Đặt mục tiêu gỡ “thẻ vàng” trong năm 2025, Thủ tướng Phạm Minh Chính yêu cầu các bộ, ngành, địa phương hoàn thành dứt điểm nhiệm vụ chống khai thác IUU, xử lý tồn đọng VMS, chuẩn bị kỹ cho đợt thanh tra EC và chịu trách nhiệm trực tiếp nếu để tái diễn vi phạm…
Tối 25/11 tại TP. Hồ Chí Minh, Thủ tướng Phạm Minh Chính chủ trì phiên họp trực tuyến lần thứ 23 của Ban Chỉ đạo quốc gia về chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU). Phiên họp kết nối với trụ sở Chính phủ và các địa phương ven biển, nhằm rà soát tiến độ các nhiệm vụ mà Chính phủ đã giao hằng tuần cho các bộ, ngành, địa phương.
Theo báo cáo trong tuần vừa qua, các bộ, ngành, địa phương đã hoàn thành 85/99 nhiệm vụ, tăng 30 nhiệm vụ so với tuần trước; còn 14 nhiệm vụ đang triển khai theo tiến độ. Công tác quản lý tàu cá và giám sát khai thác đạt nhiều chuyển biến rõ rệt. Toàn bộ 79.360 tàu cá đã được đăng ký và cập nhật trên cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia VNFishbase.
Các địa phương đã kiểm soát, phân loại và giao trách nhiệm quản lý đối với các tàu không đủ điều kiện hoạt động. Hệ thống dữ liệu được kết nối liên thông giữa VNFishbase và phần mềm kiểm soát tàu cá của Bộ Quốc phòng, VNeID của Bộ Công an, xử lý tình trạng xung đột số liệu trước đây.
Các cơ quan đã trình ban hành Nghị định số 301 sửa đổi, bổ sung Nghị định 38 về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thủy sản; đồng thời đang xin ý kiến về dự thảo nghị định sửa đổi Nghị định 37/2024/NĐ-CP.
Trong tuần, không phát sinh tàu cá Việt Nam vi phạm vùng biển nước ngoài bị bắt giữ. Tình hình thực thi pháp luật IUU có tiến triển tích cực, đặc biệt trong xử lý tàu vi phạm khai thác ở nước ngoài. Lũy kế đến nay, 99,97% vụ vi phạm về mất kết nối, vượt ranh giới khai thác đã được xử lý, chỉ còn 8 vụ chưa hoàn thành. Riêng tuần qua đã xử lý 64 vụ tồn đọng, giảm từ 72 vụ xuống 8 vụ. Có 17/22 địa phương hoàn thành xử lý, tăng thêm 2 địa phương so với tuần trước.
Bộ Công an báo cáo đã đưa ra xét xử 9 vụ với 16 bị cáo liên quan các hành vi "tổ chức xuất nhập cảnh trái phép" và "cản trở hoạt động của mạng máy tính, mạng viễn thông".
Phát biểu tại phiên họp, Thủ tướng Phạm Minh Chính đánh giá cao tinh thần làm việc nghiêm túc, quyết liệt của các bộ, ngành và địa phương trong chống khai thác IUU; đồng thời ghi nhận quyết tâm gỡ “thẻ vàng” EC trong năm 2025. Tuần qua, nhiều nhiệm vụ được hoàn thành theo đúng tiến độ, thể hiện tuần sau tốt hơn tuần trước.
Thủ tướng biểu dương Bộ Quốc phòng (hoàn thành 10/10 nhiệm vụ), Bộ Công an (7/8), Bộ Nông nghiệp và Môi trường (30/33), các địa phương (17/19), Bộ Khoa học và Công nghệ (5/5). Các nhiệm vụ còn lại phải hoàn thành trước ngày 30/11.
Bên cạnh kết quả đạt được, Thủ tướng chỉ rõ còn 5 địa phương chưa hoàn thành xử lý vi phạm mất kết nối VMS, vượt ranh giới khai thác với 8 vụ: Khánh Hòa, TP.Hồ Chí Minh, Cà Mau, An Giang và Tây Ninh. Các địa phương này phải giải quyết dứt điểm trong tuần tới.
Ngoài ra, một số địa phương chưa xử lý xong các trường hợp tàu cá và ngư dân bị nước ngoài bắt giữ dù đã có đầy đủ thông tin. Ba tỉnh Gia Lai, Tây Ninh, Lâm Đồng chưa ban hành chính sách chuyển đổi nghề, giải bản tàu cá không có nhu cầu hoạt động và chính sách hỗ trợ thiết bị VMS.
Thủ tướng nhấn mạnh, đã hơn một tháng kể từ khi Chính phủ ban hành Kế hoạch hành động tháng cao điểm chống khai thác IUU (Quyết định 2310/QĐ-TTg ngày 17/10/2025), và đến nay tất cả các nhiệm vụ đều đã đến hạn hoàn thành.
Người đứng đầu các bộ, ngành, địa phương sẽ chịu trách nhiệm trực tiếp và toàn diện nếu để tái diễn tình trạng tàu cá vi phạm hoặc chậm tiến độ gỡ “thẻ vàng”.
Thủ tướng yêu cầu duy trì nghiêm chế độ báo cáo định kỳ hằng tuần, hằng tháng và đột xuất về Ban Chỉ đạo; nghiêm túc cập nhật dữ liệu lên các hệ thống: VNFishbase, hệ thống giám sát tàu cá VMS, hệ thống truy xuất nguồn gốc điện tử eCDT và hệ thống xử lý vi phạm hành chính.
Thủ tướng yêu cầu xử lý dứt điểm việc hoàn thiện hồ sơ truy xuất nguồn gốc, dữ liệu nghề cá quốc gia và công bố công khai trên các phương tiện thông tin đại chúng trước ngày 30/11/2025.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường cần khẩn trương tiếp thu, giải trình ý kiến các thành viên Chính phủ để hoàn thiện Nghị định sửa đổi Nghị định 37, trình Chính phủ ban hành trong ngày 26/11.
Đồng thời, phối hợp Bộ Tài chính và Bộ Xây dựng kiểm soát chặt chẽ nguyên liệu thủy sản nhập khẩu theo Hiệp định PSMA (Hiệp định về biện pháp quốc gia có cảng) và bằng tàu container, bảo đảm ngăn chặn nguyên liệu khai thác IUU thâm nhập vào thị trường Việt Nam.
-Chu Khôi
