Quy hoạch Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm phải được đặt trong tổng thể chiến lược phát triển đất nước, lấy thể chế làm đột phá, không gian phát triển làm nền tảng và chất lượng sống làm thước đo. Đây là yêu cầu xuyên suốt được Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh tại buổi làm việc với Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội sáng 10/1.
Sáng 10/1, tại Hà Nội, Tổng Bí thư Tô Lâm đã làm việc với Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội về đề xuất xây dựng Quy hoạch Thủ đô tầm nhìn 100 năm gắn với hoàn thiện thể chế, xác lập mô hình phát triển kinh tế – xã hội và mục tiêu tăng trưởng hai con số.
Cùng dự buổi làm việc có các đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị: Phạm Minh Chính, Thủ tướng Chính phủ; Trần Thanh Mẫn, Chủ tịch Quốc hội; Đại tướng Lương Tam Quang, Bộ trưởng Bộ Công an; Nguyễn Duy Ngọc, Bí thư Thành ủy Hà Nội; cùng các đồng chí Ủy viên Trung ương Đảng, lãnh đạo các ban, bộ, ngành Trung ương và đại diện Thường trực Thành ủy các thành phố trực thuộc Trung ương.
MỞ KHÔNG GIAN PHÁT TRIỂN, THÁO GỠ CÁC ĐIỂM NGHẼN ĐÔ THỊ
Theo báo cáo tại buổi làm việc, Quy hoạch tổng thể Thủ đô được nghiên cứu theo hướng mở rộng không gian phát triển, tăng cường liên kết vùng với Đồng bằng sông Hồng, Trung du và miền núi phía Bắc và vùng đô thị Hà Nội. Trọng tâm của quy hoạch là xử lý các điểm nghẽn lớn về giao thông, hạ tầng đô thị, môi trường và quản lý đô thị – những yếu tố đang trực tiếp chi phối chất lượng sống và dư địa tăng trưởng của Thủ đô.
Đối với tình trạng ngập úng, Hà Nội định hướng xây dựng hệ thống công trình ngầm và giao thông ngầm đồng bộ với các tuyến vành đai, hướng tâm và xuyên tâm; kết hợp thu gom nước ngầm, bể ngầm chống ngập và các trạm bơm, nhằm nâng cao năng lực thoát nước và thích ứng với biến đổi khí hậu trong điều kiện đô thị hóa nhanh.
Trong lĩnh vực giao thông, thành phố tiếp tục bổ sung các tuyến kết nối đường bộ, đường sắt liên vùng với các tỉnh lân cận; tăng cường liên kết giao thông giữa các khu đô thị mới và khu đô thị hiện hữu; quy hoạch bổ sung các cây cầu lớn qua sông Hồng để mở rộng không gian phát triển. Hệ thống các trục vành đai 1, 2, 4, 5 cùng các trục hướng tâm được xác định là hạ tầng khung, cần được triển khai đồng bộ, khẩn trương.
Đối với môi trường, Hà Nội rà soát tổng thể quy hoạch xử lý chất thải rắn; nghiên cứu điều chỉnh địa điểm, quy mô và công nghệ xử lý; quy hoạch đồng bộ các dây chuyền xử lý rác thải, nước thải; thúc đẩy phân loại rác tại nguồn; bổ sung các khu xử lý nước thải phù hợp với cấu trúc phát triển đô thị mới.
Thành phố cũng định hướng tái cấu trúc đô thị theo hướng tạo chuyển biến căn bản về kiến trúc, cảnh quan, nhà ở và di sản. Tư duy quy hoạch được chuyển từ “bảo tồn – cải tạo” sang “tái thiết giá trị”, hình thành cấu trúc không gian mới, giải phóng nguồn lực đất đai và kiến tạo các giá trị phát triển mới, đồng thời giải quyết tận gốc các điểm nghẽn hạ tầng.
Song song với đó, Hà Nội chú trọng quy hoạch phát triển văn hóa, coi đây là trụ cột quan trọng trong chiến lược phát triển Thủ đô. Không gian hai bên bờ sông Hồng được nghiên cứu quy hoạch thành không gian văn hóa – nghệ thuật công cộng quy mô lớn, mang tính biểu tượng cho Thủ đô trong giai đoạn phát triển mới.
Quy hoạch giáo dục – đào tạo theo mô hình đô thị đại học được xác định là hướng đi dài hạn, nhằm từng bước giải quyết tình trạng quá tải trường học nội đô, dịch chuyển các cơ sở đào tạo lớn ra ngoại vi, hình thành các trung tâm đào tạo chất lượng cao, đạt chuẩn khu vực và quốc tế.
Trong lĩnh vực y tế, Hà Nội đặt mục tiêu phát triển trở thành trung tâm y tế kỹ thuật cao của khu vực; giảm tải cho các bệnh viện tuyến cuối trong khu vực trung tâm; phát triển các mô hình y tế chất lượng cao và y tế nghỉ dưỡng. Khoa học – công nghệ và đổi mới sáng tạo được xác định là động lực then chốt, với Khu Công nghệ cao Hòa Lạc đóng vai trò hạt nhân của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo quốc gia.
Về mô hình phát triển kinh tế – xã hội, thành phố xác định triển khai đồng bộ trên ba trụ cột kinh tế – môi trường – xã hội. Giai đoạn 2026–2030, khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và kinh tế số được xác định là động lực tăng trưởng chủ yếu, tạo năng suất mới cho nền kinh tế thông qua bốn trụ cột: hoàn thiện thể chế; phát triển hạ tầng số và nền tảng thông minh; nâng cao hiệu quả quản trị và chính quyền số; phát triển kinh tế số và xã hội số.
