Sau giai đoạn 2021- 2025, Việt Nam xác định mục tiêu năm tới sẽ tập trung vào nhóm dinh dưỡng và hành vi tiêu dùng, đồng thời đẩy mạnh an toàn thực phẩm và tiêu dùng bền vững…
Thông tin được đưa ra tại “Hội nghị Toàn thể Chương trình Hỗ trợ quốc tế (ISG 2025) – Thúc đẩy chuyển đổi hệ thống lương thực, thực phẩm theo hướng xanh, ít phát thải và bền vững: Hợp tác và đổi mới sáng tạo”, do Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên hợp quốc (FAO) tại Việt Nam và Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) tổ chức vào ngày 9/1.
NÔNG NGHIỆP SINH THÁI TRONG THÍCH ỨNG VÀ GIẢM THIỂU TÁC ĐỘNG CỦA BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU
Phát biểu khai mạc hội nghị, ông Nguyễn Đỗ Anh Tuấn, Vụ trưởng Vụ Hợp tác quốc tế (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), nhấn mạnh chuyển đổi hệ thống lương thực, thực phẩm đang dần được tiếp cận ngày càng phổ biến dưới góc nhìn hệ sinh thái nông nghiệp – thực phẩm, thay vì chỉ giới hạn trong từng khâu sản xuất đơn lẻ.
Theo ông Tuấn, năm 2025 đã khẳng định rõ vai trò nổi bật của nông nghiệp sinh thái trong việc thích ứng và giảm thiểu tác động của biến đổi khí hậu. Điều này được thể hiện thông qua các nội dung đóng góp trong NDC 3.0, Đề án phát triển 1 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp, cũng như quá trình thu thập, đánh giá các mô hình sinh thái tại địa phương. Song song với đó là nỗ lực thúc đẩy hợp tác công– tư và huy động các nguồn lực tài chính phục vụ phát triển nông nghiệp sinh thái.
Vụ trưởng Nguyễn Đỗ Anh Tuấn cho biết Việt Nam đang tiếp tục sửa đổi, hoàn thiện hệ thống chính sách, pháp luật nhằm đáp ứng các yêu cầu mới của quá trình chuyển đổi xanh và sản xuất phát thải thấp.
Theo ông, nhiều mô hình sinh thái thành công tại địa phương là kết quả kế thừa từ sự phối hợp hiệu quả với các tổ chức quốc tế. Thách thức đặt ra trong thời gian tới là tăng cường kết nối, chia sẻ, kế thừa và chuyển giao những kết quả này để hình thành các mô hình quy mô cấp quốc gia.
Trên tinh thần đó, lãnh đạo Vụ Hợp tác quốc tế kỳ vọng các đối tác quốc tế sẽ tiếp tục đồng hành, phối hợp triển khai các sáng kiến xanh, ít phát thải, tiêu biểu như Đề án trồng trọt phát thải thấp và các chương trình chuyên ngành khác của Bộ Nông nghiệp và Môi trường.
Giai đoạn 2021–2025, Việt Nam đã có hơn 200 mô hình nông nghiệp sinh thái được hỗ trợ triển khai bởi các tổ chức quốc tế như FAO, UNDP, tạo tiền đề quan trọng cho việc mở rộng và nâng cấp trong giai đoạn tiếp theo.
Đáng chú ý, ông Nguyễn Đỗ Anh Tuấn xác định từ năm 2026, nhóm nội dung về dinh dưỡng và hành vi tiêu dùng sẽ trở thành một trọng tâm mới trong chương trình chuyển đổi hệ thống lương thực, thực phẩm. Mục tiêu là đẩy mạnh bảo đảm an toàn thực phẩm, tăng cường truy xuất nguồn gốc xuất xứ và thúc đẩy tiêu dùng bền vững.
HUY ĐỘNG HIỆU QUẢ NGUỒN LỰC TÀI CHÍNH VÀ HỖ TRỢ KỸ THUẬT CHO CÁC CHƯƠNG TRÌNH, ĐỀ ÁN
Cập nhật thêm về tiến độ triển khai, PGS.TS Trần Minh Tiến, Phó Giám đốc Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam (VAAS), cho biết Nhóm Đối tác chuyển đổi hệ thống lương thực, thực phẩm trong năm 2025 đã tập trung khảo sát, đánh giá kết quả thực hiện Kế hoạch hành động quốc gia về chuyển đổi hệ thống lương thực, thực phẩm (FST-NAP). Đồng thời, nhóm cũng rà soát việc phân công nhiệm vụ trong bối cảnh mới và xây dựng dự thảo kế hoạch thực hiện chi tiết (FST-PIP).
