quá trình sắp xếp bộ máy cũng như hướng dẫn các đơn vị chuẩn bị khóa sổ ngân sách năm 2025 theo Luật Ngân sách nhà nước mới.
Ngoài ra, Kho bạc Nhà nước tiếp tục huy động vốn cho ngân sách và các dự án phát triển thông qua phát hành trái phiếu Chính phủ. Đến hết tháng 10, tổng giá trị trái phiếu phát hành đạt 283.429 tỷ đồng, tương đương 56,7% kế hoạch năm. Kỳ hạn trung bình của các đợt phát hành gần 10 năm, đồng thời mức lãi suất duy trì ở 3,07% mỗi năm, cho thấy thị trường đánh giá cao tính ổn định trong quản lý tài chính công và nợ công.
Song song đó, để ngân quỹ nhà nước đảm bảo nhu cầu thanh toán, chi trả của ngân sách nhà nước, các đơn vị giao dịch với Kho bạc Nhà nước và nhu cầu chi trả nợ nước ngoài, đơn vị đã triển khai linh hoạt các hoạt động quản lý ngân quỹ như: gửi có kỳ hạn tại ngân hàng thương mại, mua bán lại trái phiếu Chính phủ, cho ngân sách nhà nước vay; mua ngoại tệ từ các ngân hàng thương mại để đáp ứng nhu cầu chi trả nợ nước ngoài và chi bằng ngoại tệ.
-Hoàng Sơn
