Tổng thống Donald Trump ngày 7/1 đề xuất tăng chi tiêu quốc phòng của Mỹ lên mức 1,5 nghìn tỷ USD, tăng hơn 50% so với ngân sách quốc phòng đang ở mức kỷ lục 901 tỷ USD của nước này...
Ý tưởng trên được ông Trump đưa ra trong một bài đăng trên mạng xã hội Truth Social, nhấn mạnh rằng việc tăng mạnh chi tiêu quốc phòng như vậy sẽ giúp Mỹ xây dựng một "quân đội trong mơ" và ngân sách đó sẽ lấy nguồn từ việc áp thuế quan lên hàng hóa nhập khẩu.
Ông Trump khẳng định: “Vì lợi ích của đất nước, đặc biệt trong những thời điểm khó khăn và nguy hiểm như hiện nay, ngân sách quân sự cho năm 2027 không nên dừng lại ở mức 1 nghìn tỷ USD mà cần đạt 1,5 nghìn tỷ USD. Nhờ thuế quan và nguồn thu khổng lồ mà thuế quan mang lại, nước Mỹ có thể dễ dàng đạt được con số 1,5 nghìn tỷ USD này”.
Đề xuất tăng chi tiêu quốc phòng mạnh tay được đưa ra trong bối cảnh ông Trump gia tăng việc sử dụng quân đội để đạt được các mục tiêu chính sách đối ngoại trong nhiệm kỳ cầm quyền thứ hai - theo tờ báo Financial Times.
Gần đây, lực lượng Mỹ đã bắt giữ một tàu chở dầu của Nga trên Đại Tây Dương trên cơ sở cáo buộc tàu này vi phạm lệnh trừng phạt. Trước đó chỉ vài ngày, Mỹ thực hiện một chiến dịch ở Caracas để bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro. Nhà Trắng cũng đã xác nhận ý định thâu tóm đảo Greenland, một lãnh thổ của Đan Mạch, trong đó "sử dụng quân đội Mỹ" là một trong những lựa chọn đang được xem xét.
Ngoài ra, ông Trump cũng tuyên bố sẽ không cho phép các công ty quốc phòng Mỹ mua lại cổ phiếu hoặc chia cổ tức cho đến khi họ đáp ứng yêu cầu của ông về việc sản xuất thiết bị quân sự nhanh chóng và đáng tin cậy hơn. Ông đặc biệt nhấn mạnh đến nhà thầu Raytheon, yêu cầu công ty này phải đầu tư nhiều hơn vào các nhà máy và thiết bị, nếu không sẽ không được tiếp tục hợp tác với Bộ Quốc phòng Mỹ
Sau đó trong ngày 7/1, ông Trump ban hành một sắc lệnh hành pháp chỉ đạo Bộ Quốc phòng bổ sung điều khoản vào hợp đồng với các nhà cung cấp quân sự nhằm không cho các doanh nghiệp này trả thù lao cho các nhà điều hành dựa trên kết quả kinh doanh ngắn hạn. Sắc lệnh cũng yêu cầu có các điều khoản để ngăn các công ty quốc phòng mua lại cổ phiếu và chia cổ tức "trong thời kỳ hoạt động kém hiệu quả, đầu tư không đủ, hoặc tốc độ sản xuất không đủ" theo xác định của Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth.
Ông Trump nói rằng con số ngân sách quốc phòng 1,5 nghìn tỷ USD được ông đưa ra sau khi thảo luận với các nhà lập pháp và đại diện chính trị khác. Tuy nhiên, việc tăng 50% chi tiêu quốc phòng có thể gây lo ngại về tính bền vững của khối nợ chính phủ liên bang.
Văn phòng Ngân sách Quốc hội (CBO), cơ quan giám sát tài chính của Quốc hội Mỹ, ước tính thâm hụt ngân sách Chính phủ Mỹ sẽ là 1,7 nghìn tỷ USD, tương đương 5,5% tổng sản phẩm trong nước (GDP), trong năm nay. Tỷ lệ này có thấp hơn so với tỷ lệ của những năm gần đây, song nhiều nhà kinh tế vẫn cho rằng mức nợ như vậy là không bền vững.
Mặc dù tiền thu được từ các kế hoạch thuế quan của ông Trump đã giúp Chính phủ Mỹ giảm thâm hụt ngân sách trong năm 2025, CBO đưa ra dự báo hồi tháng 11 rằng thuế quan chỉ có thể mang về 2,5 nghìn tỷ USD trong 11 năm - tương đương bình quân khoảng 230 tỷ USD mỗi năm - một con số thấp hơn nhiều so với con số 500 tỷ USD tăng chi tiêu quốc phòng mà ông Trump dự kiến.
Trong khi đó, vị Tổng thống tuyên bố rằng nguồn thu từ thuế quan là đủ để trang trải cho việc tăng chi tiêu quốc phòng như vậy mà vẫn giúp giảm nợ công, đồng thời vẫn còn tiền để phát một khoản đáng kể cho người Mỹ có thu nhập trung bình.
-An Huy
