Do các dự án đường sắt có quy mô lớn và yêu cầu công nghệ phức tạp hơn so với đường cao tốc, các doanh nghiệp xây lắp niêm yết như VCG và HHV nhiều khả năng chỉ tham gia một số hạng mục nhỏ và do đó mức hưởng lợi sẽ hạn chế.
Theo số liệu của Bộ Xây dựng, ngành xây dựng có thể đạt mức tăng trưởng khoảng 8% trong năm 2025 và đặt mục tiêu tăng trưởng 10% cho giai đoạn 2026 – 2030.
Chứng khoán MBS cho rằng động lực tăng trưởng nổi bật trong thời gian tới nhiều khả năng đến từ mảng xây dựng dân dụng, trong bối cảnh Chính phủ hướng tới mục tiêu phát triển 1 triệu căn nhà ở xã hội vào năm 2030. Cụ thể, số lượng căn nhà ở xã hội hoàn thành trong giai đoạn 2025 – 2026 được dự báo có thể tăng trưởng lần lượt 45% và 50% so với cùng kỳ, đạt khoảng 405 nghìn căn vào năm 2026.
Đối với mảng xây dựng hạ tầng, động lực tăng trưởng được kỳ vọng đến từ việc khởi công các tuyến đường sắt quy mô lớn từ năm 2026, bao gồm tuyến Hà Nội – Hải Phòng – Lào Cai, Hà Nội – Quảng Ninh và Bến Thành – Cần Giờ, trong bối cảnh giải ngân đầu tư công được dự báo tăng 8% so với cùng kỳ vào năm 2026. Xa hơn, trong giai đoạn 2027 – 2030, các dự án cao tốc Bắc – Nam giai đoạn 2 có thể tiếp tục tác động tích cực đến giá trị hợp đồng tồn đọng của nhóm doanh nghiệp xây dựng hạ tầng.
Với mảng xây dựng công nghiệp, nhu cầu xây dựng nhà máy được đánh giá cải thiện mạnh mẽ nhờ dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài vào ngành chế biến – chế tạo tiếp tục duy trì ở mức cao, tăng 12% so với cùng kỳ trong 10 tháng năm 2025. Dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài có thể tiếp tục tích cực khi mức thuế đối ứng của Mỹ đã trở nên rõ ràng hơn.
MBS dự báo giá trị hợp đồng tồn đọng (Backlog) của các doanh nghiệp xây dựng niêm yết có thể tăng trưởng lần lượt 19% và 15% so với cùng kỳ trong giai đoạn 2025 – 2026, với đóng góp chủ yếu đến từ các doanh nghiệp quy mô lớn.
Ở nhóm xây dựng dân dụng, việc hưởng lợi từ các chủ đầu tư lớn đẩy mạnh triển khai dự án giúp giá trị hợp đồng tồn đọng của CTD tăng 24% so với cùng kỳ. Trong khi đó, tại nhóm xây dựng hạ tầng, việc trúng thầu thêm các dự án cao tốc giúp VCG ghi nhận mức tăng 17% so với cùng kỳ, còn HHV được dự báo giá trị hợp đồng ký mới tăng 8% so với cùng kỳ.
Bước sang năm 2026, giá trị hợp đồng tồn đọng của các doanh nghiệp xây dựng dân dụng có thể tăng trưởng cao hơn so với nhóm hạ tầng, xuất phát từ hai nguyên nhân chính.
Thứ nhất, các chủ đầu tư bất động sản lớn đang tập trung triển khai những đại dự án quy mô lớn nhằm phục vụ kế hoạch mở bán trong bối cảnh nhu cầu bất động sản duy trì ở mức cao.
Thứ hai, Chính phủ đang trao thêm quyền cho các chủ đầu tư lớn trong việc triển khai và vận hành một số dự án hạ tầng, như Sân bay Phú Quốc và Sân bay Gia Bình. Ngược lại, khi các dự án hạ tầng trọng điểm chuyển trọng tâm sang phát triển mạng lưới đường sắt, khả năng trúng thầu có thể trở nên khó khăn hơn do quá trình đấu thầu hiện nay tập trung chủ yếu vào các chủ đầu tư lớn.
Hiện tại, mức định giá theo chỉ số giá trên giá trị sổ sách (Price to Book) của các doanh nghiệp xây lắp đang ở mức tương đương hoặc cao hơn mức trung bình 3 năm, và điều này đã phản ánh một phần triển vọng tăng trưởng trong giai đoạn 2025 – 2026, khi Chính phủ đẩy mạnh chiến lược giải ngân đầu tư công.
Nhờ nguồn công việc dồi dào trong khi biên lợi nhuận gộp duy trì ổn định, lợi nhuận ròng của các doanh nghiệp niêm yết được dự báo tăng lần lượt 10% và 9% so với cùng kỳ. Qua đó, tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu (ROE) của các doanh nghiệp niêm yết như CTD, VCG, HHV và CII dự kiến đạt khoảng 5,3% – 6,6% trong năm 2025, tăng 0,4 điểm phần trăm so với cùng kỳ. Sang năm 2026, ROE được kỳ vọng tiếp tục cải thiện thêm 0,6 điểm phần trăm, lên mức 5,9% – 7,2%.
Trong chu kỳ đầu tư công trung hạn 2026 – 2030, MBS nhận định triển vọng tăng trưởng giữa các doanh nghiệp xây dựng có thể phân hóa rõ rệt, khi chiến lược nâng cấp mạng lưới đường sắt được triển khai thông qua các dự án lớn như tuyến Hà Nội – Hải Phòng – Lào Cai và đường sắt cao tốc Bắc – Nam.
Do các dự án đường sắt có quy mô lớn và yêu cầu công nghệ phức tạp hơn so với đường cao tốc, các doanh nghiệp xây lắp niêm yết như VCG và HHV nhiều khả năng chỉ tham gia một số hạng mục nhỏ và do đó mức hưởng lợi sẽ hạn chế.
MBS đánh giá cao các doanh nghiệp xây lắp trong mảng xây dựng dân dụng nhờ ba yếu tố: (1) giá trị hợp đồng tồn đọng tăng trưởng mạnh nhờ nguồn cung bất động sản và nhà ở xã hội mở rộng tích cực; (2) chi phí trích lập dự phòng giảm đáng kể khi tình hình tài chính của các chủ đầu tư được cải thiện; và (3) lợi nhuận ròng từ hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp xây lắp được dự báo tăng trưởng 10% và 9% so với cùng kỳ trong hai năm tới.
Trên cơ sở đó, CTD được khuyến nghị với hai luận điểm chính: (1) vị thế là nhà thầu xây lắp hàng đầu giúp doanh nghiệp hưởng lợi từ giá trị hợp đồng tồn đọng dự kiến tăng lần lượt 24% và 18% trong giai đoạn 2026 – 2027; và (2) chi phí trích lập dự phòng có thể giảm mạnh 30% – 40% nhờ các chủ đầu tư có nền tảng tài chính vững chắc hơn.
Đối với các doanh nghiệp còn lại như HHV, VCG, LCG, dù lợi nhuận vẫn duy trì đà tăng trưởng, tốc độ này nhìn chung tương đồng với mặt bằng chung của ngành, do đó mức định giá hiện tại được đánh giá đã phản ánh khá đầy đủ triển vọng của các doanh nghiệp này.
-Thu Minh
