Kỳ họp lần I Ủy ban Hỗn hợp diễn ra tại thủ đô La Habana đã chính thức thiết lập cơ chế đối thoại định kỳ đầu tiên giữa Việt Nam và Cuba. Kỳ họp không chỉ nhằm rà soát, tháo gỡ các điểm nghẽn trong thực thi Hiệp định thương mại, mà còn mở ra động lực mới để hiện thực hóa mục tiêu kim ngạch thương mại song phương lên 500 triệu USD trong thời gian tới…
Ngày 1/12/2025, tại thủ đô La Habana, Thứ trưởng Bộ Công Thương Phan Thị Thắng và Thứ trưởng Bộ Ngoại thương và Đầu tư nước ngoài Cuba Deborah Rivas Saavedra đã đồng chủ trì Kỳ họp lần I Ủy ban Hỗn hợp thực thi Hiệp định Thương mại Việt Nam – Cuba.
Đây là sự kiện quan trọng đánh dấu lần đầu tiên hai bên thiết lập cơ chế đối thoại định kỳ để rà soát tình hình thực thi Hiệp định thương mại song phương, đề ra các biện pháp tháo gỡ vướng mắc cũng như xác định trọng tâm cần ưu tiên triển khai để thực thi hiệu quả Hiệp định, góp phần thúc đẩy hợp tác kinh tế, thương mại và đầu tư trong bối cảnh hai bên kỷ niệm 65 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam – Cuba (1960 – 2025).
Thành phần tham dự về phía Việt Nam có ông Lê Quang Long, Đại sứ Đặc mệnh toàn quyền Việt Nam tại Cuba và đại diện các Bộ: Công Thương, Tài chính, Ngoại giao, Nông nghiệp và Môi trường, Khoa học và Công nghệ, cùng các doanh nghiệp Việt Nam đang đầu tư, kinh doanh tại Cuba. Về phía Cuba có sự tham dự của Lãnh đạo các Cục, Vụ của các Bộ, ngành liên quan của Cuba.
Tại Kỳ họp, hai Bên đã đánh giá toàn diện tình hình quan hệ kinh tế, thương mại và đầu tư song phương sau 5 năm kể từ khi Hiệp định có hiệu lực ngày 1/4/2020.
Thứ trưởng Phan Thị Thắng đánh giá kim ngạch song phương duy trì ổn định ở mức 200 triệu USD trong bối cảnh không thuận lợi từ đại dịch Covid-19, khủng hoảng kinh tế toàn cầu và tình hình kinh tế Cuba còn nhiều khó khăn thách thức, cho thấy nỗ lực chung của cả hai bên trong việc thúc đẩy quan hệ thương mại song phương. Cuba tiếp tục là một trong mười thị trường trọng điểm của Việt Nam tại khu vực Mỹ Latinh và Việt Nam hiện là đối tác lớn thứ hai của Cuba tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương.
Việt Nam hiện là nhà đầu tư châu Á lớn nhất và thuộc nhóm hàng đầu tại Cuba với 7 dự án đang hoạt động, tập trung vào các lĩnh vực sản xuất vật liệu, hàng tiêu dùng, phát triển hạ tầng khu công nghiệp và năng lượng và trong thời gian tới sẽ mở rộng đầu tư sang lĩnh vực bán buôn, bán lẻ, trồng lúa, sản xuất mỳ gói, thức ăn gia súc, phân bón, cũng như liên doanh nghiên cứu, sản xuất và thương mại các sản phẩm công nghệ sinh học nông nghiệp, y dược...
Chủ tịch Phân ban Việt Nam nhận định cơ hội hợp tác giữa Việt Nam và Cuba vẫn còn nhiều dư địa cho phát triển, hai bên cần nỗ lực và phối hợp hơn nữa phấn đấu đưa kim ngạch thương mại song phương đạt 500 triệu USD trong thời gian tới.
Đồng tình với ý kiến của phía Việt Nam, Thứ trưởng Bộ Ngoại thương và Đầu tư nước ngoài Cuba đề cập thế mạnh của Cuba trong lĩnh vực công nghệ sinh học và tiềm năng hợp tác đầu tư giữa hai nước trong thời gian tới, cụ thể là liên doanh nghiên cứu và phát triển vaccine, thuốc, sản phẩm sinh học có nguồn gốc tự nhiên, cũng như mở rộng khả năng sản xuất các chế phẩm y sinh chất lượng cao ngay tại Việt Nam.
