Tổng thống Donald Trump ngày 26/1 tuyên bố sẽ tăng thuế quan đối với Hàn Quốc lên 25% do sự chậm trễ của Seoul trong việc thực thi thỏa thuận thương mại đã ký kết với Mỹ vào năm ngoái...
Thông báo này được ông Trump đưa ra trong một bài đăng trên mạng xã hội Truth Social, nói rằng mức thuế 25% sẽ áp dụng cho tất cả các mặt hàng thuộc phạm vi bao trùm của thuế quan đối ứng, cùng với các mặt hàng ô tô, gỗ và dược phẩm. Cũng trong bài đăng này, ông chủ Nhà Trắng nhấn mạnh tầm quan trọng của các thỏa thuận thương mại đối với nước Mỹ và kỳ vọng các đối tác thương mại cũng sẽ thực hiện cam kết tương tự.
“Các thỏa thuận thương mại của chúng tôi có ý nghĩa rất quan trọng đối với nước Mỹ. Trong mỗi thỏa thuận, chúng tôi đều đã hành động nhanh để giảm thuế quan đúng với những gì đã nhất trí với đối tác. Dĩ nhiên, chúng tôi cũng kỳ vọng các đối tác thương mại hành động như vậy”, ông Trump viết.
Về phía Hàn Quốc, văn phòng của Tổng thống Lee Jae Myung cho biết chưa nhận được thông báo chính thức hay giải thích chi tiết từ Chính phủ Mỹ - tờ báo Financial Times đưa tin.
Động thái bất ngờ của ông Trump đang đặt ra rủi ro đối với thỏa thuận thương mại Mỹ - Hàn, đồng thời có khiến các quốc gia khác có thỏa thuận tương tự với Mỹ cảm thấy lo lắng.
Thỏa thuận thương mại giữa Mỹ và Hàn Quốc được công bố vào mùa hè năm ngoái, trong đó ông Trump đã đồng ý giảm thuế quan đối với phần lớn hàng hóa Hàn Quốc vào thị trường Mỹ xuống còn 15%. Đổi lại, Seoul cam kết đầu tư 350 tỷ USD vào Mỹ.
Thỏa thuận này mang lại lợi ích đáng kể cho các công ty ô tô Hàn Quốc khi thuế quan đối với ô tô và phụ tùng ô tô được giảm xuống còn 15%, bằng với mức thuế mà ông Trump áp dụng cho Nhật Bản và Liên minh châu Âu (EU). Thỏa thuận đã được ký kết vào cuối năm ngoái sau chuyến thăm của ông Trump tới Hàn Quốc.
Theo Financial Times, thông báo của ông Trump đang gây ra sự bối rối tại Hàn Quốc về nguyên nhân khiến Tổng thống Mỹ đưa ra quyết định này. Bộ Kinh tế và Tài chính Hàn Quốc cho biết họ đang cố gắng hiểu rõ "ý định" của tuyên bố từ ông Trump. Các quan chức tin rằng ông Trump có thể đang đề cập đến một dự luật được đề xuất vào tháng 11 nhằm cho phép Hàn Quốc rót số vốn đầu tư 350 tỷ USD vào Mỹ như đã cam kết. Dự luật này hiện đang bị đình trệ tại Quốc hội Hàn Quốc.
Ngay trong ngày 27/1, Bộ trưởng Bộ Kinh tế và Tài chính Koo Yun-cheol sẽ đề nghị Quốc hội đẩy nhanh việc thông qua dự luật này - tuyên bố của bộ cho biết.
Sự mơ hồ càng gia tăng bởi thỏa thuận thương mại Mỹ - Hàn mới chỉ nằm trong một bản tóm tắt và một bản ghi nhớ, thay vì một văn kiện chính thức. Giáo sư Mason Richey từ Hankuk University of Foreign Studies cho rằng “không thể trách Quốc hội Hàn Quốc vì chưa phê chuẩn một phiên bản chuyển đổi của thỏa thuận thuế quan còn thiếu chi tiết như vậy”
Đây là lần đầu tiên ông Trump đảo ngược một thỏa thuận thương mại liên quan tới thuế đối ứng, song giới chức chính phủ Mỹ đã từng phàn về việc một số đối tác đã đạt thỏa thuận nhưng không nhanh chóng thực thi. Hồi tháng 11/2025, Mỹ đã cáo buộc EU "có vẻ chậm chạm" trong việc thực hiện thỏa thuận thương mại Mỹ - EU.
Thông báo về tăng thuế quan đối với Hàn Quốc được ông Trump đưa ra sau một tuần đầy biến động, khi ông Trump cảnh báo sẽ áp thuế quan lên các quốc gia châu Âu liên quan tới vấn đề Greenland nhưng sau đó rút lại. Ông Trump cũng dọa áp thuế quan 100% lên Canada nếu nước này đạt thỏa thuận thương mại với Trung Quốc, nhưng phía Canada đã lên tiếng khẳng định họ không có ý định đi đến một thỏa thuận thương mại với Bắc Kinh.
Cũng trong tuần trước, Nghị viện châu Âu cho biết sẽ trì hoãn bất kỳ biện pháp nào để thực thi thỏa thuận thương mại với Mỹ cho đến khi ông Trump từ bỏ các đe dọa áp thuế liên quan đến nỗ lực nhằm giành quyền kiểm soát đảo Greenland từ Đan Mạch.
Trên phương diện pháp lý, ông Trump không thể áp thuế quan chỉ bằng cách thông báo trên Truth Social. Thay vào đó, ông cần tiến hành các thủ tục theo quyền hạn của tổng thống, chẳng hạn ký một sắc lệnh hành pháp, để một biện pháp thuế quan có hiệu lực. Một số kế hoạch thuế quan mà ông Trump áp trong 1 năm qua hiện đang bị Tòa án Tối cao Mỹ xem xét về tính hợp pháp.
-An Huy