Theo PGS.TS Trần Minh Tiến, định hướng trong thời gian tới sẽ tập trung huy động hiệu quả các nguồn lực tài chính và hỗ trợ kỹ thuật cho các chương trình, đề án trọng điểm của Bộ Nông nghiệp và Môi trường. Các nội dung này được gắn với mục tiêu tăng trưởng xanh, bảo đảm an toàn thực phẩm, phòng ngừa và giảm nhẹ rủi ro thiên tai, thúc đẩy ứng dụng khoa học – công nghệ và chuyển đổi số trong nông nghiệp.
Các bên đề xuất nhiều sáng kiến và lĩnh vực hợp tác tiềm năng, tập trung vào sản xuất ít phát thải và bền vững, tiêu dùng có trách nhiệm, quản trị và định hướng hoạt động của ISG, cũng như thúc đẩy hợp tác và đổi mới sáng tạo trong chuyển đổi hệ thống lương thực, thực phẩm theo hướng xanh, ít phát thải.
Bên cạnh đó, việc triển khai các giải pháp nhằm giảm thiểu thất thoát và lãng phí thực phẩm trong toàn chuỗi cũng tiếp tục được coi là ưu tiên quan trọng.
Ở góc độ đối tác quốc tế, ông Nguyễn Song Hà, Trợ lý Trưởng Đại diện FAO tại Việt Nam, khẳng định các chiến lược và kế hoạch chuyển đổi hệ thống lương thực, thực phẩm cần được lồng ghép chặt chẽ vào các chương trình trọng điểm và thiết kế phát triển chung của từng vùng, bảo đảm tính hài hòa giữa các quy định và tiêu chuẩn.
FAO cũng nhấn mạnh vai trò ngày càng quan trọng của tài chính xanh, bảo hiểm nông nghiệp và thị trường carbon trong giai đoạn mới. Đồng thời, tổ chức này khuyến khích việc thu thập, chia sẻ và nhân rộng các mô hình nông nghiệp sinh thái, nông nghiệp thuận thiên đã chứng minh hiệu quả tại Việt Nam, như mô hình nuôi cá mùa lũ, lúa – sen, lúa – tôm, tôm rừng và nông lâm kết hợp.
Trong khuôn khổ hội nghị, các đại biểu cũng chia sẻ và giới thiệu các kết quả từ Hội nghị COP30 cùng những chính sách gần đây liên quan đến chuyển đổi hệ thống nông nghiệp – thực phẩm. Trên cơ sở đó, các bên đề xuất nhiều sáng kiến và lĩnh vực hợp tác tiềm năng, tập trung vào sản xuất ít phát thải và bền vững, tiêu dùng có trách nhiệm, quản trị và định hướng hoạt động của ISG, cũng như thúc đẩy hợp tác và đổi mới sáng tạo trong chuyển đổi hệ thống lương thực, thực phẩm theo hướng xanh, ít phát thải.
Hội nghị Toàn thể ISG được xác định là diễn đàn cấp cao giữa Bộ Nông nghiệp và Môi trường và các đối tác phát triển, nhằm chia sẻ kết quả nghiên cứu, triển khai mô hình và định hướng hỗ trợ nguồn lực phù hợp với các ưu tiên quốc gia trong lĩnh vực nông nghiệp và phát triển nông thôn. Mục tiêu xuyên suốt là thúc đẩy chuyển đổi hệ thống lương thực, thực phẩm theo hướng minh bạch, có trách nhiệm và bền vững.
Cũng tại hội nghị, FAO chính thức phát động “Năm Quốc tế phụ nữ làm nông nghiệp 2026”, qua đó nhấn mạnh vai trò quan trọng của phụ nữ trong việc xây dựng hệ thống lương thực, thực phẩm toàn diện và bền vững.
-Bích Hằng
