Cán cân thương mại năm 2025 tiếp tục xuất siêu hơn 20 tỷ USD, song phần lớn thặng dư đến từ khu vực doanh nghiệp FDI, cho thấy vai trò chi phối của khối này trong hoạt động xuất khẩu. Trong khi khu vực kinh tế trong nước vẫn phụ thuộc lớn vào nhập khẩu linh kiện, thiết bị công nghệ cao phục vụ sản xuất…
Theo báo cáo sơ bộ của Cục Hải quan, trong nửa cuối tháng 12/2025 (từ ngày 16 đến 31/12), tổng trị giá xuất nhập khẩu hàng hoá của Việt Nam đạt khoảng 46,15 tỷ USD, tăng 19,59% so với nửa cuối tháng 11.
Đồng thời, con số này cũng cao hơn 18,34% so với cùng kỳ năm trước. Riêng tháng 12/2025, tổng trị giá xuất nhập khẩu của cả nước đạt 88,64 tỷ USD, tăng 15,1% so với tháng trước và tăng 25,76% so với cùng kỳ năm ngoái.
Như vậy, tính chung từ đầu năm đến hết tháng 12/2025, tổng trị giá xuất nhập khẩu của cả nước đạt 930,07 tỷ USD, tăng 18,28% so với cùng kỳ năm 2024.
Xét ở khía cạnh xuất khẩu, tổng kim ngạch xuất khẩu hàng hoá của Việt Nam trong nửa cuối tháng 12/2025 đạt 23,81 tỷ USD, tăng 20,13% so với nửa cuối tháng 11 nhờ sự cải thiện đồng loạt ở hầu hết các nhóm hàng.
Tính chung cả năm 2025, tổng trị giá xuất khẩu đạt 475,06 tỷ USD, tăng 17,14% so với cùng kỳ năm ngoái. Trong đó, nhóm máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện tiếp tục là “đầu kéo” khi tăng hơn 35 tỷ USD, tương đương 48,45% và đạt gần 108 tỷ USD.
Ngoài ra, 9 nhóm hàng khác cũng ghi nhận mức tăng trên 1 tỷ USD gồm: máy móc, thiết bị, dụng cụ phụ tùng khác; đồ chơi, dụng cụ thể thao và bộ phận; cà phê; hàng dệt may; điện thoại các loại và linh kiện; phương tiện vận tải và phụ tùng; giày dép các loại; hàng thuỷ sản và hàng rau quả.
Trong đó, động lực tăng trưởng tiếp tục đến từ các ngành công nghiệp công nghệ cao. Cụ thể, máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện dẫn đầu đà tăng với 969,77 triệu USD (tương đương 20,28%); máy móc, thiết bị, dụng cụ phụ tùng khác tăng 599,65 triệu USD (tương đương 23,34%) và điện thoại các loại và linh kiệm tăng 260,45 triệu USD (tương đương 14,24%).
Bên cạnh đó, các mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam cũng ghi nhận mức tăng trên 100 triệu USD bao gồm hàng dệt, may tăng 436,27 triệu USD (tương đương 27,74%); cà phê tăng 256,94 triệu USD (tương đương 88,83%) và nhóm các sản phẩm từ gỗ cũng tăng 173,01 triệu USD (tương đương 22,91%).
Nổi bật, nhóm quặng và khoáng sản khác dù tăng không lớn về giá trị tuyệt đối nhưng tăng tới gần 792% so với nửa cuối tháng trước. Duy chỉ có nhóm mặt hàng về đá quý và kim loại quý giảm nhẹ 3,21 triệu USD (tương đương 10,42%).
Trong kỳ 2 tháng 12/2025, trị giá xuất khẩu hàng hóa của nhóm các khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đạt 18,34 tỷ USD, chiếm 77,03% tổng kim ngạch xuất khẩu trên cả nước. So với kỳ 2 tháng 11/2025, trị giá xuất khẩu của khu vực này tăng tới 18,4%. Tính chung từ đầu năm, trị giá nhập khẩu của các doanh nghiệp FDI vẫn đạt 365,72 tỷ USD, tăng 26,46% so với cùng kỳ năm ngoái.
Diễn biến này cho thấy khu vực FDI tiếp tục giữ vai trò chủ đạo trong hoạt động xuất khẩu, đặc biệt ở các ngành công nghiệp công nghệ cao như điện tử, máy vi tính và linh kiện.
Không chỉ chiếm tỷ trọng lớn trong kim ngạch xuất khẩu, các doanh nghiệp FDI còn tham gia sâu vào chuỗi sản xuất – cung ứng của những ngành này, từ công nghệ, nguồn cung linh kiện đến hệ thống thị trường tiêu thụ, qua đó đóng góp đáng kể vào thặng dư thương mại chung.
