Dù ban đầu tập trung vào Dải Gaza, Hội đồng Hòa bình đang có tham vọng mở rộng sang vai trò xử lý các khủng hoảng quốc tế khác trong tương lai...
Theo dự thảo hiến chương mà hãng tin Bloomberg xem được, chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đang đề nghị các quốc gia muốn có một ghế thường trực trong Hội đồng Hòa bình (Board of Peace) phải đóng góp tối thiểu 1 tỷ USD.
Hội đồng Hòa bình là một cơ chế quốc tế mới do chính quyền ông Trump đề xuất, với mục tiêu giám sát quản trị, ổn định an ninh, điều phối tái thiết và thúc đẩy hòa bình tại Dải Gaza sau xung đột Israel - Hamas.
Tháng 11/2025, Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc phê chuẩn cơ chế này như một cấu phần của kế hoạch hậu xung đột ở Gaza. Theo khuôn khổ đó, Hội đồng Hòa bình vận hành như một tổ chức quốc tế có tư cách pháp lý, hỗ trợ mô hình quản trị chuyển tiếp tại Gaza và phối hợp triển khai một lực lượng ổn định quốc tế.
Dù ban đầu tập trung vào Dải Gaza, Hội đồng Hòa bình đang có tham vọng mở rộng sang vai trò xử lý các khủng hoảng quốc tế khác trong tương lai, có thể tạo ra một cơ chế cạnh tranh với các thể chế đa phương truyền thống.
Theo dự thảo hiến chương trên, Mỹ sẽ giữ vai trò nước chủ tịch đầu tiên của hội đồng và có quyền quyết định danh sách quốc gia được mời tham gia. Cơ chế biểu quyết theo đa số, mỗi quốc gia có mặt có 1 phiếu, nhưng mọi quyết định vẫn phải được chủ tịch phê chuẩn.
“Nhiệm kỳ của mỗi nước thành viên là tối đa 3 năm kể từ khi hiến chương có hiệu lực và chủ tịch quyết định việc gia hạn. Tuy nhiên, điều khoản này không áp dụng với các quốc gia đóng góp hơn 1 tỷ USD tiền mặt cho hội đồng trong năm đầu tiên kể từ khi hiến chương có hiệu lực”, dự thảo nêu rõ.
Một số ý kiến lo ngại rằng chính quyền ông Trump đang tìm cách dựng lên một cơ chế thay thế hoặc cạnh tranh với Liên hợp quốc - tổ chức mà ông từ lâu nhiều lần công khai chỉ trích.
Theo dự thảo hiến chương, hội đồng này tự mô tả là “một tổ chức quốc tế nhằm thúc đẩy sự ổn định, khôi phục các cơ chế quản trị đáng tin cậy và thượng tôn pháp luật, đồng thời bảo đảm hòa bình bền vững tại những khu vực chịu tác động hoặc bị đe dọa bởi xung đột”. Hội đồng sẽ chính thức đi vào hoạt động khi có tối thiểu 3 quốc gia chấp thuận hiến chương.
Dự thảo cũng nêu rõ ông Trump có thẩm quyền phê chuẩn con dấu chính thức của hội đồng.
Ông Trump đã gửi lời mời tới khoảng 60 nhà lãnh đạo thế giới, trong đó có Tổng thống Argentina Javier Milei và Thủ tướng Canada Mark Carney, tham gia “Hội đồng Hòa bình dành cho Dải Gaza” - dự kiến hoạt động dưới cơ chế lớn hơn của Hội đồng Hòa bình mới do ông đề xuất. Đề án này ngay lập tức vấp phải chỉ trích từ Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu, người cho biết Israel chưa được bàn thảo trước về các chi tiết.
Theo các nguồn thạo tin, một số quốc gia châu Âu cũng nhận được lời mời tham gia. Các nguồn tin cho rằng dự thảo cho thấy ông Trump có thể nắm quyền kiểm soát dòng tiền - điều mà nhiều nước khó chấp nhận. Các nguồn tin cũng cho biết một số quốc gia phản đối kịch liệt dự thảo hiến chương này và đang phối hợp để cùng có hành động phản đối các đề xuất trong dự thảo.
Theo xác nhận của một quan chức Mỹ với Bloomberg, các quốc gia có thể tham gia Hội đồng Hòa bình miễn phí, nhưng mức đóng góp 1 tỷ USD sẽ đổi lấy tư cách thành viên thường trực. Vị quan chức cho biết số tiền đóng góp này sẽ sử dụng để thực sứ mệnh tái thiết Gaza và Hội đồng đặt mục tiêu sử dụng gần như toàn bộ nguồn tiền cho nhiệm vụ này.
Theo dự thảo hiến chương, Hội đồng Hòa bình sẽ họp bỏ phiếu tối thiểu một lần một năm, ngoài ra có thể triệu tập thêm vào thời điểm và địa điểm do nước chủ tịch quyết định. Chương trình nghị sự cũng do chủ tịch phê chuẩn. Bên cạnh đó, hội đồng sẽ tổ chức các cuộc họp định kỳ không bỏ phiếu với ban điều hành, tối thiểu hàng quý.
Dự thảo cho biết ông Trump có quyền chấm dứt tư cách thành viên của các quốc gia nhưng quyết định này có thể bị chặn lại nếu 2/3 thành viên hội đồng bỏ phiếu phủ quyết.
Thứ Sáu tuần trước, Nhà Trắng công bố ban điều hành ban đầu của Hội đồng Hòa bình trước khi ban điều hành tổng thể được thành lập. Ban điều hành ban đầu gồm Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio, đặc phái viên Trung Đông Steve Witkoff, ông Jared Kushner - con rể của Tổng thống Trump - và cựu Thủ tướng Anh Tony Blair.
-Đức Anh