Về việc thực thi Hiệp định thương mại Việt Nam – Cuba, hai bên đã rà soát tình hình triển khai các nội dung công việc cụ thể, bao gồm công tác tuyên truyền, phổ biến, xây dựng thể chế, thực thi cam kết thuế quan, quy tắc xuất xứ... Tỷ lệ tận dụng ưu đãi xuất xứ của Hiệp định về phía Việt Nam ngày một tăng, cho thấy các doanh nghiệp đang dần tận dụng tốt các cơ hội mà Hiệp định mang lại.
Chủ tịch Phân ban Cuba mong muốn ngày sẽ càng có nhiều doanh nghiệp Cuba được hưởng lợi từ Hiệp định, mang lợi ích thiết thực doanh nghiệp và tạo thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu song phương. Hai bên thống nhất sẽ có những chính sách, cơ chế thuận lợi để tháo gỡ khó khăn vướng mắc, ưu tiên giải quyết vấn đề thanh toán để tạo điều kiện thuận lợi hơn nữa cho hoạt động đầu tư, kinh doanh của các doanh nghiệp Việt Nam tại Cuba.
Kỳ họp lần thứ nhất của Ủy ban hỗn hợp thực thi Hiệp định Việt Nam – Cuba đã diễn ra trong không khí cởi mở, xây dựng và hữu nghị.
Kết thúc Kỳ họp, hai bên đã ký kết Biên bản Kỳ họp lần I Uỷ ban Hỗn hợp thực thi Hiệp định Thương mại Việt Nam – Cuba, trong đó thống nhất các nhiệm vụ trọng tâm phối hợp triển khai trong thời gian tới để nâng cao hiệu quả thực thi Hiệp định thương mại, mang lại lợi ích cho doanh nghiệp và người dân hai nước.
Trong khuôn khổ chuyến công tác, Thứ trưởng Bộ Công Thương Việt Nam đã có các cuộc gặp với Thứ trưởng Bộ Năng lượng và Mỏ Cuba, Thứ trưởng Bộ Công nghiệp Cuba để trao đổi về triển vọng hợp tác trong các lĩnh vực năng lượng tái tạo và công nghiệp sản xuất phù hợp với nhu cầu và tiềm năng của hai bên.
Thông qua Kỳ họp và các cuộc tiếp song phương, hai bên khẳng định quyết tâm tăng cường hợp tác, khai thác hiệu quả Hiệp định Thương mại đã ký và đưa quan hệ kinh tế, thương mại Việt Nam – Cuba tương xứng với mối quan hệ chính trị tốt đẹp giữa hai nước.
Năm 2024, kim ngạch trao đổi thương mại song phương có phục hồi nhẹ và đạt 199,3 triệu USD, tăng 28,1% so với năm 2023, trong đó Việt Nam xuất khẩu 193,7 triệu USD, tăng 24,5% và nhập khẩu 5,6 triệu USD từ Cuba. 10 tháng năm 2025, kim ngạch trao đổi thương mại đạt 68,97 triệu USD, trong đó Việt Nam xuất khẩu 65,52 triệu USD và nhập khẩu từ Cuba 3,45 triệu USD.
Các mặt hàng xuất khẩu chính của Việt Nam sang Cuba chủ yếu là: gạo, cà phê, sản phẩm hóa chất, dệt may, giày dép, máy tính và linh kiện, vật liệu xây dựng, gốm sứ, máy móc và thiết bị, phụ tùng,… trong đó gạo là mặt hàng chiếm tỷ trọng cao nhất trong cơ cấu hàng xuất khẩu của Việt Nam sang Cuba. Các mặt hàng nhập khẩu của Việt Nam từ Cuba chủ yếu là vắc xin và dược phẩm.
Việt Nam hiện là đối tác thương mại lớn thứ hai và là nhà đầu tư lớn nhất của châu Á tại Cuba.
Bộ Công Thương-Huyền Vy