Ngược lại, khu vực doanh nghiệp trong nước vẫn phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu đầu vào, đặc biệt là các linh kiện, thiết bị công nghệ cao do chủ yếu tham gia ở khâu gia công, lắp ráp phụ trợ Điều này khiến cán cân xuất nhập khẩu của khu vực kinh tế trong nước tiếp tục chịu áp lực.
Như vậy, tổng trị giá hàng hoá xuất khẩu trong tháng 12/2025 đạt 44,05 tỷ USD, tăng 12,6% so với tháng trước và tăng 23,87% so với cùng kỳ năm ngoái. Riêng khu vực FDI, con số này đạt 34,21 tỷ USD, tăng 11,3% so với tháng trước nhưng tăng tới 38,6% so với cùng kỳ.
ngược lại, tổng kim ngạch nhập khẩu hàng hóa trong nửa cuối tháng 12 đạt 22,34 tỷ USD, tăng mạnh 19,03% so với cuối tháng 11/2025. Mức tăng này cũng chủ yếu xuất phát từ nhu cầu nhập khẩu tăng cao đối với nhóm hàng thuộc lĩnh vực công nghiệp công nghệ cao như máy vi tính, sản phẩm điện tử, linh kiện cũng như máy móc, thiết bị, dụng cụ, phụ tùng khác.
Đáng chú ý, ngoài lĩnh vực trên, thị trường hàng hoá nhập khẩu vẫn ghi nhận tỷ lệ tăng đột biến đến từ nhóm hàng nhiên vật liệu. Đồng thời, đây cũng là nhóm hàng hoá có tổng mức tăng trên 100 triệu USD.
Theo đó, mặt hàng dầu thô tăng 194,05 triệu USD (tương đương 102,37%); khí đốt hoá lỏng tăng 124,94 triệu USD (tương đương 216,05%) và than tăng 116,36 triệu USD (tương đương 59,95%). Ngoài ra, nhóm phương tiện vận tải khác và phụ tùng cũng tăng 144,89 triệu USD (tương đương 260,97%).
Tương tự như xuất khẩu, khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) cũng chiếm tỷ trọng lớn trong tổng trị giá nhập khẩu trên cả nước, đạt 14,69 tỷ USD trong nửa cuối tháng 12, tương đương 65,75% tổng kim ngạch nhập khẩu. So với kỳ 2 tháng 11/2025, tổng trị giá nhập khẩu hàng hóa của nhóm các doanh nghiệp này trong kỳ tăng 1,74 tỷ USD, tương đương 13,47%.
Như vậy, riêng tháng 12/2025, tổng trị giá hàng hoá nhập khẩu tại Việt Nam đạt 44,69 tỷ USD, tăng 17,6% so với tháng trước và tăng 27,69% so với năm 2024. Trong đó, khu vực FDI đạt 30,11 tỷ USD, tăng 13% so với tháng trước.
Tính chung cả năm 2025, tổng kim ngạch nhập khẩu của Việt Nam đạt 455,01 tỷ USD, tăng 19,5% so với cùng kỳ năm ngoái. Trị giá nhập khẩu của các doanh nghiệp FDI đạt 317,63 tỷ USD, tăng 31,99% so với cùng kỳ năm ngoái. Hai nhóm hàng là máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện và máy móc, thiết bị, dụng cụ, phụ tùng ghi nhận mức tăng cao nhất, lần lượt là 43,64 tỷ USD và 12,14 tỷ USD.
Trong nửa cuối tháng 12/2025, tổng kim ngạch xuất khẩu cao hơn kim ngạch nhập khẩu đã kéo cán cân thương mại thặng dư 1,47 tỷ USD. Lũy kế từ đầu năm, cán cân thương mại duy trì trạng thái thặng dư ở mức 20,05 tỷ USD.
Tuy nhiên, nếu xét theo từng khu vực doanh nghiệp, phần lớn mức thặng dư này đến từ khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), với giá trị lên tới hơn 3,65 tỷ USD. Kết quả này phản ánh rõ vai trò chủ đạo của khối FDI trong các ngành sản xuất định hướng xuất khẩu, đặc biệt là điện tử, máy vi tính, điện thoại và linh kiện.
Trong khi đó, xuất nhập khẩu của khu vực kinh tế trong nước rơi vào tình trạng nhập siêu trên 2,18 tỷ USD trong bối cảnh nhu cầu nhập khẩu máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện tăng mạnh. Riêng năm 2025, kim ngạch nhập khẩu nhóm hàng này đã lên tới 150,7 tỷ USD, phản ánh mức độ phụ thuộc lớn của doanh nghiệp nội địa vào nguồn cung linh kiện công nghệ cao từ bên ngoài.
-Hoàng Sơn
