Căng thẳng leo thang xoay quanh nguồn cung nước cho nông dân miền Nam Texas, khi chính quyền ông Trump muốn gia tăng sức ép lên nhà chức trách Mexico về các nghĩa vụ theo Hiệp ước chia sẻ nước năm 1944...
Theo hãng tin Reuters, ngày 8/12, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố sẽ áp thêm thuế quan 5% lên hàng hóa nhập khẩu từ Mexico vào Mỹ nếu quốc gia này không xả lượng nước mà chính quyền ông cho rằng Mexico còn thiếu theo Hiệp ước chia sẻ nước năm 1944 giữa hai nước.
Hiệp ước này điều chỉnh việc phân bổ nguồn nước từ sông Rio Grande, sông Colorado và sông Tijuana.
Ông Trump cho rằng việc chậm xả nước đang gây thiệt hại cho nông dân Mỹ và yêu cầu phía Mexico giải quyết ngay.
“Tôi đã phê chuẩn các thủ tục để áp thêm thuế quan 5% với Mexico nếu nước này không xả nước ngay lập tức. Mexico càng chậm xả nước, nông dân của chúng ta càng thiệt hại. Mexico có nghĩa vụ giải quyết việc này ngay lập tức”, ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social.
Tổng thống Mỹ cũng nhấn mạnh rằng Mexico cần xả 200.000 acre-foot (tức khoảng 246,7 triệu mét khối) nước trước ngày 31/12/2025 và xả phần còn lại theo hiệp ước ngay sau đó.
Những tháng qua, căng thẳng giữa hai nước leo thang xoay quanh nguồn cung nước cho nông dân miền Nam Texas, khi chính quyền ông Trump gia tăng sức ép lên nhà chức trách Mexico về các nghĩa vụ theo hiệp ước.
Theo Bộ Ngoại giao Mỹ, tháng trước, quan chức hai nước đã gặp nhau để bàn thảo về các bước mà Mexico có thể triển khai để "giảm tình trạng xả thiếu nước và đảm bảo tuân thủ". Washington cho biết Mexico hiện còn thiếu 865.000 acre-foot (tức khoảng 1,067 tỷ mét khối) nước so với yêu cầu của hiệp ước.
Hồi tháng 4, Bộ trưởng Nông nghiệp Mỹ Brooke Rollins cho biết Mexico đã đồng ý tăng xả nước sang Texas để bù đắp phần thiếu hụt theo Hiệp ước. Tuy nhiên, Mexico cũng nhấn mạnh rằng nước này đang đối mặt tình trạng hạn hán, khiến nguồn tài nguyên nước chịu áp lực lớn.
Ông Trump ngày 8/12 nhấn mạnh rằng tranh chấp về vấn đề nước đang làm tổn hại các cộng đồng cư dân Texas dọc biên giới Mỹ - Mexico. Phát biểu được đưa ra chỉ vài giờ sau khi chính quyền của ông công bố gói hỗ trợ 12 tỷ USD nhằm hỗ trợ nông dân chịu tác động từ chính sách thuế quan.
“Đến thời điểm này, Mexico chưa phản hồi và đây là điều bất công với nông dân Mỹ, những người xứng đáng được nhận lượng nước rất cần thiết này", ông Trump nói.
Sau khi nhậm chức nhiệm kỳ thứ hai, ông Trump đã áp thuế quan 25% với hàng hóa Mexico sẽ áp dụng với các mặt hàng nằm ngoài phạm vi Hiệp định Mỹ - Mexico - Canada (USMCA) mà ông đàm phán trong nhiệm kỳ đầu tiên. Ông cho biết các mức thuế này nhằm gây sức ép để Mexico siết kiểm soát nạn buôn lậu fentanyl vào Mỹ.
Về phía Mexico, giới chức nước này đang tìm cách đạt thỏa thuận với ông Trump để hạ các mức thuế quan nói trên. Tổng thống Mexico Claudia Sheinbaum đã gặp Tổng thống Mỹ tuần trước bên lề lễ bốc thăm World Cup tại Washington.
Mexico là một trong những nền kinh tế chịu ảnh hưởng lớn nhất bởi chính sách thuế quan mới của Mỹ bởi hơn 80% kim ngạch xuất khẩu của nước này hướng sang thị trường Mỹ. Washington hiện đang xúc tiến việc xem xét lại USMCA vào năm tới.
-Đức Anh
