Nhân chuyến thăm chính thức Việt Nam của Chủ tịch Hội đồng châu Âu António Costa từ ngày 28–29/1/2026, Việt Nam và Liên minh châu Âu đã ra Tuyên bố chung nâng cấp quan hệ song phương lên Đối tác chiến lược toàn diện, mở ra khuôn khổ hợp tác sâu rộng, toàn diện và dài hạn trên nhiều lĩnh vực.
Tuyên bố chung khẳng định quan hệ Việt Nam – EU được xây dựng trên lợi ích chung và các giá trị chia sẻ về hòa bình, an ninh và thịnh vượng trong trật tự quốc tế dựa trên luật lệ và luật pháp quốc tế.
Hai bên đánh giá cao nền tảng hợp tác vững chắc được hình thành qua hơn 35 năm quan hệ, dựa trên các hiệp định và cơ chế quan trọng như Hiệp định khung Đối tác và Hợp tác toàn diện (PCA), Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam – EU (EVFTA), Hiệp định Bảo hộ đầu tư (EVIPA), Thỏa thuận khung tham gia quản lý khủng hoảng của EU (FPA) và Đối tác chuyển đổi năng lượng công bằng (JETP).
NÂNG TẦM KHUÔN KHỔ CHÍNH TRỊ, KINH TẾ VÀ HỘI NHẬP
Trên cơ sở đó, hai bên thống nhất nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược toàn diện, nhằm đưa hợp tác song phương lên tầm cao mới trên bình diện song phương, khu vực và đa phương.
Trong khuôn khổ quan hệ mới, Việt Nam và EU cam kết tiếp tục làm sâu sắc hợp tác trên nhiều lĩnh vực, phù hợp với các thỏa thuận hiện có, hướng tới lợi ích thiết thực cho người dân và cộng đồng doanh nghiệp hai bên.
Về chính trị, hai bên nhất trí tăng cường tiếp xúc các cấp, đặc biệt là cấp cao; đẩy mạnh tham vấn, phối hợp chính sách về các vấn đề chiến lược; phát huy hiệu quả các cơ chế đối thoại hiện có như Ủy ban hỗn hợp trong khuôn khổ PCA, Ủy ban Thương mại EVFTA, Đối thoại Quốc phòng – An ninh và Đối thoại Nhân quyền Việt Nam – EU.
Hợp tác liên nghị viện giữa Quốc hội Việt Nam và Nghị viện châu Âu tiếp tục được thúc đẩy, trong đó có việc triển khai EVFTA.
Trong lĩnh vực kinh tế, thương mại và đầu tư, hai bên khẳng định đây là trụ cột chiến lược của quan hệ song phương, đóng vai trò nền tảng cho tăng trưởng bền vững và bao trùm. Việt Nam và EU tái khẳng định cam kết triển khai đầy đủ, hiệu quả EVFTA; tăng cường đối thoại chính sách, phối hợp xử lý các khó khăn phát sinh trên tinh thần cởi mở, xây dựng; đồng thời làm sâu sắc hợp tác tại các diễn đàn đa phương vì thịnh vượng và tăng trưởng chung.
Hai bên thống nhất mở rộng hợp tác và khai thác các cơ hội thương mại, đầu tư trong các lĩnh vực cùng quan tâm như năng lượng an toàn, bền vững và phát thải các-bon thấp; kinh tế tuần hoàn; logistics; hạ tầng; bán dẫn; trí tuệ nhân tạo; chuyển đổi số; tăng cường khả năng chống chịu và đa dạng hóa chuỗi cung ứng; nông nghiệp, lâm nghiệp và thủy sản bền vững. EU khẳng định sẵn sàng hỗ trợ kỹ thuật để Việt Nam thích ứng với các chính sách và quy định mới của EU về thương mại xanh và phát triển bền vững.
Hai bên cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của hệ thống thương mại quốc tế minh bạch, dựa trên luật lệ; tăng cường phối hợp trong cải cách Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO); thúc đẩy phê chuẩn và triển khai hiệu quả Hiệp định EVIPA nhằm khuyến khích đầu tư chất lượng cao.
MỞ RỘNG HỢP TÁC AN NINH, PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG VÀ CHUYỂN ĐỔI XANH
Trong lĩnh vực hòa bình, quốc phòng và an ninh, Việt Nam và EU tái khẳng định cam kết đối với chủ nghĩa đa phương, tôn trọng luật pháp quốc tế và Hiến chương Liên hợp quốc. Hai bên nhất trí tăng cường hợp tác quốc phòng – an ninh thông qua Đối thoại Quốc phòng và An ninh; mở rộng hợp tác đào tạo tham gia gìn giữ hòa bình; phối hợp trong tìm kiếm cứu nạn, ứng phó khủng hoảng, phòng chống tội phạm xuyên quốc gia, khủng bố, tội phạm mạng và tội phạm môi trường.
Hai bên nhấn mạnh tầm quan trọng của hòa bình, ổn định, an ninh và tự do hàng hải, hàng không ở Biển Đông; tái khẳng định UNCLOS 1982 là khuôn khổ pháp lý điều chỉnh mọi hoạt động trên biển; ủng hộ thực hiện đầy đủ Tuyên bố DOC và hướng tới sớm đạt được Bộ Quy tắc COC hiệu quả, thực chất, phù hợp với luật pháp quốc tế.
Về khoa học – công nghệ và giao lưu nhân dân, hai bên thống nhất mở rộng hợp tác nghiên cứu, đổi mới sáng tạo; thúc đẩy tham gia các chương trình như Horizon Europe, Erasmus ; tăng cường trao đổi sinh viên, giảng viên; phát triển các sáng kiến đào tạo nghề và kỹ năng trong các lĩnh vực chuyển đổi xanh, chuyển đổi số và sản xuất thông minh.
Trong hợp tác phát triển bao trùm và bền vững, Việt Nam và EU cam kết triển khai Chương trình Nghị sự 2030; thúc đẩy đầu tư hạ tầng chất lượng cao trong khuôn khổ Sáng kiến Cửa ngõ Toàn cầu của EU; tăng cường hợp tác tại tiểu vùng Mê Công, tập trung vào ứng phó biến đổi khí hậu, bảo vệ đa dạng sinh học, quản lý tài nguyên nước, năng lượng bền vững và kinh tế số.
Hai bên nhất trí đẩy mạnh hợp tác môi trường và chuyển dịch năng lượng an toàn, bền vững, phát thải các-bon thấp; thực hiện các cam kết theo UNFCCC, Thỏa thuận Paris; thúc đẩy phi các-bon hóa ngành điện, phát triển năng lượng phát thải thấp; tăng cường hợp tác về thị trường các-bon, kinh tế tuần hoàn và tiêu chuẩn môi trường.
Trong các lĩnh vực quản trị tốt, pháp quyền, quyền con người, chuyển đổi số, giao thông bền vững, lao động, tài chính, y tế và hợp tác khu vực – đa phương, hai bên thống nhất tăng cường đối thoại, chia sẻ kinh nghiệm, phối hợp chính sách và triển khai các chương trình hợp tác cụ thể, góp phần củng cố quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam – EU trong dài hạn.
-Hà Lê