Hà Nội cũng xác định du lịch là ngành kinh tế mũi nhọn, đặc biệt là du lịch văn hóa; tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh; lấy đầu tư công dẫn dắt, kích hoạt đầu tư tư nhân và FDI; phát triển kinh tế tư nhân, nâng cao hiệu quả kinh tế nhà nước.
Một nội dung đáng chú ý là việc xác lập các động lực tăng trưởng từ mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Theo đó, mỗi xã, phường xây dựng đề án phát triển kinh tế phù hợp với tiềm năng, lợi thế, tham gia chuỗi cung ứng và liên kết sản xuất – kinh doanh, tạo nền tảng tăng trưởng từ cơ sở.
THỂ CHẾ LÀ ĐỘT PHÁ THEN CHỐT, TĂNG TRƯỞNG PHẢI DỰA VÀO CHẤT LƯỢNG
Phát biểu tại buổi làm việc, Tổng Bí thư Tô Lâm đánh giá cao những kết quả phát triển toàn diện của Hà Nội trong năm 2025, đặc biệt là việc tập trung xử lý các vấn đề bức xúc, kéo dài như ùn tắc giao thông, ô nhiễm môi trường, ngập úng, trật tự đô thị và an toàn thực phẩm với cách làm có trọng tâm, trọng điểm, đo đếm được theo tháng, theo quý.
Theo Tổng Bí thư, Hà Nội vẫn còn nhiều tiềm năng chưa được khai thác tương xứng; các tồn tại về giao thông, môi trường, hiệu quả sử dụng nguồn lực và chất lượng quản trị là phép thử trực tiếp đối với năng lực quản trị đô thị và tổ chức thực thi. Những cách làm đã có chuyển biến cần tiếp tục được đẩy mạnh, nâng tầm và chuyển hóa thành kết quả cụ thể, kiểm chứng được.
Nhấn mạnh bối cảnh phát triển mới của đất nước, Tổng Bí thư cho rằng Hà Nội không thể phát triển theo tư duy của một địa phương lớn, mà phải được định vị và vận hành như một trung tâm kiến tạo phát triển quốc gia, có vai trò dẫn dắt và lan tỏa. Mỗi vấn đề Hà Nội giải quyết hiệu quả sẽ có tác động lớn đến cách nghĩ, cách làm của các địa phương khác.
Về Quy hoạch Thủ đô tầm nhìn 100 năm, Tổng Bí thư nhấn mạnh đây phải là công trình của trí tuệ, trách nhiệm và khát vọng phát triển; quy hoạch hôm nay sẽ quyết định diện mạo Hà Nội sau 50 năm, 100 năm. Tổng Bí thư cơ bản thống nhất với các định hướng lớn, trong đó có đề xuất chuyển sang mô hình phát triển “đa cực – đa trung tâm, đa tầng – đa lớp”.
Tổng Bí thư yêu cầu quy hoạch phải đặt Hà Nội trong tổng thể chiến lược phát triển đất nước; lấy con người và chất lượng sống làm thước đo cao nhất; bảo đảm hài hòa giữa hiện đại và truyền thống; có tầm nhìn xa, không gian phát triển mở; xây dựng Hà Nội trở thành trung tâm sáng tạo, tri thức của quốc gia; bảo đảm quốc phòng, an ninh, an toàn xã hội; tổ chức xây dựng quy hoạch một cách khoa học, dân chủ, công khai, minh bạch và nhất quán.
Về thể chế, Tổng Bí thư đánh giá cao sự chủ động của Hà Nội trong việc tổng kết, đề xuất Nghị quyết mới của Bộ Chính trị và sửa đổi Luật Thủ đô. Tổng Bí thư yêu cầu xác định xây dựng và hoàn thiện thể chế là khâu đột phá then chốt, có ý nghĩa quyết định đối với chất lượng và tốc độ phát triển lâu dài của Thủ đô.
Tinh thần xuyên suốt được nhấn mạnh là “trao quyền mạnh hơn – phân cấp, phân quyền toàn diện hơn – trách nhiệm giải trình rõ ràng hơn”, đúng với yêu cầu “Hà Nội quyết – Hà Nội làm – Hà Nội chịu trách nhiệm”. Việc sửa đổi Luật Thủ đô không chỉ là việc riêng của Hà Nội mà là trách nhiệm chung của Quốc hội, Chính phủ và các bộ, ngành Trung ương.
Về mục tiêu tăng trưởng hai con số, Tổng Bí thư đề nghị Hà Nội kiên định mục tiêu tăng trưởng cao, trước mắt phấn đấu đạt ít nhất 11% trong năm 2026. Động lực tăng trưởng phải dựa vào tăng năng suất lao động, khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và chất lượng nguồn nhân lực, gắn chặt với cải cách thể chế và cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh.
Ủng hộ các giải pháp tháo gỡ những điểm nghẽn lớn của Hà Nội, Tổng Bí thư nhấn mạnh yêu cầu giao thẩm quyền tối đa để Thủ đô chủ động giải quyết, với tinh thần làm nhanh, làm đúng, làm hiệu quả và làm đến cùng.
Tổng Bí thư bày tỏ tin tưởng Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Thủ đô sẽ tiếp tục phát huy truyền thống nghìn năm văn hiến, vượt qua thách thức, đạt nhiều thành tựu to lớn hơn, xứng đáng với vai trò, vị thế của Thủ đô trong giai đoạn phát triển mới.
-Lý Hà
